Bingöl'de avukatlık yapan Murat Tuğa, yurt dışında yaşayan kişiler açısından klasik denetim yöntemlerinin her somut olayda uygulanabilir olmadığını belirterek bu durumun hukuki olarak dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tuğa, “Hukuk, soyut kurallarla değil, somut hayatın gerçekleriyle birlikte uygulanmalıdır. Özellikle yurt dışında yaşayan kişiler açısından denetimli serbestlik tedbirlerinin uygulanabilirliği her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir” dedi.
Tuğa, uygulamada karşılaşılan bir dosyada, kişinin yurt dışında yerleşik olarak yaşadığını, çalışma hayatını ve ticari faaliyetlerini orada sürdürdüğünü belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Somut bir dosyada, kişinin yurt dışında yerleşik olduğu, aktif iş hayatının bulunduğu ve Türkiye’de sürekli bulunmasının mümkün olmadığı dosyaya sunulan belgelerle ortaya konuldu. Bu nedenle klasik denetim yükümlülükleri yerine, denetim sürecinin pasif şekilde, yani kişinin fiilen denetime katılmasını gerektirmeyen bir biçimde yürütülmesi yönünde değerlendirme yapıldı” diye konuştu.
Denetimli serbestlik uygulamalarında yer alan yükümlülüklere dikkat çeken Tuğa:
“Denetimli serbestlik kapsamında haftalık imza yükümlülüğü, düzenli denetim görüşmeleri ve belirli programlara katılım gibi şartlar bulunmaktadır. Ancak yurt dışında yaşayan kişiler açısından bu yükümlülüklerin fiilen yerine getirilmesi her zaman mümkün olmayabiliyor” dedi.
Tuğa, “Yurt dışında yaşayan birçok kişi, özellikle uyuşturucu kullanımı gibi denetimli serbestlik kapsamına giren durumlarda, ‘denetimli serbestliğe nasıl katılacağım’, ‘imza yükümlülüğünü yerine getiremezsem ne olur’ gibi sorularla karşı karşıya kalıyor. Türkiye’de bulunmayan kişiler açısından bu yükümlülüklerin uygulanması her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir” diye konuştu.
Somut olayda, kişinin yurt dışında yaşadığına dair oturum bilgileri, işyeri kayıtları ve pasaport giriş-çıkışlarının dosyaya sunulduğunu belirten Tuğa, şunları ekledi:
“Kişinin yurt dışında yerleşik olduğu ve fiilen denetime katılamayacağı belgelerle ortaya konuldu. Bu değerlendirme sonucunda denetim sürecinin pasif şekilde yürütülmesine karar verildi. Konu sadece teknik değil, aynı zamanda hukuki bir denge meselesi. Yurt dışında yaşayan bir kişiye, Türkiye’de sürekli fizikî katılım gerektiren yükümlülüklerin aynen uygulanması her somut olayda ölçülü sonuç vermeyebilir. Hukukun amacı yalnızca yükümlülük koymak değil, aynı zamanda uygulanabilir ve adil bir çözüm üretmektir. Bu tür durumlarda önemli olan, kişinin fiilî yaşam koşulları ile hukuki yükümlülüklerin dengelenmesidir. Aksi halde uygulanamayacak yükümlülükler hem infaz sürecini hem de hukuki güvenliği zedeleyebilir.”
Tuğa, sürecin zamanlamasına dikkat çekerek şunları ekledi:
“Yurt dışında yaşayan kişiler açısından denetimli serbestlik süreci başlamadan yani dosyanın savcılık aşamasında gerekli başvuruların yapılması ve yaşam koşullarının doğru şekilde ortaya konulması büyük önem taşır. Dosya kesinleştikten sonra mevcut yükümlülüklerin değiştirilmesi çok daha zor hale gelebilmektedir. Yurt dışında yaşayan kişilerin, Türkiye’de karşılaşabilecekleri hukuki süreçlerde yaşam düzenlerini, iş durumlarını ve yerleşik hayatlarını belgeleyerek süreci baştan doğru yönetmeleri gerekir. Hukuk, soyut kurallarla değil, somut hayatın gerçekleriyle birlikte uygulanmalıdır. Özellikle yurt dışında yaşayan kişiler açısından denetimli serbestlik tedbirlerinin uygulanabilirliği her somut olayda ayrı ayrı değerlendirilmelidir.”
