Çocuklarda mahremiyet eğitimi nasıl verilir? Mahremiyet eğitiminde sevgi ve güven duygusu temel ihtiyaçtır.
Çocuklar anne babalarına güvenmeye ihtiyaç duyarlar. Mahremiyet eğitimi çocuğun kendinin duygusal ve fiziksel gelişimin farkına ve diğer insanların özelinin farkında olmasıdır. Kendi özel alanını koruması, diğer kişilerin bu alanlara sınır koyması ve kendine dokunulmasını istemediğinde hayır diyebilme özgürlüğüdür
Freud’a göre cinsel kimlik/mahremiyet algısı, 3–6 yaşları arasına gelen fallik dönemde gelişmeye başlar. Erik Erikson’a göre okul öncesi dönem içerisinde (4–6 yaş) çocuk cinsiyet farklılıklarını keşfeder, çocuklar cinsel kimliği ile ilgili sorular sormaya başlar. Tuvalet eğitimi 18 ay ile başlamışsa bedenini ile tanışması başlamıştır
Vücudun kişiye özel olan bölgeleri, mahremiyet eğitiminin çocuğa iki yaşından itibaren adım adım anlatılabilir.
Çocukların da ebeveynleri gibi kendi alanları vardır. Ona sorulmadan sarılmak, öpmek, özel bölgelerine sözlü olarak sevgi gösterilmesi, aşkım sevgilim gibi sözlerle seslenmek, yabancıların izni alınmadan öpmesi dokunulması, çocukları anne baba dahi olsa dudağından öpülmemesi gerektiğini anlatmak gereklidir.
Çocukların kıyafet değişimleri çok dikkat edilmelidir. Açık alanlarda bez değiştirilmemeli, başkalarının yanında iç çamaşırlarını değiştirmek, ebeveyn ya da bir başkasının çocuğun yanında giyinip soyunmak çocuğun cinsel kimlik gelişimi için önemlidir. Özel bölgelerin gizlenmesi ve anne-baba ve doktorlar dışında bu bölgeye kimsenin dokunmaması gerektiği çocuğa anlatılmalıdır.
Gizlilik, cinsel istismar yapan kişi için bir perdedir. Çocukların doğru ve yalan kavramları iyice pekiştirilmesi gereklidir. Sır ve gizlilik nedir bunun doğru ve yanlışları konuşulmalıdır.
Çocukları tedirgin, rahatsız eden, mutsuzluk hissi veren tüm sırlar kötü sırdır anne baba ile paylaşılmalı ve saklanmamalıdır. Anneler özellikle öz bakım olarak daha yakın olduğu için çocuğunu çok iyi gözlemlemelidir. Günlük rutin davranışlarını takip etmelidir. Çocuklar tepkilerinizden çekinmemeli ve sizinle sağlıklı güvenilir bir ilişki içinde olabilmelidir. Sizinle paylaşmadığında kendi bu duygu ile başa çıkamayacaktır. Yalan söylemeye başlayacaktır.
En çok toplum içinde ”Daha küçük”ifadesi ile cinsel eğitim göz ardı edilmektedir. Arkadaşlarının yanında kıyafet değişimleri, kardeşleri içinde de bu davranış dikkat edilmelidir. Kız kardeş ve erkek kardeş cinsel kimliklerinin farklılığı aile tarafından öğretilmelidir.
Banyo yapılırken iki kardeş birlikte banyo yapmamalıdır. Çocukların kendi temizliğini yedi yaşından itibaren ona fırsat tanıyarak deney imleyerek kendi yapabileceğini desteklemelisiniz. Yardım ihtiyacı olduğunda banyo dışında beklediğinizi ifade edin. Banyo yaparken de özel alanları ile adım adım kendisine bu bölgeler anlatılmalı ve bir başkasının bu bölgelere göz ile izlenmesinin sakıncalı olduğu anlatılmalı.
Bir yabancının cinsel organları ile sevgi göstermesi doğru değildir. Bu davranışlar normalleştirir başkaları tarafından da sergilediğinde doğal kabul edebilir. Oysa bu sözler onların özel alanlarının ihlalidir.
Çocuğa kendini koruması gerektiği öğretilmelidir.
Kız ve erkek kardeşlerin odaları ayrı olmasına özen gösterilmelidir. Ergenlik dönemi yaklaştıkça bu dönemdeki bedensel değişimlerle çocuklara aile bireyleri bu gelişimsel değişiklikleri rol model aldıkları anne babadan destek görmelidir. Anne kız çocuğuyla bu dönemdeki değişimi, babalar erkek çocuğuna bedensel ve ruhsal değişiklikleri sağlıklı bir şekilde geçirmeleri için doğru ve açık anlatabilmeli. Çocuklar cinsel kimliğini önce ailesinden öğrenmelidir. Televizyon, internet gibi istismar edilebileceği sanal ortamlardan uzak kalabilmelidir.
