İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İzbeton üzerinden yapılan usulsüzlüklere ilişkin Gaziemir Yapı Kooperatifi soruşturması kapsamında hazırlanan iddianame mahkemece kabul edildi.
Aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol ve eski CHP İzmir il Başkanı Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 11 şüpheli ‘zimmet’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından toplam 20 yıla kadar, eski Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer ve eski İzbeton Genel Müdürü Heval Savaş Kaya ise ‘zimmete yardım’ ve ‘resmi belgede sahtecilik’ suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası istemiyle yargılanacak.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından İzbeton üzerinden yapılan usulsüzlüklere ilişkin yürütülen soruşturmada; İzbeton üzerinden İzmir Gaziemir İlçesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Alanı projeleri kapsamında S.S. İş İnsanları Gaziemir Yapı Kooperatifi aracı kılınarak menfaat teminine ilişkin olarak zimmet, nitelikli dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik ve denetim görevinin ihmali suçlarından başlatılan soruşturma kapsamında şüpheliler hakkında gözaltı kararı verildi. Aralarında CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol’un da bulunduğu şüpheliler, 9 Nisan’da gözaltına alındı. Jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerin yanı sıra devam eden başka soruşturmalardan tutuklu olan eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, eski CHP İzmir İl Başkanı Şenol Aslanoğlu ve eski İzbeton Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın da olduğu 15 şüpheli tutuklandı, 2 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı.
1008 sayfa iddianame hazırlandı
Olayın ardından başlatılan soruşturma tamamlandı ve iddianame hazırlandı. 1008 sayfalık iddianamede İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kentsel dönüşüm yapılacak olan yerlerin mülkiyetinin belediyeye ait olduğu, belediye tarafından inşaat işlerinin yapılması amacıyla belediye iştiraki olan İzbeton’a meclis kararı ile verildiği vurgulandı. Yapı sahibi İzmir Büyükşehir Belediyesi olduğu halde İzbeton ile S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi protokol imzalandığı, bu protokolün temsil yetkisi aşılarak yönetim kurulu kararı olmaksızın genel müdürün münferit imzası ile yapıldığının altı çizildi.
Hayatın olağan akışına uygun düşmedi
İzmir Büyükşehir Belediyesinin ‘arsa sahibi’ olduğu, İzbeton A.Ş.’nin ‘geçici müteahhitlik belgesi’ ile ‘yüklenici’ konumunda bulunduğu, kooperatifin ise arsa sahibi olmadığından ve inşaat yapılacak olan alanın devrinin kendisine yapılamaması sebebiyle ‘müteahhitlik’ belgesi ve izni alamadığı gibi durumların kooperatifi birçok maddi kayba uğrattığı belirtildi. Kooperatifin alt yüklenicilik yapamayacağının Bakanlık tarafından tespit edilmesi üzerine yapılan işlemlerin durdurulduğu da iddianamede yer aldı. Şüphelilerin, konumları ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında ‘basiretli tacir’ sıfatına haiz oldukları karine olarak kabul edildiğinden bu hususları bilmemeleri ve iyi niyetle tüm bu işlemleri yapmış olmalarının hayatın olağan akışına uygun düşmediği kanaatine varıldığının altı çizildi.
Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. isimli şirketin bahsi geçen projeyi yapma yeterliliğinin bulunmadığına da vurgu yapıldı. Alınan bilirkişi raporlarına göre mevcut inşaat yapısı ile firmaya kooperatif tarafından ödenen miktarlar nazara alındığında 30 ile 33 milyon lira aralığında fazladan ödeme yapılmış olduğu belirtildi.
Kooperatif zarara sokuldu
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile İzbeton arasında 15 Haziran 2021 tarihinde Kdv dahil 51 milyon 175 bin 731 lira bedelli 1080 takvim günü süreli sözleşme yapıldığı, 8 Temmuz’da yer teslimi yapıldığı, İzbeton ile kooperatif arasında 25 Şubat 2022’de Kdv dahil 151 milyon 175 bin 731 lira bedelli, 820 takvim günü süreli sözleşme imzalandığı belirtildi. Kooperatif ile alt yüklenici olan Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. arasında ise Kdv dahil 329 milyon 203 bin 501 lira bedelli, 780 takvim günü süreli sözleşmenin imzalandığı belirlendi. Ayrıca şirkete 47 milyon 265 bin 265 lira avans verildiği, İzbeton’un yer teslimi aldıktan sonra 255 gün süre boyunca hiçbir imalat yapmadığı vurgulandı.
Aynı işin 9 ay sonra 780 takvim günü ile 178 milyon 27 bin 769 lira farkla Casamar Mühendislik Yapı A.Ş. isimli şirkete protokol ile verilmiş olmasının iyi niyetle açıklanamayacağı ve kooperatifi zarara soktuğu iddianamede yer aldı.
Projede olmayan villalar, projeye dahil edildi
İzbeton’un 9 ay boyunca hiçbir imalat çalışması yapmadığı, kooperatif ile hukuka aykırı olarak sözleşme imzaladığı ve kooperatif tarafından da 9 ay sonra 178 milyon 27 bin 769 lira fazla farkla alt taşeron şirkete işin yapımının verildiği, bu durumun hem kooperatif açısından hem de üyeleri açısından ciddi bir zararın oluşmasına sebebiyet verdiğinin altı çizildi. Kooperatifin vinç kiralama, araç kiralama, elektrik su faturaları ödeme gibi ödemelerde bulunduğu, bu durumun da iddia edilen protokoldeki anahtar teslim yapı işine uygun olmadığına vurgu yapıldı. Projede yer almayan villaların sonradan projeye dahil edildiği vurgulandı. Şüphelilerin de bu villalar için ödemeler yaptıkları iddianamede yer aldı.
