CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, Yıllara göre değişse de ülkemizde yıllık ortalama 14 milyon ton domates üretildiğini ve önemli miktarda domates ve salça ihraç edildiğini belirterek, artan girdi maliyetleri nedeniyle üreticinin ürününü değerinde satamadığını söyledi.
Domates üretiminde bölgesel planlamaya ihtiyaç olduğunu belirten Ömer Fethi Gürer, “Üreticilerle konuştuğumuzda diyorlar ki, girdi maliyeti düşük olsun, biz domatesi daha uygun fiyatta verelim. Ama ürettiğimiz fiyata satamadığımız zaman bu işi yapmak istemiyoruz” dedi.
DOMATES ÜRETİCİSİ ÜRÜNÜNDEN PARA KAZANAMIYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, “Bu yıl yine domates üreticisi ürettiği üründen para kazanamadığını söyleyerek dert yanıyor. 14 milyon ton ortalama ülkemizde domates yetişiyor. Önemli ölçüde de ürün ve salça ya da kurutularak ihraç ediliyor.” dedi.
Gürer, “Bölgelere göre domatesle ilgili giderler farklılaşıyor. Özellikle sudaki gider, su olmayan bölgelere göre daha fazla ek maliyet yaratıyor” ifadelerini kullandı.
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, işçilik maliyetlerinin de üretici üzerindeki yükü artırdığını belirterek, “İşçilik maliyeti günlük 1200 lira yevmiyesine kadar yükselmiş durumda. İlacı, gübresi, tohumu, sulama suyu ve diğer giderlerle maliyet artıyor. Domates üreticisi bu yıl ürünün değer bulmasını bekledi ama değer bulmadı.” diye konuştu.
DOMATES FİYATI BÖLGELERE GÖRE DEĞİŞİYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, domatesin farklı illerde 3 ila 8 lira arasında değişen fiyatlarla satıldığını belirterek, “3 lira ile 8 lira aralığında farklı illerde domatesin fiyatı oluşuyor. Çünkü üretim alanı daha geniş olan yerde domatesin fiyatı daha düşük. Bazı bölgelerde 8 liraya kadar toptan satışlar gerçekleşiyor.” dedi.
Ömer Fethi Gürer, “Doğal olarak girdi maliyetlerindeki artış üreticiyi zorluyor.” diyerek, üreticinin yüksek maliyetler nedeniyle ürününü değerinde satamadığını ifade etti.
“GİRDİ MALİYETİ DÜŞÜK OLSUN, DOMATESİ DAHA UYGUN FİYATA VERELİM”
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticilerle yaptığı görüşmelerde çiftçilerin girdi maliyetlerinin düşürülmesini istediğini belirterek, “Üreticilerle konuştuğumuzda diyorlar ki girdi maliyeti düşük olsun biz domatesi daha uygun fiyatta verelim. Ama ürettiğimiz fiyata satamadığımız zaman bu işi yapmak istemiyoruz” dedi.
Gürer, Türkiye’de domates üretiminde uzun yıllardır benzer sorunların yaşandığını belirterek, “Ülkemizde son 25 yıl içinde domateste birden fazla sorun yaşandı. Bununla ilgili de bir planlamaya ihtiyaç var” diye konuştu.
“DOMATESİN GİRMEDİĞİ HEMEN HEMEN YEMEK DAHİ YOK”
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, domatesin çok geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu belirterek, “Salçalık domates, kurutmalık domates, turşuluk domates gibi domatesin girmediği hemen hemen yemek dahi yok” dedi.
Gürer, domatesin yanı sıra patates ve soğan gibi temel tarım ürünlerinde de planlamanın şart olduğunu vurgulayarak, “Onun için domateste olsun, patateste, soğanda olsun, Tarım ve Orman Bakanlığı bölgesel olarak bu işi düzenli planlamalı ve üretici ürettiği üründen zarar etmemeli. Girdi maliyetleri makul bir noktaya çekilmeli ve üreticiden tüketiciye giden ürünün kat kat fiyat artmasının önüne geçilmeli.” dedi.
