Kayseri’de Erciyes Dağı eteklerinde yetişen ve bölgede ‘ayı gülü’ olarak bilinen ‘şakayık’lar (Paeonia Turcica), bu yıl kar yağışının fazla olması nedeniyle ilk kez haziran ayında çiçek açtı. Endemik tür olan ve açtıktan 10 gün sonra kuruyan çiçeği koparanlara, 699 bin 254 lira ceza kesiliyor.
Türkiye’nin önemli kış turizm merkezlerinden Erciyes Dağı, birçok endemik bitki türüne de ev sahipliği yapıyor. Erciyes Dağı eteklerinde yetişen ve halk arasında ‘ayı gülü’ olarak da bilinen ‘Erciyes şakayığı’ çiçek açtı. Kayalıklar arasında yetişen çiçeği koparanlara ise 699 bin 254 ceza uygulanıyor. Her yıl mayıs ayının ortasında bölgede açan çiçekler, bu sene kar yağışının fazla olması nedeniyle 1 ay geç çiçek açtı.
Bu yıl artan kar yağışları sonrası ilk kez haziranda çiçek açan şakayıklar, doğa yürüyüşüne çıkanların ilgisini çekiyor.
‘İlk Defa Geç Açtı’
İncesu ilçesinin Erciyes Dağı eteklerinde yer alan Kızılören Mahallesi’nde yaşayan Mustafa Kılınçer, “Normalde mayıs ayında açardı. Bu sene yağışlar fazla olduğu için haziranda açtı. Burada genel olarak ‘ayı gülü’ ismiyle biliniyor. Erciyes Dağı eteklerinde kayalıklar arasında açıyor. Çiçek açması kısa sürer. Sonra hemen dökülür. Bu yıl ilk defa geç açtı. Yağışların etkisi oldu. Buraya gelen vatandaşlarımız bu çiçeği koparmasın bu endemik bir tür. Cezası da var” dedi.
Çoğaltılması Zor Bir Bitki
Erciyes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Bitkisel Biyoteknoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kahraman Gürcan ise üniversite kampüsünde şakayığın çoğaltılması ve koruması için çalışmalar yaptıklarını belirterek, çiçeğin Erciyes Dağı’ndaki popülasyonun insan baskısı ve hayvan otlatmaları nedeniyle azaldığını belirtti. Prof. Dr. Gürcan, Erciyes Dağı’nda şakayığın daha çok ‘kartın’ denilen büyük kayalardan oluşan alanlara sıkıştığını söyleyerek, “Büyük kayalardan oluşan alanlara insanlar, koyun ve keçiler girememekte, endemik bitkiler için koruma alanı oluşturuyor. Şakayığın çoğaltılması zor. Tohumunun kurutulmadan ağustos ayında toprağa ekilmesi durumda tohumlar başarılı olarak çimlenebilir.
Şakayığın çiçeğe yatması 3-4 yıl alır. İlk 2-3 yıl bitki büyümesini sürdürür, bitkilerin bir kısmı 3’üncü yılda çiçek açarken, çoğunluğu 4’üncü yılda çiçek verir. Daha sonraki yıllarda ise bitkiler her yıl çiçek açmaktadır. Uzun ömürlü bir bitki olan şakayık tam geliştiğinde 15-20 adet çiçek verir.
Soğuklara oldukça dayanıklıdır. Bahçenize bir defa şakayık dikerseniz, onlarca yıl ilkbaharda çiçeklendiğini görürsünüz” ifadelerini kullandı.
Kayseri’de refüj ve rekreasyon alanlarında şakayık yetiştirilmesi gerektiğini de belirten Prof. Dr. Gürcan, “Böylece endemik bir bitki hem korunacak hem de tüm insanların beğenisine sunulacak. Ayrıca lale gibi her yıl kışın sökülüp yazın dikilmesi gerekmeyen bir bitki olduğu için park bahçecilik açısında yönetimi oldukça kolay bitkidir” dedi.
