Edirne’nin Keşan ilçesinde, Çanakkale Savaşı yıllarında, ‘cephe gerisi hastanesi’ olarak kullanılan tarihi taş bina, belediyenin restorasyon çalışmalarıyla eski görünümüne kavuşturulup, kent müzesine dönüştürülüyor.
Keşan Kent Müzesi Koordinatörü arkeolog Aslı Avcı, “Amacımız, binayı hem fiziki olarak kurtarmak ve iyileştirmek, hem de en orijinal haline yaklaştırmaktı. 1914 yılında yapılan tarihi binamızın eski haline döndük diyebiliriz” dedi.
Keşan’da Yukarı Zaferiye Mahallesi Necati İşcan Caddesi’nde bulunan, 1914 yılında inşa edilip Çanakkale Savaşı’nda ‘cephe gerisi hastanesi’ olarak yaralı askerlerin tedavi edildiği, daha sonraki yıllarda ise Kızılay ve memleket hastanesi olarak da hizmet veren bina, Keşan Belediyesi tarafından ‘Kent Müzesi’ olarak restore ediliyor. Yaklaşık 1,5 yıldır yürütülen restorasyon çalışmalarında eski görünümüne kavuşan binanın, yıl sonuna kadar hizmete girmesi bekleniyor.
‘1914 YILINDA YAPILAN TARİHİ BİNA ESKİ HALİNE DÖNDÜ’
Keşan Kent Müzesi Koordinatörü arkeolog Aslı Avcı, 2021 Ekim’de başlatılan restorasyon çalışmalarında sona gelindiğini belirterek, “Öncelikle restorasyonda iç duvarlardaki sıva raspalarını yaptık. Sıva raspaları yapıldıktan sonra karşımıza taş ve tuğla duvarlar çıktı.
Taş ve tuğla duvar kalsa çok daha nostaljik ve çok daha eskiyi, daha doğrusu orijinalini yansıtacak. Tabi biz buna tek başımıza karar veremiyoruz. Çünkü bizim, Anıtlar Kurulu’ndan çıkan ilk restorasyon raporumuzda, duvarların raspası yapıldıktan sonra tekrar sıva ve boya yapılması yönündeydi. Fakat biz içeride karşılaştığımız durumu yeni bir revize projeyle sununca kurul da bizimle aynı kanaate vararak içerideki duvarların taş ve tuğla kalmasına karar verildi. Şubat ayında revize proje üzerinden yapım işleri devam etti.
Amacımız, binayı hem fiziki olarak kurtarmak ve iyileştirmek, hem de en orijinal haline yaklaştırmaktı. İçeride raspalar bittikten sonra elektrik, mekanik tesisatların hepsi değişti. Zemin taşları, çerçeveler, döşemeler hepsi kurul raporuna göre uygulama aşamasına gelindi. 1914 yılında yapılan tarihi binamızın eski haline döndük diyebiliriz. Eski fotoğraflarda görülen alınlık eski fotoğraflarda mevcuttu ancak içerisine geçtiğimizde yerinde yoktu. Restorasyon projesinde de yerine konulmasına karar verildiği için projeye uygun bir şekilde ön tarafta bir kalkan kapı imalatı da gerçekleşti” diye konuştu.
‘BİZ DOĞRU BİR PROJEYLE İLERLİYORUZ’
Binanın Keşan taşından yapıldığını ve restorasyonunda orijinale sadık kalınıp gerçekleştirildiğini anlatan Avcı, “Pencere sövelerinin çoğu değişti. Dış cephede bazı taşların çürütmesi yapıldı ve yerine yenisi konuldu. Kat silmeleri yenilendi. Hem ön hem de yan cephede bulunan merdivenler aslına uygun yapılıp son halini aldı. Restorasyon sürerken müzenin alt projeleri de devam etti. Biz yine envanter toplamaya devam ettik. Halen devam ediyoruz.
Müze açıldıktan sonra da devam edeceğiz. Sözlü tarih çalışmalarımız devam etti. Bu da müze var oldukça devam edecek bir proje. Bunun yanı sıra kent içinde farklı kurumlarla iş birliği içerisinde de çalışmalar gerçekleştirdik. 2020’nin başında, Trakya Üniversitesi’nin ev sahipliğinde bir sempozyum fikri vardı. Geçen sene kasım ayında paydaş kurum olarak onu da gerçekleştirdik. Binamızla ilgili bir belgesel çalışması yaptık.
Dedik ki, bu binada neler olmuş, neler bitmiş? Çanakkale Savaşı’nda ‘cephe gerisi hastanesi’ olarak kullanılmış bir bina ama Çanakkale Savaşı’nda genel durumu neydi, Keşan’ın burada önemi neydi, hastane binasının önemi neydi? Bunu da 2022’nin sonunda ‘Siperin Ardı’ belgeseliyle bir gala gösterimiyle Keşanlılarla buluşturduk. Geçen yıl Tarihi Kentler Birliği’nden restorasyon konusunda uygulama dalında ödül aldık. O da bizim için çok değerli bir ödül. Anladık ki, biz doğru yolda, doğru bir projeyle ilerliyoruz, ilerlemeye de devam edeceğiz. Artık Keşan Kent Müzesi adım adım Keşan’ın ve bölgenin aydınlık yüzü olmaya aday” ifadelerini kullandı.
Aslı Avcı, binanın çevre düzenlemesi işine girileceğini dile getirerek, “Bahçede bir kafemiz ve amfi tiyatromuz olacak. Binamızın alt katını atölye ve kurs çalışmalarımız için kullanmaya başlayacağız. Onun da altyapı çalışmaları sürüyor. Binanın içine geçince de faaliyete geçmiş olacağız. Hedefimiz, Cumhuriyet’imizin 100’üncü yılı olan bu yılda, müze binamızın iç teşrifatını yaparak hizmete kazandırmak. En kısa zamanda iç teşrifatını da hazırlayarak bir müze olarak Keşanlılar’ın ve bölgenin hizmetine sunmak için çalışıyoruz” dedi.
‘SABIRSIZLIKLA BEKLİYORUZ’
Keşan Belediye Başkanı Mustafa Helvacıoğlu ise Keşan Belediyesi’nin vizyon projelerinden olan Keşan Kent Müzesi’nde restorasyon çalışmalarının sürdürüldüğünü kaydederek, “Projemize başladığımız günleri düşündüğümüzde, ‘Çok şükür bugünleri de gördük’ diyoruz. Nasıl da güzel oluyor. Her aşamasını yakından takip ediyor, bittiği ve yaşayan bir müze olarak Keşan’ımıza ve bölgemize hizmet vereceği günlerin bir an önce gelmesini sabırsızlıkla bekliyoruz” diye konuştu.
