Çanakkale Kara Savaşları'nın 111'inci yıl dönümünde şehitler ve hayatını kaybeden yabancı askerler, Şehitler Abidesi'nde törenle anıldı.
Çanakkale Savaşları şehitleri ile yabancı askerler, Tarihi Gelibolu Yarımadası'ndaki Şehitler Abidesi'nde düzenlenen törenle anıldı. Törene, Çanakkale Valisi Ömer Toraman, 1'inci Ordu Komutanı Bahtiyar Ersay, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, Yeni Zelanda Genel Valisi Dame Cindy Kiro, Avustralya Büyükelçisi Sally-Anne Vincent, Birleşik Krallık Türkiye Büyükelçisi Jill Morris, daire müdürleri, askeri erkan, yabancı ülkelerin temsilcileri, gaziler ve çok sayıda davetli katıldı. Tören, Türkiye Cumhuriyeti adına Çanakkale Valisi Ömer Toraman'ın Şehitler Abidesi önündeki Çanakkale Savaşları kahramanları rölyefindeki Atatürk Anıtı'na çelenk bırakmasıyla başladı.
Şehitler ve yabancı askerler için saygı duruşunda bulunulup, saygı atışı yapılmasının ardından İstiklal Marşı okundu.
Evrensel Bir Tecrübedir
Çanakkale'nin, tarihin en çetin mücadelelerinden birine sahne olduğunu söyleyen Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, "1915 yılında Çanakkale'de yaşananlar, farklı milletlerden, farklı coğrafyalardan gelen yüz binlerce askerin kaderlerinin kesiştiği, insanlık tarihinin en çarpıcı sayfalarından birini oluşturmuştur. Aylar süren çetin muharebeler, her iki tarafta da büyük kayıplara yol açmış, geride derin izler bırakmıştır. Çanakkale, savaşın yıkıcılığını ve insan hayatı üzerindeki ağır bedelini en açık şekilde ortaya koyarken, aynı zamanda cesaretin, fedakarlığın ve insanlık onurunun en güçlü şekilde tecelli ettiği bir tarih sahnesi olmuştur. Aradan geçen uzun yıllara rağmen, Çanakkale'nin hatırası ilk günkü anlamını ve önemini korumaktadır. Çünkü burada yaşananlar, yalnızca geçmişe ait bir hatıra değil, aynı zamanda günümüz dünyası için güçlü mesajlar barındıran evrensel bir tecrübedir" dedi.
Çanakkale'yi Geçilmez Yapmıştır
Çanakkale'dekinin dünya tarihinde emsali az görünen bir muharebe olduğunu belirten Kaşdemir, "Türk milleti, Çanakkale'de büyük ve şanlı bir vatan müdafaası yapmış ve başarılı olmuştur. Çok açık ve haklı bir zafer kazanmıştır. Üzerinde tören yaptığımız bu topraklar, büyük acılara ve gözyaşlarına şahitlik etmiştir. Türk milleti, birlik ve beraberlik içerisinde çok önemli bir mücadele vermiş ve Çanakkale'yi geçilmez yapmıştır. Zaferin mimarları olan askerler 20'li yaşların başında, komutanlar ise 30'lu yaşların başındaydılar. Yaklaşık 8,5 ay süren, şanlı ve şerefli müdafaanın sonunda galip gelen, zaferleri ve mazisi insanlık tarihi ile başlayan kahraman Türk ordusu olmuştur" ifadelerini kullandı.
Onların Cesareti Ve Fedakarlık Ruhu Asla Unutulmayacak
İtilaf Devletleri adına konuşan Fransa Temsilcisi Koramiral Yannıcık Bossu ise "Bu boğaz, ortak tarihimizin en trajik olaylarından birinin sahnesi haline geldi. Sadece savaşın şiddetine değil, aynı zamanda sıcağa, susuzluğa, açlığa ve hastalığa da göğüs geren bu askerler, tarihte kesin bir iz bıraktı. Her iki taraf için de kayıplar ağırdır. İtilaf Devletleri'nde en az 60 bin ölü, buna ek olarak 125 bin yaralı ve hastalık nedeniyle 100 bin ölü. Ne kayıpların büyüklüğü ne de çatışmaların şiddeti, bu adamların cesaretini azaltmadı. Onların cesareti ve fedakarlık ruhu, asla unutulmayacak. Bugün, düşüncelerimiz bu şiddetli çatışmada savaşan, hayatını kaybeden veya yaralanan Türkiye ve eski Osmanlı İmparatorluğu, Birleşik Krallık ve İrlanda, Avustralya, Yeni Zelanda, İngiliz Milletler Topluluğu, Fransa ve denizaşırı topraklarından gelen askerlere yöneliyor. Bu savaşın ortak hafızamızda bıraktığı iz, ülkelerimizin bu savaşçılara duyduğu minnettarlığın bir kanıtıdır" açıklamasında bulundu.
