Gençler parayı kazanmayı öğreniyor ama yönetmeyi geç öğreniyor.
Uzmanlara göre, gelir elde etmeye başlandığı halde tasarruf alışkanlığının gecikmesi ve finansal kararların yeterince bilinçli alınmaması, gençlerin en sık yaptığı hataların başında geliyor. Yeditepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü’nden Prof. Dr. Gaye Gencer, finansal okuryazarlığın artık sadece bireysel bir beceri değil, ekonomik dayanıklılığın da temel unsurlarından biri haline geldiğini söyledi.
‘Güçlü birey tanımı günümüzde değişti’ diyen Prof. Dr. Gencer, artık yüksek gelirin tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Prof. Dr. Gencer, “Güçlü birey sadece çok kazanan kişi değildir. Gelir-gider dengesini kurabilen, düzenli bütçe oluşturabilen, tasarruf yapabilen ve birikimini doğru yönetebilen kişi finansal olarak güçlüdür. Bugün birçok genç gelir elde etmeye başladıktan sonra bile tasarrufu erteleyebiliyor. Oysa finansal güç, erken yaşta kazanılan alışkanlıklarla oluşur” dedi.
Tasarrufa Erken Başlamak Belirleyici
Gençlerin en önemli hatalarından birinin birikim yapmaya geç başlaması olduğunu belirten Prof. Dr. Gencer, düzenli gelir elde edilmeye başlandığı andan itibaren tasarrufun bir alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini söyledi. ‘Küçük tutarlarla başlamak bile uzun vadede ciddi fark yaratır’ diyen Gencer, bu birikimlerin doğru araçlarla değerlendirilmesinin de en az tasarruf etmek kadar önemli olduğuna dikkat çekti.
Finansal okuryazarlığın artmasının yalnızca bireyleri değil, ekonomiyi de güçlendirdiğini ifade eden Yeditepe Üniversitesi İşletme Bölümü’nden Prof. Dr. Gencer, “Tasarruf oranlarının artması, ülkelerin ekonomik dayanıklılığını doğrudan etkiler. Bu nedenle finansal okuryazarlık, bireysel bir kazanım olmanın ötesinde toplumsal bir ihtiyaçtır” diye konuştu.
Sosyal Medyada Bilgi Kirliliğine Dikkat
Son yıllarda sosyal medyada hızla yayılan yatırım içeriklerine de değinen Prof. Dr. Gencer, özellikle gençlerin bu içeriklere karşı temkinli olması gerektiğini söyledi. ‘Sosyal medyada finansal okuryazarlığa katkı sağlayan faydalı içerikler olduğu kadar ciddi bir bilgi kirliliği de var’ diyen Prof. Dr. Gencer, “Her duyulan bilgiyle yatırım yapılması, özellikle dalgalı piyasalarda ciddi kayıplara yol açabilir. Bu nedenle gençlerin edindikleri bilgileri mutlaka doğrulamaları gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Uluslararası İş Birliğiyle Eğitim Başladı
Yeditepe Üniversitesi ile Nottingham Trent University iş birliğinde yürütülen ve British Council desteği alan proje ile öğrenciler, finansal okuryazarlık alanında doğrudan eğitim almaya başladı. Proje kapsamında üniversite öğrencilerine bütçe yönetimi, tasarruf, yatırım araçları ve finansal karar alma süreçleri konusunda kapsamlı eğitimler veriliyor.
Projenin çıktılarından biri olarak Yeditepe Üniversitesi’nde FIN101 koduyla finansal okuryazarlık dersinin açılması planlanıyor. Rektörlük seçmeli dersi olarak sunulacak bu ders sayesinde yalnızca işletme ya da uluslararası finans bölümlerinde değil, farklı disiplinlerde eğitim gören öğrencilerin de finansal bilinç kazanması hedefleniyor.
Kriz Dönemlerinde Fark Yaratıyor
Finansal okuryazarlığın özellikle ekonomik dalgalanmaların yaşandığı dönemlerde daha da kritik hale geldiğini belirten Prof. Dr. Gencer, “Finansal bilgiye sahip bireyler, kriz dönemlerinde tasarruflarını ve yatırımlarını koruma konusunda daha avantajlıdır. Bu nedenle finansal okuryazarlık, krizlere karşı bir güvenlik kalkanı işlevi görür” dedi.
Bu süreçte üç temel becerinin öne çıktığını ifade eden Yeditepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü’nden Prof. Dr. Gencer, bunları gelir-gider dengesini kurmak, düzenli tasarruf yapmak ve borçlanmayı doğru yönetmek olarak sıraladı. Bu becerilerin, bireylerin hem çalışma hayatında hem de emeklilik döneminde finansal olarak güçlü kalmasını sağladığını söyledi.
Tek Bir Yatırım Aracına Bağlı Kalmayın
Nottingham Trent Üniversitesi’nden Dr. Sercan Demiralay ise gençlerin yatırım yaparken en sık düştüğü hatalardan birinin tüm birikimi tek bir alana yönlendirmek olduğunu söyledi. ‘Herkes için tek bir doğru yatırım aracı yoktur’ diyen Demiralay, “En temel ilke riski dağıtmaktır. Tüm birikimi tek bir varlığa yatırmak büyük risk taşır. Portföy çeşitlendirmesi, finansal istikrarın en önemli unsurlarından biridir” dedi.
Altının genellikle ‘güvenli liman’ olarak görülmesine rağmen her zaman aynı performansı göstermediğine dikkat çeken Dr. Demiralay, yatırım kararlarının farklı araçlarla karşılaştırılarak verilmesi gerektiğini vurguladı. “Sadece ‘herkes altın alıyor’ düşüncesiyle hareket etmek doğru değildir” diyen Dr. Demiralay, yatırımın bilinçli analiz gerektirdiğini ifade etti.
‘Yatırım ciddi bir iştir’ uyarısında bulunan Dr. Demiralay, özellikle gençlerin yalnızca sosyal medya içeriklerine dayanarak karar vermemesi gerektiğini belirterek, “Bir hisseye yatırım yapmadan önce o şirketin mali tablolarını incelemek gerekir. Finansal rasyoları analiz etmeden yapılan yatırımlar ciddi risk içerir” dedi.
