Dikkat eksikliği nedir? Çocuklarda dikkat eksikliği neden olur? Birçok ebeveynin kafasını karıştıran, yeri geldiğinde derin düşüncelere sürükleyen bu dikkat eksikliğine gelin hep birlikte yanıtlar arayalım.
Çocuklarda dikkat eksikliği, ilk olarak, 1902 yılında George Still tarafından aşırı hareketli, odaklanma ve öğrenme güçlükleri çeken ve davranış problemleri olan çocuklarda “ahlaki kontrolün ileri düzeyde yetersizliği” olarak tanımlamıştır. Aşırı hareketlilik, yerinde duramama, tekrarlayıcı hareketler (perseverasyon) ve bilişsel bozuklukları olan çocukların durumu 1947 yılında “minimal beyin zedelenmesi sendromu” olarak adlandırılmıştır. Daha sonra, altta yatan herhangi bir fiziksel bulgu bulunmaması durumuna “minimal beyin disfonksiyonu” adı verilmiştir.
Dikkat eksikliği, hayatın her yaş grubunda görülebilen, gündelik hayatta birtakım problemler meydana getiren bilişsel-psikolojik hastalıklar grubuna giren bir durumdur. Dünya genelinde çocukların %5-12 sini etkilediği bilinmektedir. Özellikle okul çağındaki çocuklarda ve gençlerde görülme sıklığı daha fazladır. Nedenleri arasında, genetik, nörofizyolojik, nörogelişimsel, nörokimyasal ve psikososyal etkenlerin birlikte rol oynadıkları düşünülmektedir.
Bu nedenle bu konuda endişe eden ebeveynler, konuyla alaklı sık sık sorular sormakta ve içinden çıkmak istemektedirler. Dikkat eksikliği, çocukluk çağında başlayıp erişkinlik çağında da devam edebilen ve unutkanlık, dikkatini toplayamama, ayrıntılara dikkat etmeme gibi belirtilerle karakterize ve bunlara ek olarak hiperaktivitenin de eşlik ettiği ruhsal bir bozukluktur. Dikkat eksikliğinin; hiperaktivite olsun ya da olmasın, okul çağındaki çocuklarda görülme aralığı %6-9 dur ve erkeklerde daha sıktır. Ergenler de ise bu oran %6 olarak saptanmıştır. Araştırmış olduğum bu dikkat eksikliği problemi istatistikleri ile birlikte sizlere sundum.
Peki dikkat eksikliği nasıl giderilir? Çocuklarda dikkat eksikliği özellikle de okul çağında önemli bir sorundur. Terapi seçenekleri arasında medikal tedavi ile birlikte psikoterapi yer almaktadır. Terapi esnasında en önemli nokta iyi bir değerlendirme olmaktadır ve bu aşamada okul ve öğretmenden bilgi alınmaktadır. Okul öncesi çocuklarda (4-5 yaş), ilaç tedavisi denemeden önce davranış terapisi yapılmakta ve ebeveynlere eğitim verilmektedir.
Davranış terapisi, çocuklara ve ailelere, çocukların olumlu davranış biçimlerini öğretmeyi ve olumsuz davranış biçimlerini ise ortadan kaldırmayı amaçlar. Her ne kadar çocukları kapsar ise de daha çok bir ebeveyn eğitimidir. Terapi yöntemleri birden fazladır ve terapist en uygun yöntemi seçecektir ancak bir diğer terapi seçeneği de bilişsel davranışçı terapidir. Bilişsel davranışçı terapi, daha çok çocuğa odaklanır ve olumsuz davranış biçimlerine ortadan kaldırmayı amaçlar. Anı zamanda çocuğun davranış ve duygularının farkına varmasını sağlayarak, duygusal ve düşünsel süreçlerinde olumsuz davranışlarını değiştirmesine yardımcı olur.
Dipnot; her çocuk özeldir. Bu tür problemlerden kaçmak yerine uzman görüşleri doğrultusunda hareket edilmesi gerektiğini belirtmeliyim. Asla göz ardı edilmemelidir. Unutmayın ki erken tanı önemlidir. Çocukluk döneminde tedavi edilemeyen bu tür rahatsızlıklar ileriki yaşlarda daha fazla problemlere yol açabilir.
