Birkaç saniyelik videolar, bildirimler ve bitmeyen kaydırma… Çocukların dijital dünyasında artık neredeyse hiç “boşluk” yok. Uzmanlara göre ailelerin yalnızca “Çocuğum günde kaç saat ekrana bakıyor?” sorusuna değil, “Çocuğum ekransız kaldığında ne yapıyor?” sorusuna da dikkat etmesi gerekiyor.
Telefon, tablet ve sürekli değişen dijital uyaranlarla büyüyen çocuklarda odaklanma sorunu ailelerin giderek daha fazla gündemine giriyor. Hekim İlaç Kurucusu ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Doğan, her dikkat dağınıklığının bir hastalık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek; uyku, beslenme, fiziksel aktivite ve ekran kullanım alışkanlıklarının birlikte ele alınması gerektiğini söylüyor.
“SORUN SADECE EKRAN SÜRESİ DEĞİL”
Dr. Murat Doğan, “Bir çocuğun ekran başında kaç saat geçirdiğini bilmek tek başına bütün resmi göstermiyor. Asıl bakmamız gereken ekranın neyin yerine geçtiği. Uyku mu azalıyor? Hareket mi azalıyor? Aile içindeki sohbet, kitap okuma veya oyun zamanı mı ortadan kalkıyor? Ekranı bu bütünlük içinde değerlendirmek gerekiyor” diyor.
Özellikle kısa video formatlarının çocukları saniyeler içinde değişen görüntü, ses ve içeriklerle karşı karşıya bıraktığına dikkat çeken Dr. Murat Doğan, buna karşılık kitap okumak, öğretmeni dinlemek, problem çözmek ve ödev yapmak gibi faaliyetlerin daha uzun süreli zihinsel çaba gerektirdiğini vurguluyor.
HER DİKKAT DAĞINIKLIĞI DEHB DEĞİL
Çocuklarda görülen odaklanma problemlerinin hemen Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olarak yorumlanmaması gerektiğini belirten Uzm. Dr. Murat Doğan: “Uyku yetersizliği, düzensiz beslenme, hareketsizlik, yoğun ekran kullanımı ve stresin de dikkat performansını etkileyebilir. Dikkat ve odaklanma sorunu uzun süredir devam ediyor, okul başarısını, aile ilişkilerini veya günlük yaşamı belirgin biçimde etkiliyorsa profesyonel değerlendirme alınması önemlidir. Amaç çocuğa hemen bir etiket koymak değil, sorunun kaynağını doğru anlamaktır” diyor.
UYKU, BESLENME VE HAREKET DE ÖNEMLİ
Dr. Doğan, çocukların bilişsel performansında dengeli beslenme, düzenli uyku ve fiziksel hareketin önemine dikkat çekiyor. Çocukların gelişim dönemlerinde ihtiyaçlarının farklılaşabileceğini belirten Doğan, dengeli beslenmenin temel olduğunu; gerekli görülen durumlarda destek ürünlerinin uygun kullanım çerçevesinde değerlendirilebileceğini ifade ediyor.
Hekim İlaç’ın çocuk sağlığı alanındaki ürünlerinden Argivit Focus, çocukların farklı gelişim dönemlerindeki değişen ihtiyaçları odağına alan ürünlerden biri olarak öne çıkıyor. Dr. Murat Doğan, “Takviye edici gıdalar dengeli ve çeşitli beslenmenin yerine geçmez. Özellikle çocuklarda kullanılacak ürünlerin yaşa uygunluğu ve kullanım koşullarında sağlık profesyonellerinin önerileri dikkate alınmalıdır” diyor.
“SIKILMAK DA ÇOCUKLUĞUN BİR PARÇASI”
Ebeveynlerin çocuklarının boş kaldığı her anı dijital içerikle doldurmaması gerektiğini söyleyen Dr. Murat Doğan, “Çocuğun her dakika eğlendirilmesi gerekmiyor. Bazen hiçbir şey yapmamak, hayal kurmak ve kendi oyununu üretmek de gelişimin doğal bir parçasıdır” ifadelerini kullanıyor.
AİLELERE 6 ÖNERİ
Dr. Murat Doğan ailelere şu önerilerde bulunuyor:
Öncelikle; yemek sırasında telefon ve tablet kullanımını sınırlandırın.
2. Uyku öncesinde ekran kullanımını azaltın.
3. Ders ortamındaki gereksiz dijital uyaranları kaldırın.
4. Fiziksel aktivite ve açık hava zamanını destekleyin.
5. Kitap okumayı günlük rutinin parçası haline getirin.
6. Çocuğun her “Sıkıldım” dediği anı ekranla doldurmayın.
“MESELE TEKNOLOJİYİ YASAKLAMAK DEĞİL”
Dr. Murat Doğan, teknolojinin çocukların hayatından çıkarılmasının çözüm olmadığını belirterek sözlerini şöyle tamamlıyor: “Bugünün çocuklarını teknolojiden uzak yetiştiremeyiz; amaç da bu olmamalı. Mesele ekranı yasaklamak değil; çocuğa ekran dışında da odaklanabileceği, üretebileceği ve yaşayabileceği bir dünya sunabilmek.”
