Antalya’da COP31 İklim Zirvesi kapsamında, zirvenin düzenleneceği Expo alanının hemen yanındaki Solak Mahallesi, ‘Sıfır Atık Köyü’ne dönüştürüldü.
Yolları, evleri, okulu ve sosyal alanları yenilenen köyde, geri dönüşüm atölyeleri ve çevreci tesisler kuruldu. Atık malzemelerden yapılan sanat eserleriyle donatılan köy, yeni görünümüyle dikkati çekiyor.
Aksu ilçesine bağlı yaklaşık 800 nüfuslu Solak Mahallesi, 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) öncesinde büyük bir değişim geçirdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen ‘Sıfır Atık Köyü’ projesi kapsamında, Expo yerleşkesinin hemen sınırında bulunan eski statüsü köy olan mahallenin yollarından binalarına, okulundan parklarına kadar birçok noktası yenilendi. Köyde geri dönüşümün günlük yaşamın bir parçası haline getirilmesi amacıyla yeni tesisler, atölyeler ve sosyal alanlar oluşturuldu.
Köyün yolları ve evleri yenilendi
Proje kapsamında Solak Mahallesi’nin yolları tamamen yenilenerek asfaltlandı. Yol kenarları çiçekler ve çeşitli bitkilerle düzenlenirken, mahallede konak olarak adlandırılan evlerin cepheleri de elden geçirildi. Köy kıraathanesi, berber, market ve cami gibi ortak kullanım alanları yenilenip boyandı. Binaların dış cepheleri ve duvarlar, COP31 temalı resimler ve çevre mesajlarıyla süslendi.
Özellikle okulun çevresindeki duvarlara, Antalya’nın simgeleri, caretta caretta, doğa ve çocuk figürleriyle birlikte COP31 logosu resmedildi. Mahallenin birçok noktasına zirveye ilişkin tanıtım görselleri yerleştirildi.
Atıklardan yeni bir köy meydanı
Mahallede oluşturulan Sıfır Atık Etkinlik Alanı, projenin en dikkat çekici bölümlerinden biri oldu. Ahşap yapıların bulunduğu alanda muhtarlık binası, üretim atölyeleri, satış noktaları ve sosyal alanlar oluşturuldu. Geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanıldığı yapılar, çevre dostu bir anlayışla tasarlandı. Köy meydanı şeklinde düzenlenen alanın ortasında, vatandaşların bir araya gelebileceği oturma bölümleri ve sahne yer alıyor.
Bu alanın konserlerin yanı sıra düğün, nişan ve çeşitli sosyal etkinliklerde kullanılması planlanıyor. Ahşap masa ve sandalyeler, çiçeklerle düzenlenen bahçeler ve çevreci süslemelerle köye yeni bir buluşma noktası kazandırıldı.
Kadınlara üretim ve satış alanı
Sıfır Atık Etkinlik Alanı’nda kadınların üretime katılabilmesi amacıyla özel bölümler oluşturuldu. Bu alanlarda kadınların geri dönüştürülebilir malzemelerden çeşitli ürünler hazırlayabilmesi, el emeği ürünlerini sergileyip satabilmesi hedefleniyor. Ayrıca yöresel ürünler ve bakliyat gibi ürünlerin satışının yapılabileceği bölümler de tasarlandı. Köyde tekstil ve marangoz atölyeleri kurulurken, geri kazanılan malzemelerin yeniden değerlendirilmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirildi.
Proje kapsamında kompost ve mama üretim makineleriyle organik atıkların değerlendirilmesine yönelik altyapı da oluşturuldu.
Atıklar kaynağında ayrıştırılacak
Köyün farklı noktalarına kağıt, cam, plastik, metal, elektronik atık ve atık pillerin ayrı ayrı toplanabilmesi için geri dönüşüm üniteleri yerleştirildi. Aksu Belediyesi tarafından mobil atık getirme merkezi kurulurken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın ‘Kazan’ adı verilen sıfır atık dönüşüm istasyonu da mahallede yerini aldı. ‘Kaynakları koru, geleceği kazan’ sloganının bulunduğu istasyonda farklı atık türleri için ayrı bölmeler oluşturuldu. Böylece evlerde ve iş yerlerinde ortaya çıkan geri dönüştürülebilir atıkların kaynağında ayrıştırılarak yeniden ekonomiye kazandırılması amaçlandı.
Atıklar sanat eserine dönüştü
Sıfır Atık Köyü’nün en dikkat çekici ayrıntılarından biri de geri dönüşüm malzemelerinden hazırlanan sanat eserleri oldu. Kullanılmış ahşap parçalarından yapılan gerçek boyutlara yakın at heykeli, ağaç kütüklerinden oluşturulan baykuş figürleri, metal parçalarından tasarlanan kuş ve ağaç heykelleri etkinlik alanına yerleştirildi. Şişe kapaklarından hazırlanan rengarenk ağaç figürü de ahşap yapıların duvarlarını süsledi. Atıkların yeniden değerlendirilmesiyle oluşturulan eserlerle ziyaretçilere geri dönüşümün yalnızca atık toplamakla sınırlı olmadığı, kullanılmayan malzemelerin sanat eserlerine dönüşebileceği mesajı verildi.
Çocuk parkının zemini zeytin çekirdeğinden
Proje kapsamında çocuklar için de yeni bir oyun parkı oluşturuldu. Parka Danimarka’dan getirilen oyun grupları yerleştirilirken, zeminde zeytin çekirdeklerinden elde edilen doğal malzeme kullanıldı. Çocukların oyun oynayabileceği farklı bölümlerin bulunduğu parkta, geri dönüşüm ve doğal malzeme kullanımı ön plana çıkarıldı. Mahalledeki Solak İlkokulu ve Ortaokulu da yenilendi.
Toplam 116 öğrencinin eğitim gördüğü okulda çocuklar için oyun, dinlenme ve bekleme alanları düzenlendi. Okulun çevresindeki duvarlar ise doğa, çevre ve iklim temalı resimlerle renklendirildi.
Güneş ve rüzgardan enerji
Köydeki sıfır atık etkinlik alanında yenilenebilir enerji kaynaklarına da yer verildi. Ahşap direkler üzerine rüzgar tribünleri yerleştirilirken, çeşitli yapıların üzerinde güneş panelleri kuruldu. Çevre dostu enerji sistemlerinin yer aldığı alanda, doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir enerji kullanımına dikkat çekildi. Yeşil alanlarda yapılan peyzaj düzenlemeleri, ahşap yapılar ve geri dönüşüm malzemelerinden hazırlanan objelerle köyün yeni görünümü tamamlandı.
Sıfır atık anlayışının köy yaşamına uyarlanması amacıyla gerçekleştirilen projede, atıkların ayrıştırılması, yeniden kullanılması, doğal kaynakların korunması, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir üretim uygulamaları bir araya getirildi.
