Avrupa’daki yaklaşık 900 üniversiteyi temsil eden ve yükseköğretimde stratejik kararların şekillendiği platformlardan biri olarak kabul edilen Avrupa Üniversiteler Birliği’nin Yıllık Konferansı, ilk kez Türkiye’de gerçekleştiriliyor.
Yeditepe Üniversitesi ev sahipliğinde bu yıl 29’uncusu düzenlenen konferans kapsamında, 41 ülkeden 260 kurumdan rektörler, üniversite yöneticileri, politika yapıcılar ve uzmanlar olmak üzere yaklaşık 500 katılımcı İstanbul’da bir araya geldi.
‘Değişen Bağlamlarda Üniversiteler Arası İş Birliği’ ana temasıyla iki gün sürecek konferansta, yükseköğretim ile ilgili başlıklar ele alınıyor. Oturumlarda, Avrupa üniversitelerinin önümüzdeki dönemde izleyeceği yol haritası, ortak hareket alanları ve değişen küresel koşullara uyum stratejileri değerlendiriliyor. Eğitim programlarının dönüşümü, araştırma ve inovasyonda ortak projeler, üniversite-sanayi iş birlikleri ve gençlerin değişen beklentileri konferansın başlıkları arasında yer alıyor. Konferansta ayrıca Avrupa Birliği’nin yükseköğretime yönelik yeni fon ve destek programları, toplumsal güven, sürdürülebilirlik, iklim krizi ve toplumsal dönüşüm gibi küresel konular da ele alınıyor.
Üniversitelerin kamu kurumları ve özel sektörle daha güçlü iş birlikleri kurma yolları ile dijitalleşmenin eğitim ve araştırma üzerindeki etkileri de tartışılıyor.
Avrupa Üniversiteler Birliği Başkanı Josep Maria Garrell, üniversitelerin karşı karşıya olduğu zorluklar, yapay zekanın etkileri ve uluslararası iş birliklerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Garrell, üniversitelerin temel rolünün “Eğitimli bireyler yetiştirmek ve toplumsal faydaya katkı sağlamak” olduğunu belirterek, sistemin gelişimi için uluslararası iş birliklerinin kritik önem taşıdığını söyledi.
Garrell, üniversitelerin karşı karşıya olduğu zorluklara da değinerek “Avrupa’daki üniversitelere baktığınızda büyük ölçüde benzer zorluklarla karşı karşıya olduklarını görürsünüz. Örneğin üniversitelerin finansmanı ya da üniversitelerin yürüttüğü çok sayıda faaliyeti destekleyecek yasal çerçevenin nasıl şekillendiği önemli başlıklar arasında yer alıyor. Bu zorlukları fırsata çevirebilirsek, aslında çok geniş bir alan olduğunu görüyoruz” diye konuştu.
Garrell: Üniversitelerin Ana Rollerinden Biri İnsanları Eğitimli Bireyler Haline Getirmek
Üniversitelerin temel işlevine de değinen Garrell, “Üniversitelerin ana rollerinden biri, insanları eğitimli bireyler haline getirmek ve bulundukları ülkelerde ortak faydaya katkı sağlamaktır. Eğitim, bilgi üretimi ve araştırma alanlarında çalışmak için pek çok fırsat bulunuyor. Ancak üniversitelerin bu hedefleri gerçekleştirebilmesi için gerekli araçlara sahip olması gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Yapay Zeka Büyük Bir Fırsat Olabilir
Yapay zeka ve teknoloji konusuna da değinen Garrell, teknolojinin tek başına iyi ya da kötü olarak nitelendirilemeyeceğini vurgulayarak, “Önemli olan teknolojinin nasıl kullanıldığıdır. Yapay zeka, diğer teknolojilerle birlikte herkes için büyük bir fırsat olabilir. Ancak aynı zamanda bazı riskleri de beraberinde getiriyor. En önemli risklerden biri, yapay zekanın çok hızlı ve katlanarak gelişmesidir. Bu durum, toplumun bu yeni araçları nasıl kullanacağını öğrenmesi için yeterli zaman bulamamasına yol açabilir. Aynı zamanda bu teknolojilerin doğru şekilde kullanılabilmesi için gerekli düzenlemelerin oluşturulması da önemli bir ihtiyaçtır” diye konuştu.
