CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından cevaplandırılması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki sorularımın Bakanı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet YILMAZ tarafından ayrı ayrı Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzük’ün 96’ncı maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Kamu iştirakleri, yalnızca ticari performanslarıyla değil; aynı zamanda şeffaflık, hesap verebilirlik, liyakat ve kurumsal yönetim ilkelerine bağlılıklarıyla da değerlendirilmek zorundadır. Bu kapsamda Türk Hava Yolları gibi stratejik bir kamu şirketinin yönetim yapısı, doğrudan kamu yararı ile ilişkilidir.
Ancak son dönemde kamuoyuna yansıyan bilgiler; THY üst yönetiminde akrabalık ilişkileri, siyasi bağlantılar ve liyakat dışı atamalar olduğu yönünde ciddi iddialar ortaya koymaktadır.
Söz konusu iddialar;
Hasan Murat Mercan’ın THY Yönetim Kurulu üyeliğine atanması ve üst düzey kamu yöneticileriyle akrabalık ilişkileri,
Murat Şeker’in siyasi iktidar çevresiyle akrabalık bağı iddiaları,
Salih Ahzem Topal’ın yurt dışı görevine atanma süreci,
Üst düzey yöneticilere ödenen yüksek tutarlı maaş ve huzur hakları çerçevesinde yoğunlaşmaktadır.
Bu durum; yalnızca etik açıdan değil, aynı zamanda kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı, kamu zararı oluşup oluşmadığı, çıkar çatışması ve kurumsal yönetişim standartlarının ihlali bakımından da incelenmesi gereken bir tablo ortaya çıkarmaktadır.
Nitekim, OECD tarafından yayımlanan Kurumsal Yönetim İlkeleri, kamu iştiraklerinde yönetim kurullarının bağımsızlığı, şeffaflığı ve hesap verebilirliği açısından açık standartlar belirlemektedir.
Öte yandan, kamu şirketlerinin mali işlemlerinin denetiminden sorumlu olan Sayıştay denetim raporlarında bu tür atama ve ücretlendirme politikalarının ne ölçüde incelendiği de ayrı bir tartışma konusudur.
Bu çerçevede, THY yönetimine ilişkin iddiaların yalnızca idari değil, aynı zamanda hukuki ve mali sorumluluk doğurabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
Bu bağlamda,
- Türk Hava Yolları yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticilerinin atanmasında kullanılan kriterler nelerdir? Bu kriterler OECD Kurumsal Yönetim İlkeleri ile uyumlu mudur?
- THY yönetiminde görev alan kişiler arasında akrabalık ilişkisi, hısımlık veya siyasi yakınlık bulunan kaç kişi vardır? Bu durum çıkar çatışması kapsamında değerlendirilmiş midir?
- Hasan Murat Mercan’ın atanmasında, kamu yönetimi ve havacılık sektörüne ilişkin hangi somut liyakat kriterleri esas alınmıştır?
- THY Yönetim Kurulu Başkanı Murat Şeker’in atanmasında herhangi bir bağımsız değerlendirme veya liyakat analizi yapılmış mıdır?
- THY bünyesinde gerçekleştirilen tüm üst düzey atamalar için etik komisyon, bağımsız denetim veya uygunluk raporu hazırlanmakta mıdır?
- THY’de görev yapan üst düzey yöneticilerin, göreve başlamadan önce ve görev süresince çıkar çatışması beyanı vermesi zorunlu mudur?
- THY üst yönetimine ödenen maaş ve huzur haklarının toplamının aylık 21 milyon TL’yi aştığı iddiası doğru mudur? Bu ödemelerin kalem bazlı dağılımı nedir?
- Performans kriterlerine bağlı bir ücretlendirme sistemi mevcut mudur?
- Bu maaş ve huzur hakkı ödemeleri, şirketin finansal performansı ile karşılaştırıldığında kamu zararı oluşturabilecek nitelikte midir?
- Son 5 yıl içerisinde THY üst yönetimine yapılan toplam ödeme miktarı nedir? Bu artışın gerekçesi nedir?
- Sayıştay tarafından THY’ye ilişkin son 5 yılda hazırlanan denetim raporlarında; Yönetim kurulu atamaları, Ücret politikaları, Olası çıkar çatışmaları konularında herhangi bir tespit veya uyarı yer almakta mıdır?
- Sayıştay raporlarında yer alan bulgular doğrultusunda herhangi bir idari veya hukuki işlem başlatılmış mıdır?
- THY’de nepotizm (akraba kayırmacılığı) iddialarına ilişkin bugüne kadar açılmış bir idari soruşturma var mıdır?
- THY’nin kurumsal yönetim ilkelerine uyumunu ölçen bağımsız bir denetim veya derecelendirme raporu bulunmakta mıdır?
- THY yönetim yapısının OECD standartlarına uyumlu hale getirilmesi için Bakanlığınızın yürüttüğü bir reform veya düzenleme çalışması var mıdır?
- Kamu iştiraklerinde yönetim kurulu üyeliklerinin siyasi etkiden arındırılması ve liyakat esaslı hale getirilmesi için Bakanlığınızın bir politika çalışması bulunmakta mıdır?
