İstanbul’da son günlerde ev ve bina çevrelerinde akrep görülmesi endişeye neden olurken Prof. Dr. Ahmet Aydın, özellikle sıcak ve nemli havalarda akreplerin yaşam alanlarına yaklaşabileceğini söyledi.
Akreplerin insanlara saldırma amacı taşımadığını belirten Prof. Dr. Aydın, “Bir yerde bir akrep görülmüşse, etrafında başka akrepler de olabilir. Çevrelerini kontrol etsinler. Akrep sokması durumunda ise özellikle büyük akreplerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor” dedi.
Yeditepe Üniversitesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, metropollerde akreplerin kırsal alanların yanı sıra otluk ve çimenlik bölgelerde, inşaat yıkıntıları ile çalı ve çırpıların bulunduğu alanlarda görülebileceğini söyledi. Prof. Dr. Aydın, “Metropollerde kırsal kesim çok fazlaysa, akreplerin yaşayabileceği otluk, çimenlik alanların, inşaat yıkıntılarının veya çalı çırpı yığınlarının bulunması durumunda bu yerlerde akrepler çok bulunabilir. Çünkü onlar da doğanın bir parçası. Bugüne kadar yaygın görmesek bile metropollerde de görülebilirler” diye konuştu.
‘NEMLİ ORTAMLARI SEVİYORLAR’
Akreplerin nemli ortamları sevdiğini belirten Prof. Dr. Aydın, “İstanbul şu anda çok nemli. Belki bu nemden dolayı artık evlere kadar girecek hale gelmiş olabilirler” ifadelerini kullandı.
‘70’E YAKIN TÜRÜ CİDDİ ZEHİRLENMEYE YOL AÇABİLİYOR’
Dünyada binlerce akrep türü bulunduğunu belirten Prof. Dr. Aydın, bunlardan yaklaşık 70’inin insanlarda ciddi zehirlenmelere yol açabildiğini ifade etti. Türkiye’de de zehirli akrep türlerinin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Aydın, “Özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ya da nemli alanlarda bu türler bizde de mevcut. En azından birkaç türü ciddi şekilde zehirli ve karşımıza çıkanlar da genellikle zehirli akrepler” açıklamasında bulundu.
‘AKREP SOKMASINDA BELİRTİLERE DİKKAT’
Akrep sokmalarında paniğe kapılmamak gerektiğini belirten Prof. Dr. Aydın, zehirlenmenin şiddetinde akrebin büyüklüğü ve vücuda giren zehir miktarının önemli olduğunu söyledi. Aydın, “Çok panik yapmamak gerekir. Çünkü akrebin boyutuna göre insana zerk edeceği zehir miktarı değişecektir. Küçük bir akrepse zehir miktarı daha az olacaktır ve bu durumda genellikle çok büyük zehirlenme belirtisi olmaz” dedi.
Akrep sokmalarında çoğunlukla sokulan bölgede ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi lokal belirtilerin görüldüğünü anlatan Prof. Dr. Aydın, “Vatandaşlarımız mümkün olduğu kadar böyle bir akrep zehirlenmesiyle karşılaşırlarsa sağlık kuruluşuna gitmeli. Sistemik belirti dediğimiz solunum durması, kalp durması, kalp çarpıntısı gibi etkiler daha az görülür. Ancak sokan akrebin büyüklüğü, sokan akrebin sayısı ve vücuda giren zehir miktarı çok önemli. Bunlar az olduğu zaman lokal etkilerle geçer. Daha yüksek zehirlenmelerde solunumun hızlanması ve kalp çarpıntısı gibi sistemik belirtiler meydana gelebilir” diye konuştu.
‘CİDDİ VAKALARDA ANTİVENOM TEDAVİSİ UYGULANABİLİYOR’
Ciddi akrep zehirlenmelerinde sağlık kuruluşlarında antivenom tedavisinin uygulanabildiğini belirten Prof. Dr. Aydın, “Acil servise gittikleri anda, eğer ciddi bir zehirlenmeyse acil servislerimizde akrep serumu adı altında akrep panzehirleri mevcut. Zehirlenmeler çok fazla ve şiddetli hale gelirse klinisyenlerimiz, acil tıp uzmanlarımız karar vererek antivenom dediğimiz panzehir uygulamasını yapabilirler. Ancak akrep zehirlenmelerinin çoğunda panzehir uygulamadan da hasta kısa bir süre içerisinde kendiliğinden iyileşebilir” ifadelerini kullandı.
‘BİR AKREP GÖRDÜYSENİZ ÇEVRESİNİ KONTROL EDİN’
Akrep görülen yerde başka akreplerin de bulunabileceğini söyleyen Prof. Dr. Ahmet Aydın, “Bir yerde bir akrep görülmüşse, etrafında başka akrepler de olabilir. Bildiğimize göre bir anne akrep yaklaşık 60’a yakın genç akrep doğurabilir. ‘Bir tane gördük ve uzaklaştı’ demesinler. Gördükleri akrebin çevresini de kontrol ederek başka akrep olup olmadığına baksınlar” ifadelerini kullandı.
PENCERELERE SİNEKLİK ÖNERİSİ
Evlerde alınabilecek önlemlere de değinen Prof. Dr. Aydın, pencerelerde sineklik kullanılmasını önerdi. Aydın, “Özellikle evlerini, sinek geçirmeyen sık tellerle pencerelerini kapatırlarsa, pencere açık olsa bile bir sıkıntı olmaz. Çünkü en azından akreplerin eve girmesini engellemiş olurlar” dedi.
‘ÇALI ÇIRPI YIĞINLARINI TUTMAYIN’
Bahçeli ve müstakil evlerde yaşayanların, akreplerin barınabileceği alanlar oluşturmamaları gerektiğini belirten Prof. Dr. Aydın, “Bahçelerinde, etraflarında çalı çırpı yığınlarını tutmamaları gerekir. Çünkü onlar için tam ideal bir yaşam ortamı” dedi.
Akreplerin insanlara saldırma amacı taşımadığını da vurgulayan Prof. Dr. Aydın, “Akreplerin insanlara saldırmak gibi bir niyetleri yok. Onlar da kendi hayatlarını sürdürüyorlar. Üzerine basılmadığı, sıkıştırılmadığı ya da bir şekilde oynanmadığı sürece herhangi bir şey beklemiyoruz” diye konuştu.
‘AYAKKABILARINIZI GİYMEDEN ÖNCE MUTLAKA KONTROL EDİN’
Yaz aylarında piknik ve kırsal alanlarda bulunan vatandaşlara da uyarılarda bulunan Prof. Dr. Aydın, ayakkabı ve kıyafetlerin kullanılmadan önce kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Aydın, “Kırsalda çıkardıkları veya evin dışına bıraktıkları ayakkabılarını giymeden mutlaka kontrol etsinler. Kıyafetlerini mutlaka kontrol etsinler. Ayakkabının içi ciddi bir nem kaynağı. Kapalı ortam nedeniyle ayağınızı soktuğunuz anda içerisinde bulunan akrep ya da başka böcekler istenmeyen sokmalara yol açabilir” diye konuştu.
Prof. Dr. Aydın, İstanbul’da çok sayıda akrep sokması vakası beklemediklerini belirterek, özellikle kırsal bölgelerde ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde akrep sokmalarının daha sık görülebileceğini ifade etti.
