Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, “Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir. Sağlıklı bir dijital ekosistem kurmalı ve güvenliğin, dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olmasını sağlamalıyız.” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, kendisinin himayesinde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi iş birliğinde, BM 81’inci Genel Kurulu marjında düzenlenen ‘Görünmeyen Mimari: Çocuklar için Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek-Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi’ başlıklı etkinliğe katıldı.
BM Genel Merkezi’nde düzenlenen etkinliğe Türkevi’nden yürüyerek geçen Emine Erdoğan, davete icabet ederek programa katılan lider eşlerini kapıda tek tek karşılayarak sohbet etti. Emine Erdoğan, programda yaptığı konuşmada, BM’nin, kuruluşundan bu yana ülkelerin iyi niyetli iş birliğine ev sahipliği yaptığını anımsatarak, insanlığın ortak sorunlarına ortak çözümler üretme idealinin en önemli adreslerinden biri olduğunu söyledi.
Bugün BM ile çocukların esenliği için birlikte çıkacakları bir yolun ilk adımını atmaktan büyük memnuniyet duyduğunu belirten Emine Erdoğan, BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi’ne ve UNICEF’e işbirlikleri için şükranlarını sundu.
“Çocuklar, zihinlerine göz konulmuş hedef kitleye dönüştürüldü”
Emine Erdoğan, bu buluşmayı gerçekleştiren Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına ve davetine icabet ederek toplantıyı onurlandıran konuklara teşekkür etti.
Çocukların geleceğe uzanan insanlık zincirinin en değerli halkası, himaye edilmesi gereken en kıymetli emanet olduğunu vurgulayan Emine Erdoğan, “Fakat ne yazık ki günümüzde çocuklar, zihinlerine ve dikkatlerine göz konulmuş, kullanıcı profiline indirgenmiş bir hedef kitleye dönüştürüldüler. Onları ekran başında tutmak isteyen davranış bilimciler, tasarımcılar ve nöro-bilimciler karşısında yapayalnız ve çaresizler” ifadelerin kullandı.
Emine Erdoğan, araştırmaların, ekran maruziyetinin çocuklarda açtığı tahribata dair her gün yeni bir veri sunduğuna işaret ederek, şöyle devam etti:
“Çocuklarda psikiyatrik ilaç kullanımının 5 yaşa kadar düşmesi, bağımlılık davranışları ve çocuk beyninde ekran kullanımıyla ilişkili biyolojik tahribat, bunlardan yalnızca birkaçı… Burada amacımız, elbette dijital platformları topyekün bir tehdit olarak kodlamak ya da teknoloji karşıtlığı noktasına savrulmak değil. Ancak teknolojinin bıçak sırtı bir mesele olduğunu da kabul etmek durumundayız. Kendi ellerimizle icat ettiğimiz teknolojinin, kendi amaçlarına hizmet edecek yeni bir insan tipini gözlerimizin önünde icat etmesine seyirci kalamayız. Zira dijital platformlar, çok uzun zamandır yalnızca bir iletişim mecrası değiller. Bireyler kadar toplumları da yönlendiren, hayatın her alanını yeniden tasarlayan güçlü sistemler. Ve ne yazık ki çocuğun iyiliği, kar odaklılıktan ve etkileşimi ne pahasına olursa olsun büyütme hedefinden sonra geliyor. O halde, bu baskıcı sistemlerin, çocuklar üzerindeki tahakkümünü kaldırmak zorundayız.”
“Ekran süresini sınırlamayı, basit bir irade meselesine indirgeyemeyiz”
Bugüne kadar dijitalleşmenin yan etkilerine karşı bireysel bazda mücadele etmek için herkesin elinden geleni yaptığını aktaran Emine Erdoğan, “Fakat karşımızdaki devasa algoritma mimarisiyle daha fazla dijital okuryazarlık ya da ebeveyn kontrolü gibi tedbirlerle mücadele edilemeyeceğinin de farkındayız. Ekran süresini sınırlamayı, basit bir irade meselesine indirgeyemeyiz. Çocuğun güvenliğini sağlama sorumluluğu, yalnızca ebeveynlerin değil hepimizindir. Sağlıklı bir dijital ekosistem kurmalı ve güvenliğin, dijital sistemlere sonradan eklenen bir özellik değil, tasarımın çıkış noktası olmasını sağlamalıyız. Teknoloji, insanlığın değerlerine yabancı, tanımsız, sınırsız, filtresiz ve görünmez tuzaklarla dolu bir alan haline gelmemelidir. İnsanlığın büyük hikayesinde açılmış yeni ve temiz bir sayfa olmalıdır” diye konuştu.
