Bakan Elvan: Salgının etkilerini giderecek dönüşüm programını hayata geçireceğiz
Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, küresel salgınının etkilerinin azalacağı ve yeni fırsatların oluştuğu toparlanma dönemine girileceğini belirterek, “Bu süreçte fiyat istikrarını sağlayacak, mali disiplini koruyacak para ve maliye politikalarında eş güdümü artıracak, yatırım ortamını iyileştirecek, üretim odaklı gelir oluşturma potansiyelimizi yükseltirken, salgının olumsuz etkilerini giderecek ekonomik ve sosyal dönüşüm programını da hayata geçireceğiz” dedi.
Bakan Elvan, TBMM’de bakanlığının 2021 yılı bütçe sunumunu gerçekleştirdi. Sunumuna başlarken, Hazine ve Maliye eski Bakanı Berat Albayrak’a teşekkür eden Elvan, koronavirüs salgınının ekonomiye olan etkisini rakamlarla anlattı.
Elvan, “Covid-19 salgını nedeniyle ülkelerin açıkladığı mali destek paketlerinin büyüklüğü ülkelere göre önemli ölçüde farklılıklar göstermektedir. IMF verilerine göre, ilave harcamalar, gelir kaybı, kredi ve garantileri kapsayan destek paketlerinin milli gelire oranı gelişmekte olan ülkeler için ortalama yüzde 5,9 seviyesinde iken, gelişmiş ülkelerde yüzde 20,2, Türkiye için ise yüzde 13,8 seviyesindedir. Geniş çaplı mali destek paketleri nedeniyle 2020 yılında tüm dünyada bütçe açığı ve borç stoku artış eğilimine girmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerin bütçe açığının milli gelire oranının bu dönemde yüzde 10,4 seviyesine, borç stokunun milli gelire oranının ise yüzde 61,4 düzeyine yükselmesi beklenmektedir. Dünya ekonomisi 2020 yılında 2008 küresel krizinden bu yana ilk defa ve o döneme oranla çok daha fazla daralacaktır. 2021 yılı için ise salgının belli ölçülerde üstesinden gelindiği varsayımı yapılıyor. Buna göre, dünya ekonomisinin 2021’de yüzde 5,2, küresel ticaret hacminin ise yüzde 8,3 oranında büyüme kaydedeceği öngörülmektedir” dedi.
‘2022 VE 2023 YILLARINDA İSTİKRARLI BÜYÜME DÖNEMİNE GİRECEĞİZ’
Bakan Elvan, Türkiye ekonomisinin rekabete dayalı piyasa ekonomisi geleneğine sahip olduğunu, Türkiye’nin salgının şok dalgasından küresel ölçekte en az hasarla çıkan ülkeler arasında yer aldığını söyledi. Salgının tüm dünyayı olduğu gibi Türkiye’yi de etkilediğini kaydeden Elvan, şunları söyledi:
“Salgına yönelik alınan kısıtlayıcı tedbirler ve buna bağlı olarak üretim faaliyetlerinin yavaşlaması ekonomik aktiviteyi olumsuz etkilemiştir. Ayrıca salgın kaynaklı dış talepteki daralma, uluslararası uçuşların durdurulması ve sınır kapılarının kapatılması gibi önlemler neticesinde ihracat ve turizm gelirleri olumsuz etkilenmiştir.
Bu gelişmeler neticesinde yılın ikinci çeyreğinde ekonomi yüzde 9,9 oranında daralmıştır. Yılın ikinci yarısında tüketim, yatırım ve ihracattaki toparlanma eğiliminin büyümeyi pozitif etkilemesini öngörüyoruz. Böylece, büyümenin 2020 yılında yüzde 0,3 oranında gerçekleşmesini bekliyoruz. Önümüzdeki dönemde büyümenin, özellikle istihdam artışlarıyla birlikte vatandaşlarımızın refahına yansımasını hedefliyoruz. Salgının küresel çapta getirdiği belirsizliklere rağmen yeni normalde ekonomik aktivitenin sürekliliğine ve yatırım ortamının güçlendirilmesine öncelik vereceğiz.
2020 yılının ikinci yarısında ekonomik aktivitede görülen toparlanma eğiliminin devam ederek 2021 yılında da sürmesi ve büyümenin hem yurt içi talep hem de yurt dışı talep kaynaklı, dengeli bir görünüm sergileyerek yüzde 5,8 seviyesinde gerçekleşmesi hedeflenmektedir. İç talepteki toparlanma ve dış talebin normal seviyelere yakınsaması ve ihracatı destekleyen büyüme tercihimiz ile 2022 ve 2023 yıllarında istikrarlı bir büyüme dönemine gireceğiz. Bu büyüme süreci makroekonomik istikrarı koruma ve enflasyon ile mücadele çabalarımız ile çelişmeyecek şekilde kurgulanacak ve kontrol edilecektir.”
‘İŞSİZLİK ORANININ GERİLEMESİ BEKLENMEKTEDİR’
Bakan Elvan, 2020 yılı Şubat- Nisan dönemlerinde olmak üzere 2,4 milyon istihdam kaybı yaşandığını söyleyerek, “Bu dönemde kayıplar tüm sektörlere yayılmış olup en büyük kayıp tüm dünyada tecrübe edildiği üzere hizmetler sektöründe yaşanmıştır. Ekonomide normalleşme sürecinin başlaması ve istihdama yönelik alınan tedbirlerin etkisiyle mayıs-ağustos döneminde kayıpların kayda değer bir bölümü geri alınmış ve 1,3 milyonluk istihdam artışı görülmüştür.