Güvenilir Müttefikler Haline Geldik
Bossu, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Türk milletinin kurucusu ve bu savaşta görev yapmış bir üst düzey subay olan Mustafa Kemal Atatürk, bu yarımadada ölen tüm milletlerin askerlerinin anısını onurlandırmaya önem göstermişti. Bu topraklarda, ordularımızın yaşadığı zorlukların hatırası hala canlıdır. Ancak bu hatıra, barış adına halklarımızı birleştiren ve giderek güçlenen dostlukla zenginleşmiştir. Şiddetiyle hafızalarda yer etse de Gelibolu Seferi, Fransa'nın 3 büyük dost ülkesi olan Türkiye, Avustralya ve Yeni Zelanda için kurucu bir olay haline gelmiştir."
Atatürk'ün 'Büyük işler, önemli girişimler, ancak birlikte çalışma ile elde edilebilir' sözünü hatırlatan Bossu, "Avrupa topraklarında savaşın yeniden başlamasının üzerinden dört yıl geçti; NATO, topraklarımızı savunma konusundaki etkinliğini sürdürürken, her zamankinden daha fazla dayanışma içinde olmak bizim görevimizdir. Fransa ve Türkiye bir zamanlar düşman ittifakların üyeleriydi ancak düşmanlıklarımızı aşmayı başardık ve bugün birbirimiz için aynı zamanda ortaklarımız için de güvenilir müttefikler haline geldik" dedi.
Geleceği Daha Huzurlu Ve Daha Güvenli Kılmak Ortak Görevimizdir
Türkiye Cumhuriyeti olarak tarihi mirası, barışın, iş birliğinin ve karşılıklı anlayışın güçlendirilmesi yönünde önemli sorumluluk olarak gördüklerini söyleyen Çanakkale Valisi Ömer Toraman da "Geçmişin acılarından ders çıkararak, geleceği daha huzurlu ve daha güvenli kılmak ortak görevimizdir. Çanakkale'de ortaya çıkan bu ortak hafıza, bizlere, farklılıklarımıza rağmen bir arada yaşamanın, diyalog kurmanın ve ortak değerlerde buluşmanın mümkün olduğunu açıkça göstermektedir. Bugün bizlere düşen en önemli sorumluluk, bu anlamlı mirası gelecek nesillere doğru şekilde aktarmak, barış kültürünü güçlendirmek ve insanlığın ortak değerlerini korumaktır" diye konuştu.
Konuşmaların ardından Kur'an-ı Kerim okunup, dua edildi. Mehteran gösterisinden sonra Türk ve yabancı askerler, gaziler ile izcilerin de katıldığı geçit töreni yapıldı. Şehitlik Defteri'nin imzalanması ve sembolik şehit mezarlarına karanfil bırakılmasından sonra Türk Yıldızları gösterisi ile tören sona erdi.
Fransız Ve İngiliz Anıtlarında Tören
Çanakkale Kara Savaşları'nın 111'inci yıl dönümü nedeniyle Şehitler Abidesi'nde düzenlenen programın ardından Fransız ve İngiliz anıtlarında da tören yapıldı. Fransız Askeri Mezarlığı'nda törende konuşmaların ardından anıta Türkiye Cumhuriyeti adına Çanakkale Valisi Ömer Toraman ile savaşa katılan ülkelerin temsilcileri çelenk bıraktı. Ardından saygı duruşunda bulunulup Türkiye ile Fransa ulusal marşları okundu. Daha sonra Çanakkale Valisi Ömer Toraman, Yeni Zelanda Genel Valisi Dame Cindy Kiro ile beraberindekilerin mezarlara karanfil bıraktı.
Daha sonra İngiliz Helles Anıtı'ndaki törene geçildi. Günün anlam ve önemini belirten konuşmaların ardından saygı duruşunda bulunulup, İstiklal Marşı ile yabancı milli marşlar okundu. Çanakkale Savaşları'nda hayatını kaybedenler için dua edilen törende, İncil'den de bölümler okundu. Vali Toraman ile yabancı ülkelerin temsilcileri tarafından anıta çelenk bırakıldı.
Şehitler Abidesi'ndeki programa katılanlar, her iki törende de hazır bulundu.
