Enflasyon beklentilerinde enflasyonda artış bekleniyorsa ileride enflasyonda da bir artış görülmesi son derece olasıdır.
Ekonomi için en can alıcı sorulardan birisi enflasyondur. O kadar önemlidir ki insanoğlu tarih boyunca enflasyon hesapları yapmaya ve enflasyonu etkileyen faktörleri incelemeye çalışmıştır. İşte bu noktada enflasyon beklentileri karşılarına çıkmıştır.
Öncelikle enflasyonu tanımlayalım: enflasyon, fiyatların artış hızıdır. Enflasyon yüksekse fiyatlar hızlı bir şekilde artar, azsa daha artar. Ancak enflasyonun düşmesi demek fiyatların düşmesi demek değildir. Enflasyondaki düşüş, fiyat artış hızında da bir düşüş demektir.
Enflasyon beklentileri ise gelecekteki enflasyon ile ilgili beklentileri içeren bir nevi ankettir. Eğer enflasyon beklentileri enflasyonun yükseleceği yönündeyse büyük ihtimalle gelecekte enflasyon yükselir. Basit bir mantık vardır. A kişisi 10 TL maaş alır. Bu 10 TL maaşla ilk ay tanesi 1 TL’den 10 tane elma alabilir.
Eğer enflasyonda bir artış bekliyorsa hiç zaman kaybetmeden alır, çünkü enflasyon artışından sonra elma 2TL olursa 5 tane elma alabilecektir. Bu yüzden maaşını alır almaz elma alır. A kişisinin yanında pek çok kişi de bunu yapar. Eğer ki herkes “Bir ay sonra elma pahalanacak, şimdi ucuzken daha fazla alayım” derse elmanın üzerinde büyük bir talep oluşacaktır.
İktisatta temel kural eğer talep artarsa ve arz sabit kalırsa talep edilen ürünün fiyatı artar. Burada meydana gelen fiyat artışının ardından enflasyon da artar.
Yani insanlar enflasyonun artmasını bekliyorsa tüketim artar. Tüketim artar ve tüketilen ürünlerin arzı artmazsa enflasyon artar. Ancak arzda bir artış olursa o zaman fiyatlar dengede kalabilir. Örneğin, elmaya yine çok talep var. Lakin bu sefer elma üretiminde büyük bir artış oldu. Dolayısıyla arz talebi karşıladı. Bu durumda elmada agresif bir fiyat artışı yaşanmaz.
Kısacası, enflasyon beklentileri gelecekte enflasyonda nasıl bir değişim olacağı ile ilgili bize bir ön bilgi vermektedir. Enflasyon beklentilerinde enflasyonda artış bekleniyorsa ileride enflasyonda da bir artış görülmesi son derece olasıdır.
