Bursa’da yaşayan Oğuzhan Sarıca (24), babası Ali Erhan Sarıca’nın (56), 19 yaşındayken dedesinin yanında çırak olarak başladığı sobacılık zanaatını üçüncü kuşak olarak sürdürüyor.
Gelişen teknolojiye rağmen geleneksel sobacılık zanaatını 520 metrekarelik atölyelerinde sürdüren baba-oğul, pandemiden sonra nostalji ve hobi kullanımına evrilen sektörü yurt dışı pazarına açarak, Almanya’dan Afganistan’a uzanan geniş coğrafyaya ürünlerini ihraç ediyor.
Üstünde çay demlenen, kestane pişen, etrafında masalların anlatıldığı, kahvaltıda kızartılan ekmeğin kokusuyla hafızalarda yer alan sobalar, müdavimlerinin evlerinin baş köşesindeki yerini hala koruyor. Bursa’da yaşayan Oğuzhan Sarıca da babası Ali Erhan Sarıca’nın, 37 yıl önce 19 yaşındayken çırak olarak başladığı dede mesleği sobacılık zanaatını üçüncü kuşak temsilci olarak sürdürüyor.
Bursa’da 1951 yılında dedesi tarafından tarihi Kayıhan Çarşısı’ndaki 15 metrekarelik dükkanda temelleri atılan aile firmasının, 1989’den bu yana Beşevler Küçük Sanayi Sitesi’ndeki 520 metrekarelik atölyede faaliyet gösterdiğini söyleyen Oğuzhan Sarıca, “Dedem Hüseyin Hasan Sarıca, 17-18 yaşlarında çıraklıkla başladığı bu işte 1951 yılında firmamızı kurmuş. 1989’a kadar Kayıhan Çarşısı’nda üretim ve satış devam etmiş. 1989’dan günümüze kadar ise Küçük Sanayi Sitesi Beşevler’deyiz. 90’lı yılların başında babam Ali Erhan Sarıca, dedemin yanına gelerek işi büyütmüş.
Ben de Uludağ Üniversitesi İşletme Fakültesi mezunuyum. 2020 senesinden beri babama aktif olarak destek oluyorum. İnşallah üçüncü kuşak olarak ilerleyen senelerde burayı devralıp, işi daha da büyüteceğim” diye konuştu.
Temel maddesi döküm ve saç
Soba üretiminin aşamalı ve detaylı olduğuna dikkat çeken Sarıca, evlerin başköşesindeki yerini alıncaya kadar geçen geçen süreci ise “Sobanın iki temel maddesi var; döküm ve saç. Saç malzemeler preslerde ve punta makinelerinde işlenerek hazır hale geliyor. Dökümler ise dükkanın arka tarafında işleniyor. Gövde haline gelen sobalar boyanmak üzere emaye fabrikalarına gidiyor. Boyadan dönen tüm malzemeler dükkanın ortasındaki montaj bölümünde toplanarak monte ediliyor. Kutulama aşamasının ardından sevkiyata hazır hale getiriyoruz.” sözleriyle anlattı.
Nostaljik bir tercih hâline geldi
Doğal gazın yaygınlaşması ve küresel krizlerin pazarda daralmaya yol açtığını vurgulayan Oğuzhan Sarıca, kullanım amacı değişse de sobaya hala rağbet olduğunu vurguladı. Kış aylarının gelmesiyle de talebin artığını söyleyen Sarıca, “Doğal gazın Türkiye’de ve dünyada yaygınlaşmasıyla soba pazarında büyük ölçüde azalma oldu. Eskiden çok yüksek adetli satışlarımız vardı. 2020’ye kadar soba çoğu yerde temel ihtiyaçtı ancak pandemiyle birlikte kullanım amacı değişti. Artık temel ihtiyaçtan ziyade hobi bahçeleri, ahşap evler ve tiny house’lar için nostaljik bir tercih haline geldi. Biz de pazara uyum sağlamak için şömine tipi döküm sobalara ağırlık verdik. Toplamda kovalı, tuğlalı kuzineler, kurbağa sobalar ve halk tipi modeller olmak üzere 10-12 model üretimimiz var” dedi.
Avrupa ve balkanlardaki evleri ısıtıyor
Gelişen teknoloji ve doğal gazın yaygınlaşmasıyla daralan pazara rağmen, geleneksel üretimi sürdüren baba-oğul, pandemiden sonra nostalji ve hobi kullanımına evrilen sektörü yurt dışı pazarına açarak Almanya’dan Afganistan’a uzanan geniş bir coğrafyaya soba ihraç ediyor. Avrupa’daki ihtiyacı anlatan Sarıca, “İhracata 90’lı yılların başında Balkan ülkeleriyle başladık. 2015-2016 yıllarında Almanya ve Romanya ağırlıklı çalışmaya yöneldik. Almanya’ya soba satmamız insanlarda şaşkınlık yaratıyor. Fakat Avrupa’daki doğal gaz krizleri ve yaşanan savaşlar alternatif ısınma ihtiyacını doğurdu. Almanya’ya hobi bahçeleri ve bungalovlar için gönderim yapıyoruz. Pandemi sonrasında ise doğu tarafında yeni bir pazar açıldı ve Afganistan’a soba ihracatı gerçekleştirmeye başladık.” ifadelerini kullandı.