Anne babalar kendilerine dokunulmayacağını öğrettiği gibi çocuklarında başka bir çocuğun özel bölgelerine bakılmaması, dokunulmaması gerekliğini öğretmelidir.
.Çocuklarınızdan size anlattığı olaylarda ve sözlerde yalan olacağını düşünmeyin. Aile yakınlarından ya da güvendiğiniz bir arkadaştan bir komşudan emin olduğunuz kişiler dahi olsa çocuğunuzu mutlaka dinleyin. Eğer anne ile paylaşılmışsa mutlaka babaya da haber verilmelidir. Baban duymasın ya da annen duymasın ikimiz arasında kalsın gibi çocuğa başka bir yük yüklenmemeli. Çocuklarınıza anne baba dışında herkesin bir yabancı olduğunu ifade edin. Yabancılarla temas edilmemesi, konuşulmaması, bir başkasından hediye dahi ikram dahi olsa anne babasının o anda yanında değilse ret etme hakkının olduğunu, seni annenin babanın arkadaşıyım sözleri ile aile içinde hiç görmediğiniz biri ise özellikle güvenmemesi gerektiğini çocuğunuza açıkça ifade edin. Aile toplantılarında cinsel eğitim kuralları konuşulmalı. Çocuğumuzu sosyal ortamlarda kendini nasıl koruyacağı öğretilmelidir İstismardan korumak için çocuk önce kendi cinsel kimliğini tanımalı ve güven ve sağlıklı bir ortamda ailesine bunu açıkça anlatabilmesi sağlanmalıdır.
Çocuğunuz bu anlamda size sorular yöneltecektir ayıptır, günahtır anne baba yanında bunlar anlatılmaz diyerek onu azarlamak, susturmak, cinsel kandırılmalara zemin hazırlayacaktır. Susturulan bir çocuk tehlikeye açık olacaktır. Çocuğun gelişimine uygun gerçekçi bilgiler verilmeli. Mahremiyet eğitimi kendi ve karşı cinsin kimliğine de saygı göstermeyi öğretir.
Cinsel eğitimleri sizde eksik bilgilere sahipseniz çocukların yaşlarına uygun resimli kitaplardan faydalanabiliriz.
Çocuğunuza özellikle ev içinde mahremiyet kurallarını ve sınırlarını belirleyin. Evin içerisinde özel alanların varlığını hissettirin. Yatak odası, banyo ve tuvalet gibi yerlerde kapıların çalınması, izinsiz çocuğun odasına ve anne babanın izni olmadan girilmemesi gün içerisinde birlikte gösterilerek pekiştirilebilir. Ailede büyükanne büyükbaba kardeş diğer fertlerin bir alanı olduğu ve herkesin bu alanlara saygı duyulması ve yapılması gereken kurallar olduğu anlatılmalı.
Çocuğuz her dokunmayı ve sözü kabul etmek zorunda olmadığını bilmeli. Hoşlanmadığı bir durumda-dokunuşta HAYIR demesi öğretilmeli. Çocukların yaşının üstünde, cinsel bilgiye maruz kalmaması için denetimsiz televizyon-telefon, internet- tablet kullanımına engel olunmalı ve internet ayarlarının(Aile koruma paketi) çocukların kullanımına uygun hale getirilmesi sağlanmalıdır. Tablet ve telefonla uyumasına izin verilmemeli. Sosyal medya hesapları takip edilmeli ve arkadaşlarının kimler olduğunu sayfalardan incelemelisiniz. Rahatsız edici mesajlara ve görselleri takip etmelisiniz.
Çocuğunuzun gelişim döneminde yaşından büyük davranışlar ve bedensel resimlerinin paylaşmaması gerektiğini taciz ve istismar nedir bunlara karşı nasıl korunması gerektiğini anlatmalısınız. Çoğunuz yanlış bir davranış sergilemiş, çıplak bir resim paylaşımında bulunmuşsa şiddet ve bağırmaktan cezalandırmaktan öte sakin soğukkanlı bir şekilde yaptığının ne kadar yanlış ve neler ile karşı karşıya kalabileceği, oluşabilecek tehlikeleri sevgi bağı ile anlatılmalıdır. Çocuklarınız yaşadığı olumsuz bir olay karşısında emniyette olacağı kurumların isimlerini bilmeli, telefon numaranız, adresiniz ile 155 Polis İmdat, 156 Jandarma, 112 Acil gibi önemli numaralar mutlaka öğretilmelidir.
Çok güçlü bir sevgi ve güven karşılıklı saygı aile ve çocuk arasında aşılmayacak sorun bırakmayacaktır. Her ne olursa olsun deney imleyerek ve hatalarla gelişir insanlar. Çocuklarınızın hatalarının farkına varmasını ve doğruyu bulmasına sevgiyle yardımcı olabilirsiniz.
