‘Türkiye’nin 2023 Vizyon Projeleri’ arasındaki en büyük temel bilim yatırımı olarak belirtilen Doğu Anadolu Gözlemevi’nde (DAG) Moskova’daki testleri tamamlanan aynalar kurulmaya başlandı.
Erzurum’da, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Atatürk Üniversitesi’nin desteği ile yapımı süren, ‘Türkiye’nin 2023 Vizyon Projeleri’ arasındaki en büyük temel bilim yatırımı olarak belirtilen Doğu Anadolu Gözlemevi’nde (DAG) Moskova’daki testleri tamamlanan aynalar kurulmaya başlandı.
4 metre çapındaki ayna, uzmanlarca teleskoba yerleştirilirken, 90 ve 70 santimetre çapındaki 2 aynanın kurulumu için çalışmalar sürdürülüyor.
Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde, deniz seviyesinden 3 bin 170 metre yükseklikteki Karakaya Tepeleri’nde yapımı süren DAG’ın teleskobunda kullanılacak 4 metre ile 90 ve 70 santimetre çapındaki 3 ayna, geçen yıl Kasım ayında Moskova’da tamamlanan testlerin ardından Rus askeri uçağı ile Erzurum’a getirildi.
DAG’da süren çalışmalar sonrası 29 Ekim’de aynaların monte işlemlerine başlandı. 4 metre çapındaki ayna, uzmanlarca teleskoba yerleştirilirken, 90 ve 70 santimetre çapındaki 2 aynanın kurulumu için çalışmalara ise devam ediliyor.
TESTLER SONRASI İLK IŞIK DA ALINACAK
DAG projesinin neredeyse sonuna geldiklerini söyleyen Atatürk Üniversitesi Astrofizik ve Uygulama Merkezi Teknik Müdür Yardımcısı Dr. Onur Şatır, “Teleskobun en pahalı parçası olan 6,2 milyon euro değerindeki yekpare aynanın taşınması, monte edilmesi en riskli kısmıydı. 4 metre çapındaki ayna, teleskop üzerine kurulmuş durumda. Hava şartlarının iyi gitmesi halinde, aynaların montajını kasım ayı ortalarına kadar tamamlamayı planlıyoruz” dedi.
İnce ayarların ardından test aşamasına geçileceğini kaydeden Dr. Şatır, 2023’ün Mayıs ayında teleskobun kullanılabilir hale geleceğini söyledi. Şatır, teleskop ile gözlemevindeki testlerin başlamasıyla ilk ışığın da alınacağı söyledi.
DOĞU ANADOLU GÖZLEMEVİ
Doğu Anadolu Gözlemevi, Palandöken ilçesine bağlı Konaklı Mahallesi’ndeki 3,170 metre yüksekliğe sahip Karakaya Tepesi’nde 2012’de inşa edilmeye başlandı. Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) Doğu Anadolu Gözlemevi’nde, 4 metre çapı ile Türkiye’nin en büyük ve ilk kızılötesi teleskobu bulunuyor.
Türkiye’nin en büyük, dünyanın ise önemli gözlemevleri arasında olacak DAG’da; yıldızların etrafındaki gezegenleri ayrıştırabilecek, gözlemleyebilecek ‘koronograf’ isimli alet de kullanılacak. Adapte optik sistemi ile atmosferik türbülansı minimum düzeye indiren, gözlem kalitesini de olabildiğince artıran teknoloji kullanılacak.
