Edirne Valisi Yunus Sezer, Edirne Sarayı kazılarında bölgede Balkan Savaşları’nda şehit düşen askerlere ait, toplu mezarlar bulunduğunu söyledi.
Osmanlı Padişahı 2’nci Murad döneminde, 1450 yılında yapımına başlanan ve Fatih Sultan Mehmet döneminde tamamlanan Edirne Sarayı, savaş, deprem ve yangınlar sonucu tahribata uğrayarak yıkıldı. Cihannüma Kasrı, Adalet Kasrı, Kum Kasrı, hamam, mutfak ve saray giriş kapısının bir bölümü her şeye rağmen bugüne kadar ulaştı. Kalan yapılar ile kaybolan diğer kısımların ayağa kaldırılması için Kültür ve Turizm Bakanlığı, Edirne Valiliği ve Trakya Üniversitesi, alanda yaklaşık 15 yıl önce ortak kazı ve restorasyon çalışması başlattı. Çalışmalar sonrası mutfak ve hamam restore edildi. Daha önce Trakya Üniversitesi tarafından yapılan kazı çalışmaları, 18 Ekim 2022’de Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Başkanlığı’na devredildi. Milli Saraylar Başkanlığı tarafından 2023 Ocak’ta oluşturulan 5 yıllık master plan çerçevesinde tarihi saray alanında ihya ve restorasyon çalışmalarına başlandı.
Edirne Vali Yunus Sezer, sarayda devam eden çalışmalarla ilgili bilgi verdi. Bu kapsamda yapılan kazılarda, Balkan Savaşları’nda şehit düşen askerlere ait, toplu mezarlar bulunduğunu söyleyen Vali Sezer, “Kırkpınar alanının olduğu yer Balkan Savaşları’nda özellikle askerlerimizin orada esir tutulduğu ve kaynaklara 13 bine yakın askerimizin şehit olduğu bir yer. Karşı taraf saray, bir tarafı şu anda restore ediliyor. Orada kazı çalışmaları devam ediyor. Kazı çalışmalarda geçen ay maalesef hepimizin de yüreğini burkan böyle toplu mezarlara rastladık. 18-20 yaşında ecdadımız üniformalarıyla oraya defnedilmiş durumdalar, toplu mezarlar var” dedi.
‘KIRKPINAR ALANI HASBAHÇE OLARAK DÜZENLENECEK’
Kentte 665 yıldır süren tarihi Kırkpınar Yağlı Güreşleri’nin bulunduğu alanında, sarayın hasbahçesi olarak yeniden düzenleneceğini söyleyen Vali Sezer, “Edirne Kırkpınar’la anılan bir şehir, bizim en büyük değerlerimizden bir tanesi. Orayı da tarihi yapısına uygun bir şekilde, zaten yıllardır konuşulan bir Kırkpınar sahasının yenilenmesi düşüncesi var. Bu bulunduğumuz yerin Sarayiçi ve yine şehitlik olarak yenilenmesi, Hasbahçe olarak düzenlenmesi söz konusu. Hasbahçe dediğimiz de Osmanlı Dönemi’ndeki saray bahçesi ve oranın o dönemde yetişen tüm çiçeklerle, yine hayvan varlığıyla, oradaki tavuk ormanı ve Avcı Köşkü’ne kadar olan 17’nci ve 18’inci yüzyıllardaki fonksiyonu neyse ona göre bir çalışma yapılıyor. Dünyada zannediyorum ikinci saray bu manada. Bunu Milli Saraylar Başkanlığımız yürütüyor ve içeride de Mahmudiye Kışlası, yani bilindiği şekliyle cezaevi kısmı var. Orada inanılmaz bir şekilde, çalışmalar 2 ay içerisinde müthiş hızla devam ediyor. Orada hem kütüphane, hem müze, hem fuaye alanları olacak şekilde bu alan tamamen kazandırılacak. Oradaki cami, hamam tamamen restore edilecek” diye konuştu.
‘KIRKPINAR ALANI 200 METRE UZAĞA TAŞINACAK’
Vali Sezer, Kırkpınar güreşlerinin yapıldığı er meydanı için mevcut yerinden 200 metre uzağa taşınarak yeni bir stat yapılacağını anlatarak, “Kırkpınar’ı da yine Milli Saraylar’ın teşrifleriyle Gençlik ve Spor Bakanlığımız ve Cumhurbaşkanımızın uzun zamandır güzel bir Kırkpınar sahası yapılması talimatları var. Gençlik ve Spor Bakanımızın da bizlere bu yönde çalışma talimatları var. Bu da çalışılıyor. Alan çok değil, 200 metre civarında bir diğer tarafa taşınacak, seddenin diğer tarafına taşımayı düşünüyoruz. Bir iki alternatifimiz var. Bir taraftan da proje çalışmaları devam ediyor.
Bu noktada belediye başkanımızla da, belediyeyle de istişare halindeyiz. İnşallah Edirne Sarayı ile uyumlu ve 12 ay boyunca burada aktivitelerin yapılabileceği, içerisinde Kırkpınar müzesinin olduğu, sanal müzelerin olduğu ve diğer geleneksel sporların yapıldığı ve dünyanın her yerinden gelinerek, buranın görülebileceği bir alan inşa edilecek. Sarayın mimarisiyle uyumlu, oradaki adalet kulesi, saray sur duvarları ve onun yanında hemen Kırkpınar er meydanı. Onu da tamamlayacak şekilde Muradiye’ye kadar bir çalışma yapılırsa, Mevlevihane’ye kadar çalışma yapılırsa bir bütünlük arz edecek şekilde müthiş bir turizm akışı yapılması öngörülüyor. Buradaki şu andaki ziyaretçi sayımızın önümüzdeki dönemde 2-3 katına çıkacağını düşünüyorum. Daha da fazla olacak” dedi.
Kırkpınar Stadı için düşünülen alandan da bahseden Vali Sezer, “Kırkpınar alanına yakın bir yerde bir kamulaştırma çalışması yapacağız, büyük ihtimalle şu andaki Saraçhane sahalarının olduğu yerin hemen karşı tarafında bir alana düşünüyoruz. Orada 50 dönüm gibi bir yer var. Eğer orası uygun olmazsa diğer tarafta, Sarayiçi’nde belirlediğimiz yakın bir yer var. Orasını değerlendireceğiz” ifadelerini kullandı.
