Gerek ülkemizde gerekse dünya genelinde değişen yaşam koşullarıyla görülme sıklığı artarak hüküm süren psikolojik negatif atmosfer;
Türk futbolunda 2024 sezonunda yeşil sahalarda sık sık agresiflik, fiziksel şiddet, grup ve/veya bireysel tartışma şeklinde baş gösterdi. Sezon içerisinde yaşanan olaylardan en çok ses getireni şüphesiz 11.12.2024 Pazartesi günü gerçekleşen MKE Ankaragücü & Çaykur Rizespor maç bitiminde kulüp başkanı Faruk Koca’nın sahaya inip gayet rahat denebilecek tavırlarla hakem Halil Umut Meler ‘i yumruklaması ve peşi sıra yaşanan arbede oldu.
Bu olayın yankıları halen sürerken ligin 12. haftasında İstanbulspor Kulübü başkanı Ecmel Faik Sarıalioğlu Trabzonspor maçında verilen hakem kararlarına tepki olarak müsabakanın 2. yarısında büyük cezaları da peşinen kabullenerek takımını sahadan çekerek maçı oynatmadı. Bu kararlar ligde yaşanan eşitsizliklerin, yanlışların, kabul edilemezliklerin bir tepkisiydi. Yaşanan olaylar hep daha kötüsüyle ilerleyerek devam etti. Ligin 30. haftasına gelindiğinde ise Fenerbahçe & Trabzonspor arasında oynanan müsabakayı 3-2 lik galibiyet skoruyla tamamlayan Fenerbahçeli oyuncular ve teknik ekip başarılarını taraftarlarıyla kutlarken izinsiz sahaya inen Trabzonspor taraftarları ile aralarında büyük arbede, uzun süreli kaos ortamı ve ciddi fiziksel şiddet içeren görüntüler kameralara yansıdı..
Özet ile 2023/2024 Trendyol Süper Lig sezonunda tansiyon yüksekti. TFF Fair Play Sosyal Sorumluluk Kurulu, Türk futbolunda centilmenliğin teşvik edilmesi, yaygınlaştırılması ve özendirilmesi amacıyla verdiği 3 kategori dahilindeki ödüllerine layık aday bile bulamadı. Kurul yaptığı açıklamada; öne çıkan aday, olay, davranış, duruş, tavra rastlanılmadığı bu sebeple de önümüzdeki süreçte futbolda dostluk, kardeşlik ve barış temennilerini paylaştı.
Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımına göre sağlık sadece hastalık ve sakatlık halinin olmayışı değil, kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik halinde olması gerektiği anlamını taşıyor. Ülkelerin toplumlarının ruh sağlığına ne kadar önem verdikleri konusunda 100.000 kişilik nüfusa düşen ruh sağlığı çalışanı sayısı önemli bir gösterge teşkil ediyor. Dünyada bu sayının en yüksek olduğu bölge 43,5 çalışan sayısı ile Avrupa bölgesi. Türkiye’de ise 100.000 kişiye karşılık düşen ruh sağlığı çalışanı sayısı sadece 16,33.
Burada tekrar futbol araya giriyor, takım taraftarlarının özelliklede çocukların futbolcuları kendilerine nasılda örnek aldıklarını, onları çok sevdiklerini, özümsediklerini hepimiz çok iyi biliyoruz. Bu bir Türkiye gerçeği. 06.02.2023 de daha yakın zamanda yaşadığımız büyük Hatay depremi faciasında göçük altından çıkarılan minik yavrularımızın nasılda gözleri ışıldayarak Galatasaraylı yıldız futbolcu Mauro Icardi’nin kendine has gol sevincini kameralara yansıttıkları görüntüleri hepimiz hafızalarımıza kazımış durumdayız. Türkiye’de son yıllarda psikiyatr ve çocuk psikiyatrisi uzmanlık eğitimi kadroları artırılmış olsa da SHGM verilerine göre toplam ruh sağlığı çalışanı sayısı içinde bulunduğumuz bölgedeki ülkelerin çok çok altında.
Futbolun taşıdığı bu önem varken ve gerçekken şiddeti azaltmak için neler yapılabilir, hangi yöntemler uygulanabilir?
Öncelikle futbolu fairplay oynanacak bir duruma gelmemiz gerekiyor. Futbolcularımızın kendi bireysel sorunlarından arınmış olmaları hem takım için hem de takımlar arası güçlü ve sağlıklı iletişimin kurulması gerekiyor. Eşitlik, düzen, haksızlıkların olmadığı şeffaf bir ortam ve yönetim tüm sporcuların mental sağlığı açısından en önemli unsurdur. Öncelikle bunun sağlanması elzemdir. Dahası; futbol kulüpleri psikoloji bilimini mevcut durumdan daha fazla önemsemeli, ayrıca futbolda şiddet içeren eylemler olduğunda, verilen cezaların tüm taraftarlara değil, eylemi gerçekleştiren bireylere kesilmesi en doğru yaklaşım olacaktır.
