Diyarbakır’da Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri’ne sürüler halinde gelen beyaz öncü (Belenois aurota) kelebekleri, çiftleşip beslendikten sonra yumurtalarını kapari (Capparis spinosa) bitkisinin yapraklarına bırakıyor. Yaklaşık bir hafta ila 10 gün süren bu doğal döngü, doğa gözlemcilerinin ilgisini çekiyor.
Dicle Vadisi ve Hevsel Bahçeleri, beyaz öncü kelebeklerine ev sahipliği yapıyor. Sürü halinde bölgeye gelen kelebekler, kapari bitkilerinin bulunduğu alanlarda beslenip çiftleşiyor. Ardından dişi kelebekler, yumurtalarını kapari bitkisinin yapraklarının üzerine bırakıyor. Yaklaşık bir hafta ila 10 gün sürmesi beklenen bu doğal döngü, doğa gözlemcilerinin de ilgisini çekiyor.
Türkiye’nin Kelebekleri sitesinde Türkiye’deki kaydı yalnızca Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan beyaz öncü kelebeklerinin dünya genelindeki yayılımı, Madagaskar dahil Sahra altı Afrika, Arabistan ve Hint Yarımadası’na kadar uzanıyor. Kuzey Himalayalar’ın yanı sıra Türkmenistan ve Tacikistan’da da kaydı bulunan kelebekler, bu dönem Diyarbakır’daki Dicle Vadisi’nde yoğun olarak görülüyor.
Önce tırtıllar çıkacak
Dicle Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Satar, doğa gözlemcilerini bölgeye davet ederek, “Bütün doğaseverleri Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ne bekliyoruz. Özellikle Diyarbakır’a bekliyoruz ve Hevsel Bahçeleri’ne bekliyoruz. Çünkü bu ara müthiş kelebekler var. Öncü kelebekleri, sultan kelebekleri, Dicle Güzeli, hepsi şu anda doğa gözlemcilerini bekliyor. Doğada gördüğümüz kadarıyla çiftleşip, yumurtalarını bırakıyorlar. Ve seneye de çok müthiş kelebekler çıkacağını göreceğiz. Öncü kelebeğinin en çok sevdiği bitki de ‘kapari’ bitkisidir. Burada onları çok görüyoruz. Çiçeklerine de geliyorlar. Yumurtalarını daha çok kapari bitkisinin yapraklarının üst tarafına bırakıyorlar. Birer birer bırakıyorlar ve bunlar geliştikten sonra önce tırtıllar çıkacak. Daha sonra bu yaşam döngüsü devam edecek. Yaklaşık 10-15 gün sonra büyük bir ihtimalle çıkacak. Tabii daha erken çıkanlar da var. Şu anda baktığımızda yumurtaların renklerinin değiştiğini görmüştük. Dolayısıyla birkaç gün içerisinde de açılmalar olacak. Peyderpey oluyor bunlar” dedi.
Bir haftadan fazla kelebekler gözlenebilir
Kelebeklerin çiftleşme, beslenme ve yumurtlama dönemlerinin devam ettiğini ifade eden Prof. Dr. Satar, “Tabii bunların birçoğu da göç ediyor. Bu arada tam öyle o mevsime denk geldi. Bu yaşam döngüleri bayağı devam edecek. İşte bu yumurtaları veya kelebeklerin çiftleşme dönemlerini bir haftadan fazla gözlemleyebilirsiniz. Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde şu sıralar yağış yok. Az bir yağış görülüyor. Dolayısıyla kelebekler için muazzam bir ortam şu an, onu gözlemleyebiliriz.” diye konuştu.
