Türkiye’nin son 5 yıl itibarıyla yıllık enflasyon oranı Avrupa ülkeleri arasında kaçıncı sıradadır? Gıda enflasyonu bakımından Türkiye’nin dünya sıralamasındaki yeri nedir? Son 3 yılda gıda fiyat artış oranı Avrupa ortalamasının kaç katı olmuştur?
CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yanıtlanması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu’nun sunduğu soru önergesi şöyle;
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki sorularımın Maliye ve Hazine Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzük’ün 96 ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye ekonomisine ilişkin son yıllarda açıklanan ulusal ve uluslararası veriler; yoksulluk oranları, enflasyon, politika faizleri, işsizlik ve gelir dağılımı göstergeleri bakımından ülkemizin Avrupa ülkeleri arasında en olumsuz sıralamalarda yer aldığını göstermektedir. Başta Eurostat, OECD ve Dünya Bankası verileri olmak üzere uluslararası istatistikler incelendiğinde:
Türkiye’nin yıllık enflasyon oranı Avrupa ülkeleri arasında en yüksek seviyelerde seyretmektedir. Politika faiz oranları Avrupa kıtasındaki ülkeler arasında en yüksek oranlardan biridir. Geniş tanımlı işsizlik oranları birçok Avrupa ülkesinin üzerindedir.
Gelir dağılımı eşitsizliğini ölçen Gini katsayısı bakımından Türkiye, Avrupa ortalamasının oldukça üzerindedir. Gıda enflasyonunda ise Türkiye, küresel ölçekte en yüksek oranlara sahip ülkeler arasında yer almaktadır. Gıda fiyatlarındaki artış, Anayasa’nın 2’nci maddesinde düzenlenen “sosyal hukuk devleti” ilkesini ve 5’inci maddesinde devlete yüklenen “kişilerin refahını sağlama” görevini doğrudan ilgilendirmektedir. Temel tüketim maddelerine erişimin güçleşmesi, dar ve sabit gelirli yurttaşların yaşam koşullarını ağırlaştırmakta; reel ücretler hızla erimektedir.
Bu bağlamda:
- Türkiye’nin son 5 yıl itibarıyla yıllık enflasyon oranı Avrupa ülkeleri arasında kaçıncı sıradadır? Bakanlığınızın bu konudaki resmi karşılaştırmalı çalışması var mıdır?
- Gıda enflasyonu bakımından Türkiye’nin dünya sıralamasındaki yeri nedir? Son 3 yılda gıda fiyat artış oranı Avrupa ortalamasının kaç katı olmuştur?
- Türkiye’de politika faiz oranının Avrupa ülkeleri içindeki sıralaması nedir? Yüksek faiz politikasının enflasyonu düşürme konusunda beklenen sonucu vermemesinin gerekçesi nedir?
- Türkiye’de son 5 yılda reel ücretlerdeki değişim oranı nedir? Asgari ücret ve ortalama memur maaşı enflasyon karşısında ne ölçüde erimiştir?
- Gelir dağılımı eşitsizliğini azaltmaya yönelik son 3 yılda hangi somut yapısal reformlar gerçekleştirilmiştir? Gini katsayısındaki değişim nedir?
- Vergi yükünün dolaylı ve dolaysız vergiler arasındaki dağılımı dikkate alındığında, dar gelirli kesimlerin vergi yükünü azaltmaya yönelik bir çalışma yapılmakta mıdır?
- Bakanlığınız, mevcut ekonomik göstergeler ışığında Türkiye ekonomisinin Avrupa ülkeleri ile kıyaslandığında “makroekonomik istikrar” bakımından olumlu bir konumda olduğunu düşünmekte midir? Bu kanaatin somut dayanakları nelerdir?
- Yurttaşların her ay alım gücünün düştüğü, sabit gelirlerin hızla eridiği ve temel gıda ürünlerine erişimin zorlaştığı yönündeki yaygın toplumsal kanaati ortadan kaldırmak için kısa ve orta vadede hangi acil tedbirler alınacaktır?
- Ekonomik göstergeler yalnızca istatistikî verilerden ibaret değildir; milyonlarca yurttaşın günlük yaşam koşullarını belirlemektedir. Sosyal devlet ilkesinin gereği olarak, ekonomik yönetimin sonuçlarının kamuoyuna şeffaf ve karşılaştırmalı biçimde açıklanması demokratik hesap verebilirliğin zorunlu bir unsurudur.
