Ödüllü şair ve yazar Betül Fırat yıllara meydan okuyan tiyatro sanatçısı Can Öztopçu ile söyleşi yaptı. Betül Fırat sordu, Can Öztopçu yanıtladı.
Öncelikle hoş geldiniz. Tiyatro sanatçısı olarak biliyoruz sizi ve söyleşimizin başlangıcında sizi daha iyi tanımak istiyoruz. Can ÖZTOPÇU Kimdir?
Can Öztopçu Ankara’da doğdum. Hacettepe üniversitesi güzel sanatlar fakültesi tiyatro bölümünü 83 yılında bitirdim. 81 yılından beri devlet tiyatrosunda sanatçı olarak görev yaptım. Yıllarca seslendirmen olarak radyo tiyatrosunda çalıştım ve birçok TRT başta olmak üzere dizi, program yaptım. Konservatuvarda öğretim görevliliğinde bulundum. Radyo tiyatrosu ve skeçleri yazdım. Şiirlerim var. Sanat kurulu en iyi erkek oyuncu ödüllerim bulunmakta.
Oynadığım oyunlardan bazıları:
- Midasın Kulakları
- Ay Işığında Şamata
- Kafesten Bir Kuş Uçtu
- Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım.
- Tek Yol
- Lüküs Hayat
- Bit Yeniği
- Yurt dışında da temsiler verdim.
Tiyatro oyunculuğuna ne zaman başladınız ve bu başlangıç size hangi kapıları araladı, biraz bahseder misiniz?
Tiyatro oyuncusu olmam çok sevdiğim ve yatkın olduğum bir mesleği yapmamı sağladı. Topluluk karşısında kendimi gösterme ve beğenilme duygusunu ve yeteneğimi ön plana çıkardı. Güzel ve etikli doğru konuşmayı kazandırdı. Duyguları tanımayı ve kendi duygumu kullanmayı gösterdi. Yaşamımı sürdürmeyi kazandırdı. Birçok yazarı ve düşüncelerini öğretti. Güzel sözler ve kelimelerin belleğime yerleşmesine vesile oldu. Alkışın zevkini yaşattı. Farklı ve kutsal bir meslek yaptığımı hissettirdi. Konservatuvarda hocalık yapma tadını verdi Mutluluğu gösterdi. Saygınlık verdi. İçimdeki oyunculuk sevdasını çıkarttı. Yani hayattaki insana verilecek kapıların hemen hemen hepsini araladı. Ayrıca yüzlerce insan karakterini tanıma araştırma ve yasama duygumu çıkardı. Yani kendi benliğimden başka benliklere girmeme yardımcı oldu. Büyülü bir dünyayı tanıttı. Güzel bir yolculuk yaptırdı. Seyircileri güldürme ve hüzünlendirme duygularını yaşattı. İnsanı gösterme ve öğretme görevi verdi. Bu mesleği yapmakla da huzur verdi. İnsanı insana, insanla insanca gösterme sanatını kazandırdı. Sonuçta kültürü tanıttı tanıttırdı.
İnsanlar belki canlı oyun oynamanın heyecanını bilmezler, oyunlarınızı oynamak ve anında tepki almak nasıl bir duygu ve sizde neleri geliştirdi bu duygu?
İnsanın iç güdüsünde herkes bana baksın, herkes beni izlesin; herkes beni beğensin ve herkes beni dinlesin vardır. Oyunculuk bunu ister. Bende insanlar karşısına çıkıp bir şeyler göstermek ve yasamak yasatmak duygusuyla heyecanlandım böyle bir meslekte heyecan güzel bir heyecan olmaması imkansız.
Hele bu her gece ve her gün ayrı insanların karşısında olursa ve dolu salonlarda onlara kahkaha artırmak, ağlatmak; tepkilerini ve nefeslerini duyarak oynamak müthiş zevkli bir duygu.
Bunu en iyi anlatan benim bir sözümle açıklayayım: İnsanları salonda güldürürken sanki onların yaşamlarındaki acılarından, hüzünlerinden intikam alıyormuşum gibi geliyor bana.
Ailenizde sizden başka sanatın herhangi bir alanıyla ilgilenen var mı?
Ailemde sanatla ilgilenen yoktu ama sonradan evlenince oldu, eşim opera sanatçısı.
Sizin için en önemli olan eseriniz hangisidir?
Bende unutamadığım, oynarken zevk aldığım, sevincini; yıllar sonra bile olsa kelimelerini cümlelerini unutmadığım oyunlarım oldu.
