Sağlık Bakanlığı tarafından kronik böbrek hastalarına evde hemodiyaliz tedavisi uygulanıyor. Bakanlığın bu uygulamasından ülke genelinde 1.396 hasta yararlanıyor. Doç. Dr. Ezgi Coşkun Yenigün, evde hemodiyalizin tedavi süresini uzatarak kan basıncı ve kansızlığın daha etkin kontrolünü sağladığını belirterek, “Hastaların hem yaşam kalitesini hem de sağ kalımlarını artırmakta, yani ölüm oranlarında ciddi bir düşüş sağlamakta.” dedi.
Kronik böbrek hastalığı, böbrek fonksiyonlarının ilerleyici ve geri dönüşümsüz kaybıyla ortaya çıkıyor ve dünya genelinde 850 milyondan fazla kişiyi etkiliyor. Türkiye’de ise hastalığın sıklığı yüzde 15 düzeyinde. Yani yaklaşık her 6 kişiden 1’inde kronik böbrek hastalığı bulunuyor. Hastalığın en sık nedeni diyabet, ikinci sırada ise hipertansiyon geliyor. Diyabet hastalarının yaklaşık 3’te 1’inde kronik böbrek hastalığı görülüyor. Son dönem böbrek yetmezliğinde en ideal tedavi böbrek nakli olsa da organ yetersizliği ve her hastanın nakle uygun olmaması nedeniyle hastaların yaklaşık 3’te 2’si merkez hemodiyaliziyle yaşamını sürdürüyor. Merkezlerde uygulanan haftada 3 gün, 4 saatlik hemodiyaliz ise böbreğin normal fizyolojik işlevinin yalnızca sınırlı bir bölümünü karşılıyor. Daha etkin bir diyaliz için tedavinin süresini veya sıklığını artırmak gerekiyor. Ev hemodiyalizi bu noktada önemli bir seçenek oluşturuyor. Sağlık Bakanlığı tarafından kronik böbrek hastalarına evde hemodiyaliz tedavisi uygulanıyor. Bakanlığın bu uygulamasından ülke genelinde 1.396 hasta yararlanırken Ankara’da 231 kişiye bu hizmet sunuluyor
Tedavi geri ödeme kapsamında
Bilkent Şehir Hastanesi Nefroloji Kliniği’nden Doç. Dr. Ezgi Coşkun Yenigün, son dönem böbrek yetmezliğinde en ideal tedavinin nakil olduğunu; ancak hem organ sunumundaki yetersizlikler hem de her hastanın organ nakline uygun olmaması nedeniyle hastaların önemli bir kısmının merkez hemodiyaliziyle takip edildiğini söyledi.
Doç. Dr. Yenigün, “Hemodiyaliz, yaşamsal fonksiyonu olan bir organın fonksiyon kaybında hastanın hayat kalitesini artıran önemli bir tedavi modelidir. Ev hemodiyalizi bu anlamda hastalara sunulmuş önemli bir avantajdır. Ev hemodiyalizi 1960’larda dünya genelinde uygulanmaya başlamış. Ülkemizde ise 2006’dan bu yana uygulanıyor. 2010 yılında geri ödeme kapsamına alındı.” dedi.
‘Evde tedavi ölüm riskini azaltıyor’
Merkez hemodiyalizinde ya da kısa süreli hemodiyalizde tedavinin çok kısıtlı olduğunu aktaran Doç. Dr. Coşkun Yenigün, “Ama ev hemodiyalizinde sürenin uzatılmasıyla kan basıncının, kansızlığın, yani aneminin daha etkin kontrolünü sağlayabiliyoruz. Kalp fonksiyonlarında iyileşmeler yaşıyoruz. Aynı zamanda hastaların hemodiyalizden sonraki yorgunluk hislerinin ev hemodiyalizinde daha az olduğunu biliyoruz. Bu, hastaların hem yaşam kalitesini hem de sağ kalımlarını artırmakta, yani ölüm oranlarında ciddi bir düşüş sağlamakta. Hatta ev hemodiyalizinin kadavra böbrek nakliyle de eşdeğer sağ kalım oranlarına sahip olduğu literatürde gösterilmiştir.
“Ancak her hasta tabii ki ev hemodiyalizine uygun olmayabilir. Kalp damar hastalıklarına sahip hastalar, kontrolsüz epilepsisi ve ciddi işitme veya görme problemleri olan hastalar uygun değildir. Aslında ne yaş, ne diyabetin varlığı, ne eğitim düzeyi ne de sosyokültürel durum ev hemodiyalizi uygulamasının önünde herhangi bir engel oluşturmuyor. Hastanın bunu talep etmesi, buna gönüllü olması ve istekli olması, ev hemodiyalizi yapması için yeterli.” diye konuştu.
‘Hastalar için büyük konfor’
Ankara’da annesi Bingüzel Ural (59) ile birlikte evde hemodiyaliz tedavisi alan Tuğba Ural (41), yaklaşık 13 yıldır diyalize girdiğini ve bunun 7 yılının evde geçtiğini söyledi.
Ural, “Evde hemodiyaliz çok büyük bir konfor. Yani normal sağlıklı insanlar gibi yaşayabilmemiz için bize sunulmuş güzel bir imkân. Hastanedeki diyalizler seanslı olduğu için belli saatlerde ve belli günlerde gitmek zorunda olduğun için aksatamazsın. Gitmek zorundasın. “Ama evinde her şeyini, düzenini kurarsın, ayarlarsın, girersin. Ev diyalizinin en büyük faydalarından biri de kalbimizi çok yormuyor. Lütfen herkesi organ bağışına davet ediyorum. Diyaliz yüzünden gerçekleştiremediğim çok hayalim var. “Çocuklarıma daha verimli olmak isterdim. Çocuklarım için gerçekleştirmek istediğim birçok hayali gerçekleştirebilirdim. O yüzden organ bağışı lütfen. Böbrek nakli gerçekleşirse ilk başta.” dedi.