‘Soyer’e 2 suçlama’
İddianamede Tunç Soyer’in dönemin belediye başkanı ve İzbeton yönetim kurulu başkanı olduğunun altı çizilip belediye başkanlığı döneminde kamuoyunda yer alan açıklamalarında kooperatifler aracılığıyla yapılan inşaat işlemlerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi garantisi altında olduğu, vatandaşların güvenle bu kooperatiflere üye olabilecekleri tarzında açıklamalar yaparak vatandaşlarda güven uyandırarak kooperatife üye olmalarını sağladığının altı çizildi. Kooperatifin zararının oluştuğu, iddianamede yer alan Masak raporları incelendiğinde; diğer yıllara oranla yüksek oranda para giriş ve çıkışlarının bulunduğu belirtildi. İzbeton A.Ş. yönetim kurulu başkanı olarak da görev yapması sebebiyle hukuka aykırı işlemlerden ve kooperatifin oluşan zararından zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumlu olduğunun altı çizildi.
Soyer’in İzbeton tarafından işin kooperatife devredilmesi sürecinde hukuka aykırı işlemler yaparak resmi belgede sahtecilik suçunu işlediği aktarıldı.
Villanın yarısını oğluna devretmiş
Ümit Erkol’un şüphelinin yönetim kurulunda görev yaptığı görev sürecinde Masak raporlarına göre bankacılık transfer kayıtlarında yapılan incelemede, önceki yıllara oranla yüksek oranda para giriş ve çıkışlarının bulunduğu vurgulandı. Öte yandan, proje kapsamında yer almayan 11 villanın 1 adetinin şüpheliye tahsis edildiği, şüphelinin burada bulunan payının yarısını oğlu olan Fırat Erkol’a devrettiği, Fırat Erkol’un da kendi payının yarısını yine şüphelilerden İsmail Alkan’a devrettiği belirlendi. Ümit Erkol’un ‘Zimmet’ ve ‘Resmi belgede sahtecilik’ suçunu işlediği iddianamede yer buldu.
Dönemin İzbeton Genel Müdürü Heval Savaş Kaya’nın, yapı işini hukuka aykırı olarak kooperatife protokolle devrettiği, bu işlemi de hukuka aykırı olarak yönetim kurulu kararı olmaksızın yaptığı ve bu sebeple de zimmet suçuna yardım eden sıfatıyla sorumlu olduğunun altı çizildi.
Kanuna aykırı davranmış
Şüphelilerden Şenol Aslanoğlu’nun S.S. İş İnsanları Gaziemir Konut Yapı Kooperatifi’nde denetim kurulu üyesi olarak görev yaptığı belirtildi. Kooperatifin 2022 yılı hesaplarında, olması gereken bakiye ile ticari defterlerde görünen bakiye arasında 178 bin 535 lira, 2023 yılı hesaplarında ise 14 milyon 128 bin 424 lira fark bulunduğu belirtildi. Şenol Aslanoğlu’nun aynı zamanda kooperatifle para trafiği bulunan S.S. İmece Yaka Konut Yapı Kooperatifi’nin kurucu ortaklarından ve denetim kurulu üyesi olduğu da iddianamede yer buldu. Aslanoğlu’nun ortak ve/veya müdür olarak yer aldığı şirketlerle kooperatif arasında da ticari ilişkiler bulunduğu dosyaya girdi.
Masak raporlarına göre Aslanoğlu’nun 2022-2024 yıllarındaki banka hesaplarında önceki yıllara kıyasla yüksek tutarlı para giriş ve çıkışları bulunduğuna vurgu yapıldı. Aslanoğlu’nun kooperatifin uğradığı zarardan sorumlu olduğu ve ‘Zimmet’ suçunu işlediği belirtildi. Ayrıca kooperatifle ticari işlem gerçekleştirmesi nedeniyle Kooperatifler Kanunu’na da aykırı davrandığı da vurgulandı.
Mahkeme kabul etti
Aralarında Ümit Erkol ve Şenol Aslanoğlu’nun da bulunduğu 11 şüpheli hakkında ‘Zimmet’ ve ‘Resmi belgede sahtecilik’ suçlarından toplam 20 yıla kadar, Tunç Soyer ve Heval Savaş Kaya hakkında ‘Zimmete yardım’ ve ‘Resmi belgede sahtecilik’ suçlarından 14 yıla kadar hapis cezası isteminde bulunuldu. Diğer 4 şüpheli hakkında ise ‘Nitelikli dolandırıcılık’, ‘Zimmete yardım’ ve ‘Denetim görevini ihmal’ suçlarından 6 ile 16 yıl arasında değişen hapis cezaları talep edildi. İddianame ağır ceza mahkemesine gönderildi. İzmir 11’inci Ağır Ceza Mahkemesi, iddianameyi kabul etti.
Duruşmanın 4 Aralık’ta görüleceği öğrenildi.