TARLADA ÜRETİCİ KAZANAMIYOR, RAFTA TÜKETİCİ ZORLANIYOR
Ömer Fethi Gürer, “tarlada üreten para kazanamıyor. Rafta da giden ürünü alırken zorlanıyor” diyerek üretici ile tüketici arasındaki fiyat farkına dikkat çekti.
Ömer Fethi Gürer, özellikle emeklilerin, asgari ücretlilerin ve dar gelirli yurttaşların sebze ve meyveye erişimde sorun yaşadığını belirterek, “Özellikle emekli, asgari ücretli dar gelirliler sebzeye, meyveye ulaşımda sıkıntı çekiyorlar. Çünkü burada 8 liraya satılan domatesi 60 liradan 70 liradan rafta almak durumunda kalıyorlar. Bu sistemin sorunu. Sistem doğru planlanırsa bu sorunlar aşılır.” ifadelerini kullandı.
İHRACATTAKİ KISITLAMALAR ÜRETİCİYİ DE ETKİLİYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, domates ve salça ihracatında yaşanan gelişmelerin üretim sürecini etkilediğini belirterek, “İhracatta da yurt dışına salça gönderilirken orada kısıtlama getirilip fabrikadaki salça stokta kalmasına yol açılırsa öyle olunca da fabrika gidip domatesi ikinci yıl alırken nazlanıyor. Bunların doğru planlaması, üreticiye destek verilmesi, girdi maliyetlerinin düşürülmesi için çalışma yapılması esas olmalıdır” diye konuştu.
Ömer Fethi Gürer, domatesin farklı şekillerde değerlendirilerek katma değerinin artırılabileceğini ifade ederek, “Ne yapılır? Kurutulur, salça yapılır. Bunun yanı sıra turşusu yapılır. Yani farklı alanlarda domatesten yararlanabilir.” diye konuştu.
SÖZLEŞMELİ ÜRETİMDE ÜRETİCİ SORUN YAŞIYOR
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, son yıllarda domates üretiminde sorunların devam ettiğini belirterek, “Oysa ülkemizde son yıllarda domateste de sorun var. Yurt dışına önemli ihracat yapıyoruz. Salça ihracatı, domates ihracatı gerçekleştiriyoruz. Ancak uygulanan yanlış politikalar bu bağlamda da çiftçiyi sorumlu kılıyor. Bazı bölgelerde domates sözleşmeli ürün olarak yetiştiriliyor. Fabrikalar ürün çok olunca üreticiyi boğuyorlar. Böyle olunca sıkıntı oluyor.” ifadelerini kullandı.
“ÜRÜNLERİMİZ TARLADA KALMASIN”
CHP’li Gürer, Anadolu’nun birçok bölgesinde domatesin salçaya dönüştürüldüğünü belirterek, “Anadolu’nun çoğu yerinde salça şu anda kaynatılıyor. Yurttaşlarımız pazar yerlerinden aldıkları domatesleri ya da yetiştirdikleri ürünleri salçaya çevirerek 6-7 ay boyunca bundan fayda sağlıyorlar” dedi.
Ömer Fethi Gürer, domatesin işlenmiş ve kurutulmuş ürünlere dönüştürülmesinin önemine dikkat çekerek, “Önemli olan işlenmiş ve kurutulmuş ürüne dönüştürülerek daha fazla fayda sağlayacağımız ürünlerimiz tarlada kalmasın.” diye konuştu.
“DOMATES ÇİFTÇİSİNİN BİR YILLIK EMEĞİ BOŞA GİTMEMELİ”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, üreticinin bir yıllık emeğinin karşılığını alamamasının önüne geçilmesi gerektiğini belirterek, “Domates çiftçisi para kazanamadığını söylüyor. O domates çiftçisinin bir yıllık emeği boşa gitmemeli. Bu anlamda daha çok tesis, daha çok üretim, daha çok ihracat ve ihracat yapılırken de uygulamalarda sorun olmayacak düzenlemelere gidilmelidir. Domates üreticisinin bu yıl yaşadığı sorun daha önceki dönemlerde de tekrarlanmıştır. Artık planlı bir tarım politikasıyla bu sorunların önüne geçilmesi gerekir.” ifadelerini kullandı.
