Diyarbakır’ın Ergani ilçesindeki dünya uygarlık tarihine ışık tutan 12 bin yıllık Çayönü Tepesi’nde 8 mezar gün yüzüne çıkarıldı. Söz konusu mezarların, dönemin inanç sistemi, ölü gömme gelenekleri ve toplumsal yapısına ilişkin önemli bilimsel veriler sunduğu belirtildi.
Ergani’de 12 bin yıllık olduğu bilinen, ilk tarımsal faaliyetlerin başladığı yerlerden biri olarak kabul edilen ve neolitik devrin izlerini taşıyan Çayönü Tepesi’nde 2025 yılı kazı çalışmaları devam ediyor. Mayıs ayından bu yana Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle sürdürülen saha çalışmaları, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Müzecilik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında; Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Ömür Dilek Erdal koordinasyonunda, alanında uzman arkeolog ve antropologların katılımıyla gerçekleştiriyor. Bu yılki kazı çalışmalarında 8 mezar gün yüzüne çıkarıldı.
Kazı çalışmaları sonucunda tespit edilen mezarlardan 1’inin Neolitik döneme (MÖ 9000-8800), 7’sinin ise İlk Tunç Çağı I. dönemine (MÖ 2950-2900) ait olduğunu belirten Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, “Neolitik döneme ait mezar, kanallı yapılar evresine ait bir yapının batı kenarında basit bir gömü şeklinde ortaya çıkarılmıştır. İlk Tunç Çağı II. dönemine tarihlenen diğer mezarlar ise gömü biçimleri açısından farklılık göstermektedir. 3’ü basit toprak, 2’si küp, diğer 2’si ise taş kapaklı ve sandık tipi mezar olarak belgelenmiştir. Mezarlar içerisinde ölü hediyesi olarak bırakılmış 9 adet tüm kap bulunmuş; ayrıca mezarların çevresinde, mimari olarak mezarları taklit eden ve sembolik anlam taşıyan 2 adet ‘hediye çukuru’ tespit edilmiştir. Çukurlardan biri boşken, diğerinde dış mezar hediyesi olarak 5 adet tüm kap yerleştirilmiştir” dedi.
‘MEZARLAR, ÖNEMLİ BİLİMSEL VERİLER SUNUYOR’
Elde edilen yeni bulguların Çayönü Tepesi’nin yalnızca Neolitik dönemde değil, İlk Tunç Çağı’nda da ritüel ve gömü uygulamaları açısından önemini koruduğunu ortaya koyduğuna dikkati çeken Doç. Dr. Sarıaltun, “Bu bağlamda söz konusu mezarlar, dönemin inanç sistemi, ölü gömme gelenekleri ve toplumsal yapısına ilişkin önemli bilimsel veriler sunmaktadır” diye konuştu.
