Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu, yüzde 99 engelli bireyin ücretsiz toplu taşımadan yararlanabilmesi için kart ve yıllık vize ücreti talep eden Bursa Büyükşehir Belediyesi hakkında, engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
TİHEK’e başvuran anne, yüzde 99 oranında engelli olan kızına Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından verilen engelli kimlik kartı bulunduğunu, ilgili mevzuata göre bu kartla refakatçisiyle birlikte ücretsiz toplu taşımadan yararlanabilmesi gerektiğini belirtti. Buna rağmen Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin ücretsiz ulaşım hakkından yararlanabilmek için ayrıca Bursakart alma zorunluluğu getirdiğini, kartın her yıl ücretli şekilde vizelendiğini ve bu uygulamanın engelliler açısından ayrımcılık oluşturduğunu ileri sürdü. Başvurucu ayrıca şehit yakınları, gaziler, vazife malulleri ve yakınlarının ise bakanlık tarafından verilen kartlarla herhangi bir ek kart almadan ücretsiz seyahat edebildiğini ifade etti.
Farklı Muameleye Makul Gerekçe Bulunamadı
TİHEK incelemesinde, ücretsiz seyahat hakkına sahip gruplar arasında uygulama birliği bulunmadığını, şehit yakınları, gaziler, vazife malulleri ve devlet sporcularının ilave kart veya ücret ödemeden haklarını kullanabildiğini, engellilerin ise ücretsiz seyahat hakkından yararlanabilmek için kişiselleştirilmiş Bursakart almak, vize yaptırmak ve ücret ödemek zorunda bırakıldığını tespit etti. Kurul, engellilere yönelik bu farklı muamelenin nesnel ve makul bir gerekçesinin ortaya konulamadığını, ilgili yönetmelikte engellilerin ücretsiz seyahat hakkını kullanabilmeleri için engelli kimlik kartı veya ilgili belgeleri ibraz etmelerinin yeterli olduğunun açıkça düzenlendiğini değerlendirdi.
Kararda, engellilerin ücretsiz seyahat haklarını diğer hak sahiplerinden daha ağır şartlara bağlayan Bursakart uygulamasının mevzuata aykırı ve ayrımcı nitelikte olduğu belirtildi. TİHEK, engellilerin ücretsiz ulaşım hakkını kullanabilmeleri için ücret karşılığında kart alma ve her yıl vize yaptırma zorunluluğu getirilmesinin engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiği sonucuna ulaştı. Kurul, ihlalin ağırlığı, etkisi ve sonuçlarını dikkate alarak Bursa Büyükşehir Belediyesi hakkında 256 bin 357 lira idari para cezası uygulanmasına karar verdi.
