‘Gen mutasyonu’ kaynaklı obezite hastaları için geliştirilen ilaç insan denemesinde.
Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Sevcan Bozdoğan, pandemi ile birlikte obezite de ciddi artış yaşandığını belirterek, bu durumun gen mutasyonlarından kaynaklı olabildiğine dikkat çekti. Buna yönelik yapılan ilaç çalışmasına destek veren dünyadaki 50 merkezden birinin de ÇÜ Adana Genetik Hastalıklar Tanı ve Tedavi Merkezi (AGENTEM) olduğunu söyleyen Bozdoğan, “İlacın öncü maddesi belli bir düzeye kadar geliştirilmiş durumda. Şimdi insan üzerinde denemeler yapılacak. İlaç gen mutasyonu kaynaklı obezite hastalarına çok önemli bir umut ışığı olacak” dedi.
Vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve halk arasında ‘şişmanlık’ olarak bilinen obezite, pandemi döneminde yaşam koşullarının da değişmesiyle birlikte giderek arttı. Obezitenin kaynağında çevresel faktörler ve beslenme şeklinin yanı sıra gen mutasyonlarına dikkati çeken Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Sevcan Bozdoğan, buna yönelik AGENTEM’de Doç. Dr. Atıl Bişgin ile birlikte dünya genelinde 50 merkezin katıldığı bir ilaç çalışmasına destek verdiklerini belirtti.
Bozdoğan “Bu ilacın en büyük etkisi genetik faktörlerden kaynaklı obez olan hastaların, ilaç desteği ile normal kilosuna ya da normale yakın kilosuna dönmesine destek olmak. Bu hastalarda sadece diyeti ya da yaşam koşullarını düzenleme yetmiyor. Vücuttaki metabolik koşulları, mutasyon olan genin sebep olduğu patolojiyi de düzeltmek gerekiyor. İşte şu anda o genlere özgü spesifik ilaç çalışmaları yapılıyor” diye konuştu.
‘ÇALIŞMA BİRKAÇ BİN HASTA İÇERECEK’
AGENTEM’de ilk kez obezite genleri üzerinde çalışıldığını ifade eden Doç. Dr. Bozdoğan, “Bu çalışmada dünya genelinde 50 ayrı merkez yer alıyor. İlaç firmalarının öncülük ettiği çalışma, birkaç bin hasta içerecek. İlacın öncü maddesi, belli bir düzeye kadar geliştirildi. Hasta öncesi çalışmaları yapılmış ve onay alınmış durumda. Şimdi insan üzerinde denemeler yapılacak. Avrupa ve Amerika’dan da çok sayıda merkez katılacak. Türkiye’den biz katılıyoruz” dedi.
‘UYGUN GEN MUTASYONU OLAN HASTALAR BELİRLENİYOR’
Çalışma için uygun gen mutasyonları olan hastaları belirleme aşamasında olduklarını söyleyen Doç. Dr. Bozdoğan “Bu çalışmalardan bir kısmı faz-2, bir kısmı faz-3. Biz 3 ay önce başladık. Şimdi bu çalışmalara alınacak uygun gen mutasyonları olan hastaları belirleme aşamasındayız. İlacın daha önce yapılmış çalışmalarına uygun olarak hastaya verilme şekli ve dozu ayarlanıyor. Hastalar belirlendikten sonra o ilacı belli aralıklarla kullanacaklar.
Olası yan etkiler ve ilacın etki etmesi gereken kriterler belirlenecek. Ne kadar sürede, ne kadar kilo vermesi gerektiğine dair belli kriterler belirlenmiş olacak. Bu 2 yıllık bir çalışma. Uzun vadede beklenenden farklı bir etki olmazsa ya da öngörülmeyen bir sonuç gelişmezse, bu ilaçlar daha sonraki faz çalışmaları veya ruhsatlandırılarak hasta kullanımı için aday olacak. Hastaların ilacı aldıktan sonra belli sürelerde, belli oranlarda kilo kaybetmelerini bekliyoruz.”
‘DİĞER HASTALIKLARIN DA ÖNÜNE GEÇİLECEK’
Özellikle ‘Leptin’ geninden kaynaklı mutasyonların çoğunlukta olduğunu aktaran Doç. Dr. Bozdoğan, “Leptin ile ilgili ilk çalışmayı yapan merkezdik. Dolayısıyla Leptin bozukluğu olan hastamız oldukça çok sayıda yer alıyor. Bu gen dışında yaklaşık 50 tane ayrı gen de tanımlanmış durumda. 50 ayrı gende mutasyonu olan hastalar, şu anda bu çalışmaya girmeye aday. Bu çalışma ile genetik bozukluğu olan obez hastalarda kilo vermek çok daha kolay olacak. Dolayısıyla obeziteye neden olan diğer hastalıkların önüne geçmekte mümkün olacak. Bu ilaç çalışmaları beslenme kontrolü ve hareketin yetmediği hastalarda çok önemli bir umut ışığı olacak” diye konuştu.