Bunlar iz bırakan eserlerim:
- Midasın Kulakları
- Güngör Dilmen
- Ay Işığında Şamata
- Haldun Taner
- Kafesten Bir Kuş Uçtu
- Kan Kasey
Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım
- Haldun Taner
- Kaç Baba Kaç
- Bit Yeniği
- George Fi
- Lüküs Hayat
Bir tiyatro sanatçısı, oyununu icra ederken en çok neye dikkat etmeli?
Tiyatro sanatçısı rolünü, oynayacağı eseri iyi okumalı, anlamalı; karakteri araştırmalı. Sözlerini benimsenmeli, sesini hazırlamalı, karakteri seyirciye aynı zamanda oyunu iyi anlatmalı. Bedenini role uydurmalı, jestlerini hareketlerini çok iyi ezber yapmalı. Defalarca tekrar etmeli, role çok profesyonelce azimli yaklaşmalı disiplinli olmalı. Sahnede güzel ve etili konuşmalı, bir futbolcu gibi performans göstermeli.
Kitaplarla aranız nasıldır? En son hangi kitabı okudunuz? En çok tavsiye edeceğiniz kitap hangisi olurdu?
Bir defa yüzlerce oyun oynamakla ve rolü araştırmakla dahası hayatım hep okuyarak geçti. Çeşitli yazarlar tanıdım. Klasikler, modernler, antikler okumuşumdur.
En son okudugum kitap Haldun Dormen’in yazdığı bir kitapdı.
Sizlere de Shakespeare, Dostoyevski, Haldun Taner, Tuncer Cücenoğlu, Ahmet Kutsi Tecer,
Güngör Dilmen’in kitaplarını okumanızı tavsiye ederim.
Sizi etkileyen şair, yazar veya sanatçılar kimlerdir?
Beni Etkileyen Şairler:
- Nazım Hikmet
- Can Yücel
- Ümit Yaşar Oğuzcan
- Ahmet Muhip Dranas
- Yahya Kemal
- Yazarlar:
- Shakespeare
- Dostoyevski
- Ahmet Kutsi Tecer
- Güngör Dilmen
- Haldun Taner
- Tuncer Cücenoglu
Sanatçılarda beni yetiştiren hocalarım:
- Cüneyt Gökçer
- Bozkurt Kuruç
- Mahİr Canova
- Asuman Korad
- Ergin Orbey
- Semih Sergen
- Cihan Ünal
- Nurşen Girginkoç
- Yücel Erten
- Ejder Akişik
Bireysel ve toplumsal hedeflerinize de biraz değinecek olursak neler söylemek istersiniz?
Yaşamım boyunca iyi olmaya çalıştım. Mesleğimi yürekten yapmaya uğraştım. Hayatımda vicdani duygularımı her zaman kullandım. Kurallara uymaya büyük özen gösterdim. İnandığım şeylerin pesinden gittim. Saygınlığı kaybetmedim. Çalişkanlıktan büyük fayda gördüm. Bunları her bireye tavsiye ederim. Topluma gelince, vicdanını temiz tutmalarını, çalışmalarını ve görevlerini iyi yapmalarını dahası kimseye kötülük düşünmemelerini tavsiye ederim. Doğru neyse onu öğrenmelerini ve kabalıktan uzaklaşmalarını tavsiye ediyorum.
Sizi takip etmek isteyenler hangi kanaldan ulaşabilirler?
Sosyal medyadan takip edebilir, oyunlarımıza iştirak edebilirler. Facebook da varım şimdilik.
Tiyatroda sergilediğiniz oyununuzu ve oyunculuğunuzu görmüş biri olarak sizinle tanışmak güzeldi. Başarılarınızın devamını dilerim. Son olarak söyleşimizi okuyan ve bizlere eşlik eden dostlara ne söylemek istersiniz?
Sizin gibi bu röportaj fırsatını veren iyi bir şair ve yazara teşekkür ederim. Ne kadar kaliteli olduğunuz mesleğinizde belli zaten.
Basta anne ve babalara çocuklarını haftada bir devlet tiyatrosu oyunlarına götürmelerini tabi kendilerini de dilerim. Duygulu olmalarını çocuklarına da duygulu olmayı öğretmelerini isterim. Sanata ve sanatçıya önem vermelerini, bilhassa eğitimli sanatçıya önem vermelerini isterim. Çünki tiyatro dünyayı en güzel, en iyi anlatılan okuludur.
