Milli sporcu ve sosyal bilgiler öğretmeni Zeynep Çıkla Önel (30), kendisi gibi görme engelli olan kızı Masal Arya Önel'e (4) okuyabilmek için, masal kitaplarını kabartma yazıya çeviriyor.
Türkiye Görme Engelli B1 Kadın Futbol Milli Takımı sporcusu, sosyal bilgiler öğretmeni Zeynep Çıkla Önel, doğuştan halk arasında 'tavuk karası' olarak bilinen genetik ve kalıtsal bir hastalık olan 'retinitis pigmentosa' hastalığıyla dünyaya geldi. İlerleyici seyreden hastalık nedeniyle çocukluğunda gören Önel, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde 1'inci sınıfta tamamen görme yetisini yitirdi. Zeynep Çıkla Önel, bu sırada golbol, judo ve görme engelli futbolu oynamaya başladı. Önel, golbol branşında 2017 yılında Avrupa 2'nciliği ve 2018 yılında Dünya 2'nciliği derecelerini elde etti.
Önel, aynı hastalığa sahip görme engelli beden eğitimi öğretmeni ve eski milli sporcu olan Halil İbrahim Önel ile 2020 yılında evlendi. Çiftin 2022 yılında Masal Arya Önel adını verdikleri kız çocukları dünyaya geldi. Masal Arya'nın da doktor kontrolleri sırasında aynı genetik hastalığı taşıdığı ve zamanla görme yetisini kaybedeceği belirlendi. Sağ gözünü fiziksel olarak da kaybeden ve protez göz kullanmak zorunda kalan Zeynep Çıkla Önel, kızı Masal Arya Önel'e masal okuyabilmek için masal kitaplarını görebilen arkadaşlarının yardımıyla kabartma yazıya çeviriyor ve ve görsel olarak takip edilebilir kitaplar hazırlıyor.
Kabartmalı Kitap İstiyoruz
Zeynep Çıkla Önel, kızının hastalığı genetik olarak taşıdığını söyledi. Önel, 9-10 yaşlarındayken normal alfabeyi okuyup yazabildiğini, kabartma yazıyı da öğrendiğini belirtti. Önel, görme engelli bir anne olarak kızının hayatta hiçbir şeyden eksik kalmaması için mücadele verdiğini anlatarak, "Bu mücadelelerimden en önemlisi kızıma okumak için hazırladığım kitaplar. Kızıma kitap okumak için asetat kağıt denilen yapışkanlı şeffaf bir kağıda cümleleri yazıp, onu kesip, kitabın üzerine, yazının üstüne arkadaşlarımın yardımıyla yapıştırıp, kitapları hem kabartma hem de görsel takip edilebilir hale dönüştürüyorum. Bizim gibi birçok görme engelli anne çocuğuna kitap okuyabilmek ve o görselleri gösterebilmek için çok büyük emek harcıyor ama bu emeği sadece tek başımıza harcamıyoruz. Yazdığımız kabartma yazının kesilmesi, kitap üzerine yapıştırılması için gören bir insandan destek alıyoruz. Bu bizim için çok zor, çok uğraştırıcı ve çok emek isteyen bir durum. İsteğimiz, yayınevlerinin kitap çıkarırken kabartmalı kitap çıkarması aynı zamanda" ifadelerini kullandı.
Dünyaya İşitme Duyumuzla Hakim Olabiliyoruz
Önel, kızının şanssız bir çocuk olduğunu düşünmediğini söyleyerek, "Evet, görme engelli bir anne babanın çocuğu olmak belki bir dezavantaj olabilir. Ama görme engelli, öğretmen, okumuş, kendini geliştirmiş sporcu anne babanın çocuğu olmak bence çok büyük bir avantaj diye düşünüyorum. Kızımı her konuda geliştirebileceğimize, destekleyebileceğimize inanıyorum. Gözümüzü kullanamıyoruz ama gözümüzün yerine kulaklarımızı, dokunma duyumuzu aynı şekilde daha fazla kullanıyoruz. Ve dünyaya dokunma ve işitme duyumuz sayesinde hakim olabiliyoruz. Benim küçüklüğümde görme engelli olmak daha zordu. Şu anda çok gelişmiş bir teknoloji ağına sahibiz. Teknoloji sayesinde artık her şeye ulaşmak mümkün. Her şeyi aşabiliyoruz" diye konuştu.
Evimizi Erişilebilir Ev Yaptık
Beden eğitimi öğretmeni Halil İbrahim Önel ise "Biz görme engelli olduğumuz için şartları hep kendimiz için en iyi hale getirmeye çalışıyoruz. Evimizde de aslında bu şey geçerli. Yapay zekalı televizyonumuz konuşuyor. Konuşan program var televizyonumuzda. Her yaptığımız işlemi söylüyor. Fırınımızın üzerinde 'Braille' yazı var. Çamaşır makinemizi ve robotumuzu uygulama üzerinden kullanıyoruz. Bu bizim için daha erişilebilir bir ev oluyor. Masal'ın yaşayacağı sıkıntıları asgari düzeye indirmeye çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.
