18 Kasım 2026, Çarşamba
  • Giriş
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Yazı Gönder
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
Haberton
Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster

Ana Sayfa - Yazarlar - Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı

Pınar Bilecen - Pınar Bilecen
12 Şubat 2024
- Yazarlar
Okuma Süresi:8 dakikalık okuma
A A
0
Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı

Facebook'da PaylaşX'de PaylaşLinkedin'de PaylaşWhatsapp'da Paylaş

Bağımlılık; kişinin kullandığı bir madde, alkol, nesne veya yaptığı bir davranış (eylem) üzerinde kontrolünü kaybetmesidir.

Kontrolsüzce kullanılan her madde ya da gerçekleştirilen her davranış bağımlılık oluşturma riski taşır. Kişiler hayatta birçok şeye karşı bağımlı olabilir. Örnek: madde, alkol, sigara, kumar, teknoloji, herhangi bir eşya veya davranış.

Amerikan Psikiyatri Derneği’ne göre insanların kimyasal veya davranışsal bağımlılıklar geliştirmesinde iyi hissetme, daha iyi performans sergileme arzusu etkili olur. Kimyasal bağımlılıklar çoğunlukla kişinin isteyerek maddeyi kullanmaya karar vermesiyle başlar. Birey bağımlı olma arzusuyla madde kullanmaya başlamaz; ancak maddeyi tekrarlayan biçimde kullandıkça madde kullanımı üzerindeki kontrolünü kaybeder. Günlük yaşam işlevlerini bozduğunu fark etmesine rağmen kişi kendini madde kullanmaktan alıkoyamaz. Böylece madde kullanımı, gönüllü kullanımdan zorunlu kullanıma doğru evrilir.                       

Bağımlılık Nasıl Oluşur?

Merakla birlikte bir kereden bir şey olmaz düşüncesi ile kullanım gerçekleşir. Bağımlılık beyinde dopamin adlı nörotransmiteri etkilemektedir. Dopamin; düşünce, his, motivasyon, hareket, dikkat ve karar verme gibi birçok temel fonksiyonel süreçte yer alır. Kullanılan maddeye bağlı olarak kullanım sıklığı, kullanım süresi, kullanılan madde türüne göre değişiklik gösterse de dopamin hormonunun kullanım sürecine bağlı olarak zarar görmesi sonucu beyin doğru şekilde çalışamamaya başlar ve bağımlılık ortaya çıkar. 

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı
Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı

Önemli bir toplum sağlığı sorunu olan çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı mücadelesinde amaç; 

  • Hiçbir madde kullanımına başlanmamasını sağlamak,
  • Sağlık ve yaşam kalitesini yükseltmek, 
  • Madde kullanmadığı için gencin kendinden gurur duymasını sağlamak,
  • Madde kullanan kişiyi tedavi ve rehabilite ederek sağlığından sorumlu bireyler olmalarını sağlamak.

Son yıllarda tüm Avrupa ülkelerinde çocuk ve gençlerde madde bağımlılığı oranında artış söz konusudur. Ülkemizde ise madde kullanımı birçok ülkeyle karşılaştırıldığında oranlar düşüktür.

Ülkemizde gençler arasında yapılan çalışmalara göre;

  • Yarısından fazlasının sigara deneyiminin olduğu, 
  • Yaşam boyu en az bir kez tütün kullanımı %16,
  • Yaşam boyu en az bir kez alkol kullanımı %35-45
  • Esrar kullanımı %4,
  • Uçucu madde kullanımı %4,
  • Ekstazi kullanımı %%2-2,5 oranları verilmiştir.

Çocuk ve gençlerde madde bağımlılığının beraberinde psikiyatrik hastalıklar da gelişmektedir. Bunlar;

  • Kendilik değeri düşüklüğü,
  • Depresyon,
  • DEHB,
  • Anksiyete bozuklukları,
  • Fiziksel-cinsel ve duygusal istismar önde gelmektedir.
  • Çocuk ve gençlerde bağımlılık oranlarını etkileyen durumlar;
  • Okuldan uzaklaştırılmış ya da tastikname almak,
  • Okuldan kaçmak,
  • Suça karışmak,
  • Evden kaçmak,
  • Madde kullanan kardeşinin olması gibi durumlardır.

Çocuk Ve Gençlerde Madde Bağımlılığı Belirtileri

  • Uyku ve uyuşukluk hali,
  • Ruhsal değişiklikler,
  • Hafıza kaybı, halüsinasyonlar,
  • Hobilerde ilgi eksikliği,
  • Geç saatlere kadar uyanık kalma,
  • Okul başarısında düşüş,
  • Yalan söyleme,
  • Hırsızlık,
  • Şifreli ve gizli konuşmalar.
  • Çabuk öfkelenme,
  • İsyankârlık,
  • İçine kapanıklık

Ailelerin çocuk ve gençlerde madde bağımlılığını engellemek için yapması gerekenler;

  • Çocukları sevgi ve şefkatle büyütme,
  • Tutarlı ve adaletli disiplin,
  • Düşüncelerini ve hislerini ifade etmesine fırsat vermek,
  • İstikrarlı bir aile atmosferi,
  • Arkadaş çevrelerini yakından izlemek,
  • Spor, edebiyat, gönüllü kuruluşlarda çalışma hobileri edindirmek.

