Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve İslam İşbirliği Teşkilatı İstatistik, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi (SESRIC) iş birliğiyle COP31 kapsamında düzenlenen ‘İklim Politikası Çerçevelerinde Ayrıştırılmış Demografik Veri Kullanımının Hızlandırılması’ etkinliğine katıldı.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Dünya Bankası’nın öngörülerine göre 2050 yılına kadar 216 milyon kişinin iklim değişikliği nedeniyle kendi ülkesi içinde yer değiştirmek zorunda kalabileceğini belirterek, “Bu hareketlilik, kırsal nüfusun azalmasından kentlerin hızla büyümesine, hane yapılarından bakım düzenine kadar toplumsal yaşamın pek çok yönünü yeniden şekillendiriyor. Ayrıştırılmış demografik verileri, iklim eyleminin vazgeçilmez bir aracı olarak görüyoruz” dedi.
Antalya’da gerçekleştirilen programda konuşan Bakan Göktaş, iklim değişikliğinin nüfus yapısı, göç hareketleri ve sosyal hizmetler üzerindeki etkilerini değerlendirdi. İklim politikalarının oluşturulmasında demografik verilerin önemine dikkati çeken Göktaş, “İklim değişikliğini değerlendirirken sıcaklık artışını, emisyonları ve afet risklerini titizlikle ele alıyoruz. Ancak bu risklerin en çok kimleri ve ne ölçüde etkilediğini görmek de en az bunlar kadar önemli. Nitekim etkili politikalar güvenilir bilgiyle başlar. Bu nedenle ayrıştırılmış demografik verileri, iklim eyleminin vazgeçilmez bir aracı olarak görüyoruz” diye konuştu.
‘216 MİLYON KİŞİ YER DEĞİŞTİRMEK ZORUNDA KALABİLİR’
İklim değişikliği ile nüfus arasında iki yönlü ilişki bulunduğunu belirten Göktaş, Dünya Bankası’nın öngörülerine göre 2050 yılına kadar 216 milyon kişinin iklim değişikliği nedeniyle kendi ülkesi içinde yer değiştirmek zorunda kalabileceğini söyledi. Bu hareketliliğin toplumsal yaşamın pek çok alanını yeniden şekillendireceğini ifade eden Göktaş, “Bu hareketlilik, kırsal nüfusun azalmasından kentlerin hızla büyümesine, hane yapılarından bakım düzenine kadar toplumsal yaşamın pek çok yönünü yeniden şekillendiriyor” dedi.
Nüfus yapısının iklim risklerinin nasıl hissedileceğini de belirlediğini kaydeden Göktaş, aynı sıcak hava dalgasının genç nüfuslu bir şehirde ve yaşlanan bir toplumda farklı sonuçlar doğurabileceğini, kuraklığın ise geçimini tarımdan sağlayan bölgelerde ekonomik sarsıntıya dönüşebileceğini dile getirdi.
Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli verilerine göre dünyada 3,3 ila 3,6 milyar insanın iklim değişikliğine karşı yüksek düzeyde kırılgan koşullarda yaşadığını aktaran Göktaş, “Bu kırılganlık; yaşa, gelire, hane yapısına ve yaşanılan yere göre büyük farklılıklar gösteriyor. Ayrıştırılmış veriler sayesinde bu farklılıkların hangi bölgelerde yoğunlaştığını ve nasıl müdahale gerektirdiğini belirleyebiliriz. Aksi hâlde, değişen bir toplumu dünün haritasıyla yönetmeye çalışırız” ifadelerini kullandı.
‘SOSYAL KORUMA SİSTEMLERİMİZİ GELİŞTİRMELİYİZ’
İklim kaynaklı afetlerin ailelerin yaşam koşullarını, geçim kaynaklarını ve bakım düzenini doğrudan etkilediğini belirten Göktaş, sosyal koruma sistemlerinin değişen risklere göre yeniden şekillendirilmesi gerektiğini söyledi. Göktaş, “Bu nedenle sosyal koruma sistemlerimizi, riskleri önceden öngörebilen ve ihtiyaçlara hızla cevap verebilen bir yapıda geliştirmeliyiz” dedi.