Türkiye’deki üniversitelerin Avrupa Yükseköğretim Alanı içindeki konumuna ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Garrell, “Türkiye’deki üniversiteler bu sistemin kurucu unsurlarından biri olarak sürece erken katılan ülkeler arasında yer aldı. O günden bu yana üniversite sistemi önemli ölçüde büyüdü. Uluslararası iş birlikleri ve uluslararası öğrenci sayıları açısından bakıldığında ciddi bir gelişim söz konusu. Bu da izlenen yolun doğru olduğunu gösteriyor. Uluslararası iş birliklerine dahil olmak ve Avrupa Yükseköğretim Alanı’nın aktif bir parçası olmak büyük önem taşıyor” dedi.
Avrupa’daki Üniversitelerde En Temel Değerlerden Biri Açıklıktır
Önümüzdeki dönemde üniversiteler arası iş birliğinin önemine dikkat çeken Garrell, “Önümüzdeki dönem jeopolitik gerilimler ve değişimlerin etkisiyle oldukça zorlu olacak. Bu nedenle uluslararası iş birliğini derinleştirme imkanlarını dikkatle takip etmemiz gerekiyor. Avrupa’daki üniversitelere baktığınızda en temel değerlerden birinin açıklık, bağlantılılık ve uluslararası iş birliği olduğunu görürsünüz. Üniversitelerin ve yükseköğretimin özü açıklıktır. Ulusal ya da uluslararası düzeyde diğer kurumlarla iş birliği yapabilme kapasitesi en önemli güçlerinden biridir. Bu değeri korumamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Garrell, üniversitelerin küresel ölçekte karşılaştığı zorluklara rağmen, açıklık ve iş birliği temelinde hareket ederek gelişimini sürdüreceğini sözlerine ekledi
Durman: Üniversiteler Arası İş Birliği Vazgeçilmezdir
Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Durman da 6 bin yıllık tarihiyle medeniyetlerin, kültürlerin ve düşünce geleneklerinin buluşma noktası olan İstanbul’da bu konferansın düzenlenmesinin son derece anlamlı olduğunu ifade ederek, “Bugün üniversiteler de benzer bir misyon üstlenmektedir. İnsanları, disiplinleri, kurumları ve fikirleri sınırların ötesinde buluşturmak; çeşitliliği güç, yaratıcılık ve ortak ilerlemenin kaynağına dönüştürmek” dedi.
Yükseköğretimde derin bir dönüşüm sürecinden geçildiğini ifade eden Prof. Dr. Durman, şunları kaydetti:
“Dijitalleşme, yapay zeka, değişen beceri ihtiyaçları, küresel belirsizlikler ve karmaşık toplumsal sorunlar, üniversitelerin yalnızca ne yaptığını değil, toplumla, bilgiyle ve birbirleriyle ilişkilerini nasıl konumlandırdıklarını da yeniden şekillendiriyor. Böyle bir ortamda üniversiteler arası iş birliği artık yalnızca faydalı değil, vazgeçilmezdir. Ne kadar samimi ve stratejik iş birliği yaparsak, topluma katkı sağlama kapasitemiz de o kadar artacaktır.”
Amacımız Küresel Yetkinliklere Sahip Bireyler Yetiştirmek
Durman, “Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyelik perspektifinin, yalnızca ülkemiz için değil, Avrupa’nın daha güçlü, daha kapsayıcı ve daha ileriye dönük bir gelecek inşa etmesi açısından da kritik önemde olduğuna inanıyoruz. Yeditepe Üniversitesi olarak iş birliğini ikincil bir faaliyet olarak değil, kurumsal misyonumuzun temel bir unsuru olarak görüyoruz. Amacımız; küresel yetkinliklere sahip bireyler yetiştirmek, uluslararası bilimsel üretime katkı sağlamak ve anlamlı ortaklıklar aracılığıyla topluma değer sunmak” dedi.
Durman, “Elbette farklı düzenleyici yapılar, tanınma sistemleri, finansman modelleri, hareketlilik kalıpları ve kurumsal kapasiteler gibi çeşitli zorlukların farkındayız. Ancak bu farklılıklar bizi ayrışmaya değil; daha derin diyalog kurmaya, dayanışmayı güçlendirmeye ve daha akıllı, daha ilkesel iş birlikleri geliştirmeye yönlendirmelidir” dedi.
Yeditepe Üniversitesi Kurucu ve Onursal Başkanı Bedrettin Dalan da “Eğitim alanında faaliyet gösteren bu kurumun bir temsilcisi olmaktan onur duyuyorum. 41 yıl önce eğitime yönelik bir anlayışla yola çıktık ve bu süreçte dünyanın farklı bölgelerinde anaokulları, spor tesisleri ve ilkokullar kurduk. Bu üniversite de bu yapının bir devamı niteliğindedir. 26 yıl önce bu kampüsü hayata geçirdik” ifadelerini kullandı.