Alkol bağımlılığının temel belirtileri arasında şunlar yer almaktadır:

Kullanımı kontrol etme kabiliyetinin bozulması,Alkol kullanmayı bırakmak ya da denetim altında tutmak için sürekli bir istek ya da sonuç vermeyen çabalar olması,Alkol kullanımına diğer etkinliklere göre daha fazla öncelik verilmesi,İşte, okulda ya da evdeki konumunun gereği olan başlıca yükümlülüklerini yerine getirememe,Zararlarla veya olumsuz sonuçlarla karşılaşılmasına rağmen kullanıma devam edilmesiyle kendini gösteren güçlü bir alkol kullanma isteği,Alkolün gitgide eski etkisini kaybetmesi (tolerans geliştirilmesi)

Alkol Kullanımının Çocuk ve Ergenler Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Bireylerin gelişim süreçlerinde belirli aşamalar mevcuttur. Sosyal, fiziksel ve bilişsel gelişim süreçlerinde belirli görevler vardır ve birey bu görevleri tamamlayarak bir sonraki aşamaya geçer. Çocuk ve ergenlik döneminde de benzeri süreçler söz konusudur. Çocukluk ve ergenlik dönemi keşifler, denemeler ve davranışsal değişimler dönemidir. Özellikle ergenlik, özerkliğin arttığı, akran etkisinin önem kazandığı ve ebeveynlerin doğrudan etkilerinin azaldığı bir yaşam evresidir. Ergen için bireysel kimliğini oluşturma çabası gündemdedir. Alkole başlama açısından da kritik bir dönemdir. Ergenlik döneminde düşünme, planlama, karar alma becerilerinden ve sosyal/duygusal gelişimden sorumlu beyin devrelerinin hızlı bir şekilde değişmeye devam ettiği görülmektedir.

Madde Bağımlılığının Yol Açtığı Sağlık Sorunları Nelerdir?

Madde ile ilişkili bozukluklar, madde kullanım bozuklukları ve maddenin yol açtığı bozukluklar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Maddenin yol açtığı durumlar arasında; esriklik (entoksikasyon), yoksunluk ve maddenin/ilacın yol açtığı ruhsal bozukluklar (psikozla giden bozukluklar, iki uçlu ve ilişkili bozukluklar, depresyon bozuklukları, kaygı bozuklukları, takıntı-zorlantı bozuklukları ve ilişkili bozukluklar, uyku bozuklukları, cinsel işlev bozuklukları, deliryum ve nörobilişsel bozukluklar) yer almaktadır.

Bağımlılık; kişinin kullandığı bir madde, alkol, nesne veya yaptığı bir davranış (eylem) üzerinde kontrolünü kaybetmesidir.
Bağımlılık; kişinin kullandığı bir madde, alkol, nesne veya yaptığı bir davranış (eylem) üzerinde kontrolünü kaybetmesidir.

Madde kullanım bozukluğu olan kişilerin düşünce ve davranışlarında çeşitli problemler meydana gelebilmektedir. Beynin yapısındaki ve işlevlerindeki değişiklikler, insanlarda yoğun istek duygusuna, kişilik değişikliklerine, alışılmadık hareketlere ve diğer davranışlara neden olmaktadır. Beyin görüntüleme çalışmaları, madde kullanımından dolayı beynin yargılama, karar verme, öğrenme, hafıza ve davranışsal kontrol ile ilgili alanlarında değişiklik yaşandığını göstermektedir.

Madde Bağımlılığının Yol Açtığı Sağlık Sorunları Nelerdir?

Madde ile ilişkili bozukluklar, madde kullanım bozuklukları ve maddenin yol açtığı bozukluklar olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Maddenin yol açtığı durumlar arasında; esriklik (entoksikasyon), yoksunluk ve maddenin/ilacın yol açtığı ruhsal bozukluklar (psikozla giden bozukluklar, iki uçlu ve ilişkili bozukluklar, depresyon bozuklukları, kaygı bozuklukları, takıntı-zorlantı bozuklukları ve ilişkili bozukluklar, uyku bozuklukları, cinsel işlev bozuklukları, deliryum ve nörobilişsel bozukluklar) yer almaktadır.

Madde kullanım bozukluğu olan kişilerin düşünce ve davranışlarında çeşitli problemler meydana gelebilmektedir. Beynin yapısındaki ve işlevlerindeki değişiklikler, insanlarda yoğun istek duygusuna, kişilik değişikliklerine, alışılmadık hareketlere ve diğer davranışlara neden olmaktadır. Beyin görüntüleme çalışmaları, madde kullanımından dolayı beynin yargılama, karar verme, öğrenme, hafıza ve davranışsal kontrol ile ilgili alanlarında değişiklik yaşandığını göstermektedir. Ayrıca bağımlı kadınların bebeklerinde yeni doğan yoksunluk sendromu görülebilmektedir.

