Ekşi Höyük’te bulunan 8600 yıl öncesine ait, kemikten iğne ve ip eğirmeye yarayan ağırşaklar, Denizli’nin tekstil tarihine ışık tutuyor.
Çal ilçesinin Dayılar Mahallesi’nde Batı Anadolu’nun en eski yerleşim yerlerinden biri olduğu tespit edilen Ekşi Höyük’teki kazı çalışmaları, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Fulya Dedeoğlu Konakçı başkanlığındaki heyet tarafından devam ediyor. Kazılara, Pamukkale, İzmir Demokrasi, Koç, Ahi Evran, Trakya ve Nevşehir Hacı Bektaş Veli üniversitelerinden akademisyenler de destek veriyor. Ekşi Höyük’te 6 yıldır devam eden kazılarda ortaya çıkan bulgular, insanlık tarihine ışık tutuyor. Kazılarda tespit edilen eserlerin de yerleşik hayata geçiş süreci ve bölgede yaşayan ilk insan topluluklarına ilişkin bilgi edinilmesi açısından önem taşıdığı bildirildi. Ayrıca yapılan kazılarda Denizli’nin tekstil tarihine ışık tutacak kemikten iğne, ip eğirmeye yarayan ağırşaklar ve oyulmuş yuvarlak taşlar bulundu.
‘MİLATTAN ÖNCE 5500’LERE KADAR GEÇEN SÜRECİ ANLAYACAĞIZ’
Kazı Heyeti Başkanı Doç. Dr. Fulya Dedeoğlu Konakçı, Ekşi Höyük’ün insanlık tarihi için önemli bir yer olduğunu belirterek, “Burada yaptığımız kazı çalışmalarında 8600 yıllık bulgular elde ettik. Kazı alanından çıkardığımız materyaller, insanların kullandığı aletler, mimari tabanları incelediğimizde buranın 8600 yıl önce kullanıldığını rahatlıkla söyleyebiliriz. Burayı 15 sezon süren bir yüzey araştırmasının ardından tespit ettik. Burası, Batı Anadolu’daki en erken yerleşim yerlerinden biri. Tarihi M.Ö. 6700- 6800 yıllarına kadar gidiyor.
Kesintisiz bir şekilde milattan önce 5500’lere kadar geçen süreci anlamamızı sağlayacak olan bir yerleşim yeri. Bu anlamda Ekşi Höyük bizim için çok heyecan verici. Ekşi Höyük’te tekstil geleneğinin çok eskiye gittiğini görebiliyoruz. Burada, M.Ö. 6000- 6200 yıllarına ait kemikten ve kilden yapılmış ağırşak, bız gibi bulguları gün yüzüne çıkardık. Üretim yerinde tekstille ilişkilendirebileceğimiz çok sayıda buluntular var. Denizli’de tekstil geleneği ve kültürünün oldukça eski olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
NEOLİTİK KAZI ALANI
Ekşi Höyük’ün neolitik bir kazı alanı olduğunu ifade eden Doç. Dr. Konakçı, “Avcı toplayıcılıktan yerleşik yaşama, ilk tarım topluluklarından burada bahsetmemiz mümkün. Bölge sadece Denizli değil, aynı zamanda Batı Anadolu’nun erken tarihine ilişkin çok önemli veriler barındırıyor. Ekşi Höyük’ün daha eski döneme ilişkilenmesi nedeniyle çok geniş alanda bu döneme ilişkin bulgulara erişme şansımız var.
Tüm bir neolitik köyün içerisinde yürütülen faaliyetler, inanç sistemi gibi topluma dair verilere daha geniş alanda kesintisiz bir şekilde ulaşma şansımız var. Yerleşim yerinin hem doğası hem de dönemine ilişkin sistematik kazı yöntemleri geliştirilebilir. Bu denli erken döneme ilişkin yerlerde biz son derece detaylı çalışma yapıyoruz. 30 santimetrede 300-400 yıl hatta 1000 yılı aşkın süreci kaybetme durumu var. Çok hassas, fırçalarla dişli aletleriyle ince bir çalışma yürütüyoruz. Neredeyse bütün buluntuları da koordinat sistemiyle kayıt altına alıyoruz. Çalışmalarımızı da dikkatle ve titizlikle yürütüyoruz” diye konuştu.