Emine Erdoğan, bu hassasiyetleri paylaşan birçok ülkenin, çocukların sosyal medya kullanımına yönelik hukuki ve teknik tedbirler aldığını anımsatarak şunları kaydetti:
“Türkiye olarak biz de bu önlemleri erkenden hayata geçirmiş bir ülkeyiz. Ancak şu bir gerçek ki küresel çapta faaliyet gösteren teknoloji şirketlerine karşı her ülkenin müstakilen düzenlemeler getirmesi, standartlaşmanın önüne geçiyor. Dolayısıyla ortak gayretlerimizi birleştirmeliyiz. Bu noktada, farklılaşan ulusal uygulamalardan ziyade ortak küresel standartlar geliştirmeliyiz. Bu standartları Birleşmiş Milletler çatısı altında birlikte oluşturmalıyız. Düzenli izleme ve raporlama mekanizmalarıyla ülkeler arasında ortak bir uygulama anlayışının geliştirilmesini sağlamalıyız. Teknoloji şirketlerinin ve dijital platformların hesap verebilirliğini güçlendirmeli, çocukların korunmasında eşit sorumluluk sahibi olmalarının zeminini hazırlamalıyız. Şahsen, insanlığın dijital geleceğini ancak bu adımları atarak başıboşluktan kurtarabileceğimize inanıyorum.”
Programın açılış bölümünde, Belçika Kraliçesi Mathilde, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Unıcef Türkiye Çocuk Hakları Koordinatörü Ahmet Yiğit Başoğlu da hitapta bulundu.
Açılış konuşmalarının ardından, lider eşleri oturumuna geçildi.
Oturumda, Gambiya Cumhurbaşkanı’nın eşi Fatoumatta Bah-Barrow, Sırbistan Cumhurbaşkanı’nın eşi Tamara Vucic, Sierra Leone Cumhurbaşkanı’nın eşi Fatima Maada Bio, Litvanya Cumhurbaşkanı’nın eşi Diana Nausediene, Burundi Devlet Başkanı’nın eşi Angeline Ndayishimiye, Kenya Cumhurbaşkanı’nın eşi Rachel Ruto, Guatemala Cumhurbaşkanı’nın eşi Lucrecia Eugenia Peinado Villanueva, Senegal Cumhurbaşkanı’nın eşi Marie Khone Faye, Romanya Cumhurbaşkanı’nın partneri Mirabela Gradinaru, Şili Cumhurbaşkanı’nın eşi Maria Pia Adriasola Barroilhet, Lübnan Başbakanı’nın eşi Sahar Salam ve Kanada Başbakanı’nın eşi Diana Fox Carney konuşma yaptı.
Programın kapanışında ise Unıcef Çocuk Koruma Direktörü Sheema Sen Gupta ile BM Genel Sekreterinin Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Dr. Najat Maalla M’jid konuştu.
Programın başında Emine Erdoğan, Belçika Kraliçesi Mathilde ve lider eşleri ile diğer üst düzey isimler aile fotoğrafı çektirdi.
Programa, Kuzey Makedonya Başbakanı’nın eşi Rozi Mickoska, Kırgızistan Cumhurbaşkanı’nın eşi Aygül Caparova, Adalet Bakanı Akın Gürlek, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, televizyon ve gazetelerin genel yayın yönetmenleri ile çok sayıda davetli de katıldı.
Etkinlikte, dijital dünyanın risklerine karşı çocuklar için güvenli dijital sistemler oluşturma konusundaki ortak sorumluluğu yansıtan video izletildi.