PaylaşTweetPaylaşGönder
Önceki Haber

AK Parti İl Kadın Kolları Başkan Yardımcısı Baltacı defnedildi

Sonraki Haber

Evlilik öncesi duraklar

Pınar Bilecen

Pınar Bilecen

Pınar Bilecen Çocuk Gelişimi Bilim Uzmanı, Aile Danışmanı Kitaplar Dijital Çağda Anne Baba Olmak, Annelik Meşakkatli Şey, Dedemin Dev Elleri Kitapları Yazarı

İlgili Haberler

Yazarlar

Gönül aynasının imtihanı: İnsan, inanç ve niyet

17 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlışlarımıza sarılırken doğrularımızla vedalaşıyoruz

17 Kasım 2026
Bestekâr ve müzisyen Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk
Yazarlar

Bestekâr ve müzisyen Mustafa Kalender ile şiirin sesinden, müziğin hafızasına yolculuk

17 Kasım 2026
Yazarlar

Adam dediklerimiz

16 Kasım 2026
Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması
Yazarlar

Toplumsal su bilinci oluşturmada drama yönteminin kullanılması

16 Kasım 2026
Yazarlar

Yanlış perondaki hayat

14 Kasım 2026
Sonraki Haber
Evlilik öncesi duraklar

Evlilik öncesi duraklar

En Güncel Haberler

Sosyal medyada lip combo modası! Dudak kalemi ve ruj nasıl eşleştirilir? 2026'nın en popüler dudak makyajı trendi
Moda ve Kadın

Sosyal medyada lip combo modası! Dudak kalemi ve ruj nasıl eşleştirilir? 2026’nın en popüler dudak makyajı trendi

18 Kasım 2026
Yukatel Denizli Basket - Benfica: 78-70
Spor Haberleri

Yukatel Denizli Basket – Benfica: 78-70

18 Kasım 2026
TBMM Genel Kurulu kapandı
Politika

TBMM Genel Kurulu kapandı

18 Kasım 2026

Günün Popüler Haberleri

  • Tümü
  • Sağlık Haberleri
  • Kültür ve Sanat
Yaşam

Türk Yıldızları Akrobasi Timi’nden KKTC’de gösteri uçuşu

18 Kasım 2026
Yaşam

‘Verimli Ev’ mobil uygulaması kullanıma sunuldu

17 Kasım 2026
Yaşam

Sarıkamış ilçe merkezine inen ayılar görüntülendi

17 Kasım 2026
Yaşam

Park halindeyken hareket eden minibüsü esnaf durdurdu; o anlar kamerada

17 Kasım 2026
Önceki Sonraki
Haberton

Haberton

Sizin için tonla haber!

Türkiye'de tarafsız bir medya, vatandaşın haber alma hakkı çerçevesinde gerçek haberleri takip edebileceğiniz, tonlarca habere ulaşın!

Son Dakika

Kayserispor, Sarıyer maçının hazırlıklarını sürdürüyor

Kayserispor, Sarıyer maçının hazırlıklarını sürdürüyor

- Haberton
18 Kasım 2026

Trendyol 1’inci Lig ekiplerinden Metro Holding Kayserispor, 15’inci haftada sahasında oynayacağı Sms Grup Sarıyer maçının hazırlıklarını sürdürüyor. Ligde çıktığı 14...

Diş eti kanaması neyin belirtisi? Bu belirtiler varsa ihmal etmeyin!

Antibiyotik kullanırken dikkat! Gereksiz antibiyotik zararlı mı, hangi hastalıklarda işe yaramıyor?

Çocuklar internette büyük tehlikeyle karşı karşıya! Dijital istismardan korumak için aileler nelere dikkat etmeli?

Ebru sanatında renkler neden suyun üzerinde kalır? Yüzyıllık sanatın arkasındaki bilimsel sır

Güncel Haber

Sosyal medyada lip combo modası! Dudak kalemi ve ruj nasıl eşleştirilir? 2026'nın en popüler dudak makyajı trendi

Sosyal medyada lip combo modası! Dudak kalemi ve ruj nasıl eşleştirilir? 2026’nın en popüler dudak makyajı trendi

18 Kasım 2026
Yukatel Denizli Basket - Benfica: 78-70

Yukatel Denizli Basket – Benfica: 78-70

18 Kasım 2026
  • Hakkımızda
  • Yayın İlkeleri
  • İletişim
  • Kullanım Şartları ve Gizlilik Politikası
  • Güvenlik Politikası

© 2026 Haberton

Tekrar Hoş Geldiniz!

Aşağıda hesabınıza giriş yapın

Şifrenizi mi unuttunuz?

Şifrenizi alın

Şifrenizi sıfırlamak için kullanıcı adınızı veya e-posta adresinizi girin lütfen.

Giriş Yap

Yeni Çalma Listesi Ekle

Sonuç Yok
Tüm Sonuçları Göster
  • Öne Çıkanlar
  • Özel Haber
  • Gündem
  • Politika
  • Dış Haberler
  • İş Dünyası
  • Kültür & Sanat
  • Sağlık
  • Yaşam
  • Yerel
  • Spor
  • Yazarlarımız

© 2026 Haberton