Bu bölümde eski sayılabilecek bazı sayısal müzik kaynaklarına göz gezdireceğiz. Bunlardan bazıları artık günümüzde kullanılmamakla birlikte, geçmişe damga vuran ürünlerdir.
Belirtmem gerekir ki hem günümüzde geçerli tüm müzik cihazlarıyla birlikte bu cihazlarda da sayısal şifreleme hem de sayısal çözümleme (encoding-decoding) devreleri (DAC) mevcut idi…
MiniDisc (MD): Sony firmasınca geliştirilen ve 1992 yılında piyasaya sürülen bir müzik kayıt/geri çalma teknolojisidir. Günümüzde kullanılan kayıt/yeniden kayıt kompakt disklerin (CD) küçük bir türevi olup, maksimum ses kayıt süresi 80 dakikadır. Bu format her türlü sayısal müziği çalabilmekte/kaydedebilmekte iken, gerek müzik firmalarının yeterli hazır kayıt üretmeyişi, gerek bilgisayarlarda aynı görevi gören cd ve dvd (sayısal video disk) çalarların yerleştirilmesi nedeniyle müzikseverlerce yoğun ilgi görmemiştir.
Digital Compact Cassette (DCC): 1992 yılında Philips ve Matsushita firmalarınca geliştirilmiştir. Bu tarz müzik çalarlar sayısal ortamda kaydedilen müziği kaset teybine, doğrusal değil, eski videokasetlerde yapılabildiği gibi yukarıdan aşağı doğru kaydedebilen cihazlardır. Ancak bu cihazların bir başka özelliği de, normal kasetleri de çalabilme imkânlarıdır. Hem sayısal kayıt ve geri çalma teknolojisinin kullanılması, hem de standart kasetin kullanılmaya çalışılmasının yarattığı teknolojik sıkıntı ve zaten kaset formatını desteklemekten vazgeçen hazır müzik şirketlerince bu formatın desteklenmeyişi, söz konusu formatın geniş anlamda kullanılmayışına neden olmuştur.
Digital Audio Tape (DAT): Yine sayısal ortamda müzik kaydeden/çalan ve manyetik teyp kullanılan bir teknolojidir. 2000’li yıllarda özellikle müzik stüdyolarında yoğun bir şekilde kullanılmıştır. DCC kasetlerle aynı prensibi kullanmalarına rağmen, müzik şirketlerince benimsenmemesi ve dolayısıyla yeterli sayıda ev ve araç çalarların üretilmeyişi nedeniyle bu format da müzik piyasasına veda etmiştir.
Super Audio Compact Disc (SACD): Bu format, özellikle müziğin çok sayılı kanallardan kaydedilip, evde bu müziğin yine çoklu kanallardan ve hoparlörlerden özel bir konser performansının yaratılması amacıyla dinleyiciye iletilmesi amacıyla sayısal video disk (DVD) kullanılması teknolojisine dayanmaktadır. Ancak, evlerimizde DVD’nin yaygınlaşması, konserlerin artık müzikle birlikte görüntülerinin de tercih edilmesiyle birlikte değerini kaybetmiştir.
Eski ve artık adları bile anılmayan Laser Disc (LD) ve Video Cinema Disc (VCD) gibi teknolojilere girmeyeceğim bile…
Bir sonraki yazımızda, günümüzde artık daha yoğunlukla kullanılan ve sayısal ses çeviricisi (DAC) içeren ev müzik cihazlarına yoğunlaşacağız.
Ancak şunu peşinen haber vereyim: çoğunuzun elinde bir DAC cihazı zaten var!