Bu kapsamda sel riski yüksek bölgelerde evde bakım hizmetinden yararlanan bireylerin güvenli tahliyesinin ve bakımın sürekliliğinin önceden planlanabileceğini belirten Bakan Göktaş, iklim kaynaklı göç alan yerleşimlerde çocuk koruma ve psikososyal destek hizmetlerinin kapasitesinin nüfus hareketlerine göre düzenlenebileceğini ifade etti.
Geçim kaynaklarını kaybetme riski taşıyan hanelerin önceden belirlenmesinin önemine değinen Göktaş, “Böylece iklim değişikliği kaynaklı afetlerin yol açtığı sosyal sorunlara müdahale etmek yerine, bu sorunların derinleşmesini önleyecek bir yaklaşımı hayata geçirebiliriz” dedi.
KADINLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLER ARAŞTIRILIYOR
Türkiye’de iklim değişikliğinin ortaya çıkardığı yeni ihtiyaçların insan odaklı sosyal politikalarla ele alındığını kaydeden Göktaş, bakanlık tarafından kadınlara yönelik saha araştırması yürütüldüğünü açıkladı. Göktaş, “Bu kapsamda yürüttüğümüz bir saha araştırmasıyla iklim değişikliğinin kadınlar üzerindeki etkilerini inceliyoruz. Araştırmadan elde edeceğimiz bulguları, kadınların güçlenmesine yönelik politikalarımıza yansıtmayı hedefliyoruz” dedi.
Bakanlığın sosyal risk haritalarıyla bölgelerin sosyal yapısını ve ihtiyaçlarını analiz ettiğini belirten Göktaş, iç ve uluslararası göç hareketlerinin de bu haritalarda sosyal risk göstergeleri arasında değerlendirildiğini söyledi. İklim değişikliğinin yol açabileceği nüfus hareketlerinin de söz konusu haritalara yansıtılabileceğini belirten Göktaş, şöyle konuştu:
“Böylece göçün aile yapısı, sosyal hizmet ihtiyacı ve yerel kırılganlıklar üzerindeki etkilerini daha yakından takip edebileceğiz. Bu veriler ışığında sosyal hizmetlerimizi değişen demografik koşullara göre planlama kapasitemizi güçlendireceğiz. Aile ve Nüfus On Yılı’nda, değişen nüfus yapısını dikkate alarak aile politikalarımızı geleceğin ihtiyaçlarına göre şekillendireceğiz.”
‘ORTAK STANDARTLAR GELİŞTİRMELİYİZ’
İklim ve nüfus verilerinin ülkeler arasında farklı yöntem ve göstergelerle toplandığını belirten Göktaş, uluslararası düzeyde ortak standartlar geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. Veri paylaşımının güçlendirilmesi gerektiğini kaydeden Göktaş, “Bu süreçte kişisel verilerin korunmasını ve mahremiyeti esas almalıyız. Özellikle iklim değişikliğinden ağır biçimde etkilenen ülkelerin veri analizi ve risk değerlendirme kapasitesini artırmaya öncelik vermeliyiz” dedi.
SESRIC’in bölgesel deneyimi ile UNFPA’nın nüfus alanındaki uzmanlığını önemli bulduklarını ifade eden Göktaş, ortak araştırmalar, uzman eğitimleri ve iyi uygulamaların paylaşılması yoluyla ülkeler arasında yeni iş birlikleri geliştirilebileceğini belirtti. Göktaş, toplantının demografik verilerin iklim politikalarında kullanımını yaygınlaştıracak somut adımlara vesile olmasını dileyerek konuşmasını tamamladı.
