Türkiye’nin çeltik üretiminin yüzde 38,4’ünü karşılayarak birinci sırada yer alan, geçen sene 486 bin dekarlık alanda ekim yapan Edirneli üretici, bu yıl kuraklık endişesi yaşıyor.
Türkiye genelinde geçen yıl aşırı sıcaklar ve yağışsız hava nedeniyle yaşanan kuraklık, nehir yataklarının da kurumasına neden oldu. Edirne’de tarım arazilerinin sulamasında kullanılan önemli su kaynaklarından Tunca Nehri de dip seviyeleri görürken, çeltik ekili alanların da bulunduğu bazı yerler de tamamen kurudu. Üretici, ürününü sulamada sıkıntı yaşarken, Edirne Valiliği dönüşümlü sulamayla verim kaybının önüne geçilmesini sağladı. Aralık ayında bölgeye metrekareye 120 kilogram yağış düşerken, Bulgaristan’daki yağmur ve kar yağışları ile Meriç ve Tunca nehirlerindeki debiler bir miktar arttı.
Üreticinin umutla beklediği kış aylarındaki kar ve yağmurlar yetersiz kalırken, Meriç Nehri’nde debi son dönemde yine düşüşe geçti. DSİ verilerine göre, kentte tarım arazilerinin sulamasında kullanılan Meriç Nehri’nde debi geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Geçen yıl 41 metreküp/saniye ölçülen debi, bu sene 34 metreküp/saniyeye düştü. Tunca Nehri’nde ise geçen yılın aynı dönemine göre bir miktar artış gözlendi. Nehirde geçen yıl 2 metreküp/saniye olan debi, bu sene 6 metreküp saniyeye yükseldi.
Nehirlerdeki debilerin geçen yılla aynı seviyelerde seyretmesi, bu sene ekime hazırlanan çeltik üreticisini yeniden endişelendirdi. Konuya ilişkin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, bu yıl da yaşanacak olası kuraklıktan dolayı aynı tablonun önüne geçmek adına Tunca Nehri’nin geçtiği bölgelerdeki köy muhtarları ve üreticilerle bir araya gelip, alınacak tedbirleri masaya yatırdı. Su yönetimi konusunda görüş alışverişinde bulunulan toplantıda, olası tedbirler arasında çeltik ekiminde kısıtlamaya gidilmesi önerisi de geldi. Söz konusu tedbir kapsamında, Tunca Nehri’nden sulanan çeltik alanlarındaki ekilişlerde bu yıl yüzde 50 oranında azalışa gidilmesi yönündeki tavsiyenin değerlendirmeye alındığı öğrenildi.
‘NET KARARLAR ALINACAK’
Edirne Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Arabacı, geçen yıl özellikle çeltik sulamasında sıkıntı yaşandığını ifade ederek, “Çeltik sulamalarında özellikle Tunca Nehri’nde çok sıkıntılar yaşadık. Geçtiğimiz yılki çeltik sulamasından bugüne kadar olan sürede de nehir debilerimiz maalesef ki yükselmedi. Geçtiğimiz yaz dönemindeki sulama yaptığımız dönemle aşağı yukarı aynı oranda akıyor diyebiliriz nehir debilerimiz. O yüzden de İl Müdürlüğümüzde bununla ilgili bir toplantı yaptık bayram öncesi.
Bu su debileriyle ekiliş alanlarımızı nasıl yapabiliriz noktasında fikir alışverişinde bulunduk. Bu konuda, İl Müdürlüğümüzün çeltik komisyonumuzun çalışmaları devam ediyor. Bayram tatilinden sonra yine su debilerimiz tekrar değerlendirilecek. İnşallah ekilecek alanlarla ilgili de o zaman daha net kararlar alınıp, net şekilde belli olacak. Şu anda çalışmalar devam ediyor” diye konuştu.
Kuraklık sorununun ilk olarak 2020 yılında ciddi anlamda baş gösterdiğini belirten Arabacı, “Biliyorsunuz ki biz 2020’de Tunca Nehri’nde kuraklık yaşadık çeltik sulamasında. Son 1 ay kala hasat dönemine sorunlar yaşadık ve dönüşümlü sistemle az zararla atlattık. Geçtiğimiz yıl yine aynı sorunları yaşadık ve bu sefer daha erken başladı su sorunları. Valiliğimizin başkanlığında, İl Müdürlüğümüz, Devlet Su İşleri, Ziraat Odamız, bölge muhtarlarımız ve üreticilerimiz bir araya gelerek planlı, dönüşümlü sulama sistemine geçerek yılı yine atlattık. Bu dönemde 2019-2020 yılına göre biraz daha zarar gören üreticilerimiz oldu. Bizim özellikle Tunca Nehri üzerinde 1 dönüm yerden 150 kilogram çeltik biçen üreticilerimiz oldu. O yüzden bu bölgede hiç zarar görmedik dersek yanlış olur” dedi.
‘ÇÖMLEKKÖY BARAJI ÜRETİCİLER İÇİN ÖNEMLİ’
Çömlekköy Barajı’nın önemine de dikkat çeken Arabacı, “Şimdi 2025’te de aynı su debileriyle karşı karşıyayız. Yani bu sorunların yaşanmaması, sulama sorunlarının giderilmesi açısından Çömlekköy Barajı projemiz çok önem arz ediyor. Bununla ilgili Cumhurbaşkanımızın talimatıyla çalışmalarımız başladı ve devam ediyor. Biz istiyoruz ki önümüzdeki yıllarda bu su sorununu konuşmamak adına Çömlekköy’ü bitirip üreticilerimizi suyla buluşturmamız lazım. Bu baraj bittiğinde sadece çeltik alanlarımız sulanmayacak. Edirne’ye kadar olan 56 bin 500 dekarlık hem sulu, hem de kuru tarım arazilerimiz koruma altına alınacak. Bu gerçekten çok ciddi bir rakam ve bölge üreticilerimiz için büyük önem arz ediyor” ifadelerini kullandı.