Ağustos dönemi itibarıyla işsizlik oranı yüzde 13,2 olarak gerçekleşmiştir. 2020 yılında işsizlik oranının yüzde 13,8 olarak gerçekleşmesi tahmin edilmektedir. Ekonomideki toparlanma süreci, istihdam artışını desteklemeye yönelik teşvikler ve yapısal reformlar işsizlik oranında kademeli bir iyileşme sağlayacaktır. İşsizlik oranının büyüme tahminlerimizle tutarlı olarak Yeni Ekonomi Programı dönemi sonunda yüzde 10,9’a gerilemesi beklenmektedir” dedi.
‘ENFLANSYONUN 2023’TE YÜZDE 5 SEVİYELERİNE DÜŞMESİ BEKLENMEKTE’
Bakan Elvan, enflasyonun kalıcı olarak tek haneli seviyelere indirilmesinin temel hedef olduğuna vurgu yaparak, şöyle konuştu:
“Tüketici enflasyonunda kaydedilen düşüş eğilimi salgın kaynaklı etkilerle kesintiye uğramış, yıllık enflasyon oranı 2020 yılının ikinci çeyreğinde bir miktar yükselerek yüzde 12,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. Tüketici enflasyon oranı, 2020 yılı Ekim ayında yüzde 11,9 seviyesine gerilemiştir. Program döneminde para, maliye ve gelirler politikalarının eş güdümü ile enflasyonun kalıcı olarak düşük tek haneli seviyelere indirilmesi temel hedeflerimizdendir.
Bu politika çerçevesi ile enflasyonun, 2023 yılında yüzde 5 seviyelerine düşmesi beklenmektedir. Önümüzdeki dönemde ekonomi politikalarımız;sürdürülebilir büyüme ve istihdam artışı ana gayesi ile kurgulanmıştır. Bu ana gaye doğrultusunda finansal istikrarın güçlendirilmesi, para, maliye ve gelirler politikalarının eşgüdümü ile enflasyonun aşağı çekilmesi, mali disiplinin tam anlamıyla tesis edilmesi, üretim kapasitemizin ihracata dönük, dijital dönüşümü içselleştirmiş yenilikçi bir yapıya dönüşmesi yönünde kararlı adımlar atılacaktır.”
‘YAPISAL REFORMLARI HAYATA GEÇİRECEĞİZ’
Bakan Elvan, yapısal reformları hayata geçireceklerini belirterek, “Hem yerli hem de uluslararası girişimciler açısından yatırım ortamının iyileştirilmesi kamu gider ve gelirlerinin kalitesinin yükseltilmesi konusunda yapısal reformları da hayata geçireceğiz. Vatandaşlarımızın refahını artıracak yatırımları birer birer hayata geçirmeye devam edeceğiz. Küresel salgının etkilerinin azalacağının düşünüldüğü önümüzdeki dönem, ülkemiz için yeni fırsatların ortaya çıkacağı bir toparlanma dönemi olacaktır.
Öngörülebilir ve şeffaf politikalarımız ile maliye, para ve gelirler politikası arasındaki uyumu azami seviyeye çıkararak makroekonomik istikrarı güçlendireceğiz. Şeffaf, öngörülebilir ve istikrarlı bir biçimde uygulayacağımız ekonomi politikalarıyla ülke risk priminin azaltılmasını sağlayacağız. Yurt dışı borçlanmada maliyeti düşürüp daha uzun vadeli tahvil ihraçlarıyla toplam vade yapısını güçlendireceğiz ve ülkemizin düşük borç stokunun yanına vade uzamasını da ekleyerek daha kaliteli ve güçlü borç profiline ulaşacağız” dedi.
‘TOPARLANMA DÖNEMİNE GİRECEĞİZ’
2021 yılında bütçe gelir performansının artmasını beklediklerini belirten Bakan Elvan, şunları kaydetti:
“2021 yılında salgın sürecinin ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik alınan tedbirlerin kademeli olarak gevşetilmesi ve ekonomik faaliyetlerde yaşanan iyileşmeye bağlı olarak bütçe gelir performansımızın artmasını bekliyoruz. Bakanlığımızın 2021 yılı bütçe teklifi 570,2 milyar liradır. Faiz hariç tutulduğunda bütçe teklifi 390.6 milyar lira olmaktadır. Bu teklifin yüzde 1,2’sine tekabül eden 4,7 milyar lira bakanlığımız hizmetleri için kullanılacaktır.
Önümüzdeki dönemde küresel salgınının etkilerinin azalacağı ve yeni fırsatların oluştuğu bir toparlanma dönemine gireceğiz. Bu süreçte fiyat istikrarını sağlayacak mali disiplini koruyacak, para ve maliye politikalarında eş güdümü artıracak, yatırım ortamını iyileştirecek, üretim odaklı gelir oluşturma potansiyelimizi yükseltirken, salgının olumsuz etkilerini giderecek ekonomik ve sosyal dönüşüm programını da hayata geçireceğiz. Politikalarımızın hazırlık ve uygulama süreçlerinde ilgili tüm tarafların katkılarına önem verecek, istişareye dayalı katılımcı bir anlayışla hareket edeceğiz.”
