Birleşmiş Milletler (BM), 4 yılda bir gelen ve ‘artık gün’ olarak adlandırılan 29 Şubat sebebiyle, BM tarihindeki önemli 29 Şubatları paylaştı.
BM, 4 yılda bir gelen ve artık gün olarak bilinen 29 Şubat’ta BM kurumlarında yaşanan önemli olayları Derledi. 29 Şubat 1964’de Zanzibar’ın Dünya Sağlık Örgütü’ne üye olması, 29 Şubat 1984’de Sovyetler Birliği’nin, savaş sebebiyle Lübnan’a BM gücü gönderilmesine ilişkin tasarıyı veto etmesi, 29 Şubat 1996’da BM Genel Kurulu’nun (UNGA) yerli halkların BM masasındaki sandalyeleri için fonu genişletmesi, 29 Şubat 2004’de Güvenlik Konseyi’nin Haiti’ye çok uluslu bir barış gücü göndermesi, 29 Şubat 2016’da BM Genel Sekreterinin Batı-Doğu Divan Orkestrası’nı BM’nin Kültürel Anlayışın Küresel Savunucusu olarak ataması ve 29 Şubat 2020’de ABD ve Taliban’ın, Katar’da barış anlaşması yapması gibi önemli olaylara yer verildi.
1964: ZANZİBAR DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NE ÜYE OLDU
BM, 29 Şubat 1964’de dünyanın her bölgesindeki ulus ve bölgelerden Dünya Sağlık Örgütü için üyelik kabul etti. Zanzibar’ın üyeliği hakkında şu açıklamaya yer verildi;
“Zanzibar, Aralık 1963’te İngiliz yönetiminden bağımsız hale geldi ve 112. Üye Devlet olarak BM’ye katıldı. 29 Şubat 1964’te ülke, DSÖ üyeliği için başvuruda bulundu. Başvuru 1962’de Tanganyika’nın İngiliz yönetiminden bağımsızlığı için mücadele etmesinin ardından geldi. O zamanlar iki ülke ayrı BM ve DSÖ üyeliklerine sahipken, Nisan 1964’ün sonunda Zanzibar ve Tanganyika tek bir BM Üye Devleti haline geldi ve birleşerek Birleşik Tanganyika ve Zanzibar Cumhuriyeti oldu. Aynı yılın Kasım ayına gelindiğinde ülkenin adı Birleşik Tanzanya Cumhuriyeti olarak değiştirildi.”
1984: SOVYETLER BİRLİĞİ LÜBNAN’A BM GÜCÜ GÖNDERİLMESİNE KARŞI ÇIKTI
29 Şubat 1984’de Sovyetler Birliği’nin Lübnan’da 1975’de başlayıp 1990’a kadar süren iç savaş sebebiyle BM gücü gönderilmesini veto etmesi kararı, önemli BM olayları arasında yer aldı. BM Sovyetler’in veto kararı ile ilgili olarak, “Veto, BM Güvenlik Konseyi’nin 5 daimi üyesine (Çin, Fransa, Rusya, Birleşik Krallık ve ABD) verilen bir yetkidir. Sovyetler Birliği (Rusya), 1975’ten 1990’a kadar süren bir iç savaşa bulaşmış olan Lübnan hükümetine yardım etmek için BM gücünü çağıran bir Güvenlik Konseyi karar tasarısını veto etti.
Fransa tarafından masaya yatırılan karar taslağı, Konsey’in ‘derhal ateşkes ve Lübnan üzerinden tüm düşmanlıkların durdurulması için acil bir çağrıda bulunmasını’ gerektirecekti. Buna ek olarak ve hükümet ile mutabakata varılarak, derhal kendi yetkisi altında, ‘Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri dışındaki Üye Devletler tarafından sağlanan ve uygun olması halinde BM birliklerinden seçilen personelden oluşan bir BM gücü’ oluşturacaktı. Fakat karar veto edildi” ifadelerini kullandı.
1996: UNGA, YERLİ HALKLARIN BM MASASINDAKİ SANDALYELERİ İÇİN FONU GENİŞLETTİ
UNGA, 29 Şubat 1996’da yerli toplulukların ve kuruluşların kendileriyle ilgili toplantılara katılabilmeleri için mali olarak yardımcı olacağını duyurdu. Bu kapsamda sağlanan fon, 2001’de Yerli Sorunları Daimi Forumu’na, 2008’de haklarına ilişkin bir uzman mekanizmasına ve 2010’da İnsan Hakları Konseyi oturumlarına katılıma yardım sağlamak da dahil olmak üzere, başlangıcından bu yana sekiz kez genişletildi.
2004: GÜVENLİK KONSEYİ HAİTİ’YE ÇOKULUSLU GÜÇ KONUŞLANDIRDI
Haiti’de kötüleşen siyasi, güvenlik ve insani duruma yardımcı olabilmek için BM Güvenlik Konseyi, 29 Şubat 2004’de çok uluslu bir geçici barış gücünün Haiti’ye konuşlandırılmasına izin verdi. Çok uluslu barış gücüne, tüm ülkenin güvenliğinin sağlanmasına yardımcı olmak üzere üç aylık bir süre boyunca konuşlanma görevi verildi.
2016: İSRAİL-FİLİSTİN ORKESTRASI, YENİ BM KÜLTÜREL SAVUNUCUSU OLDU
BM Genel Sekreteri, 29 Şubat 2016’da Batı-Doğu Divan Orkestrası’nı BM’nin Kültürel Anlayışın Küresel Savunucusu olduğunu duyurdu. BM kültürel anlayışını yansıtması için atılan bu sanatsal adıma ilişkin, “Genel Sekreter, orkestranın müziğinin engelleri yıkma, kültürel anlayışı teşvik etme ve topluluklar arasında köprüler kurma gücünün bir kanıtı olduğunu söyledi. Amaç, diyaloğu ve halklar arası diplomasiyi geliştirmek için İsrail ve Arap ülkelerinden genç müzisyenleri bir arada tutmaktı” denildi.
2020: BM, ABD-TALİBAN ANLAŞMASINI MEMNUNİYETLE KARŞILADI
BM, 29 Şubat 2020’de ABD ve Taliban’ın Katar’da yaptığı barış anlaşmasını duyurdu. Anlaşmaya dair, “Anlaşma, ABD’ye düşman olan grupların Afgan topraklarında faaliyet göstermesinin önlenmesine yönelik garantileri ve ABD birliklerinin ve müttefiklerinin 11 Eylül terör saldırılarından kısa bir süre sonra, 2001’den bu yana konuşlandırıldığı Afganistan’dan tüm yabancı güçlerin çekilmesi için bir zaman çizelgesi içeriyordu.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres , ülkede ‘kalıcı bir siyasi çözüm’ sağlanmasına yönelik çabaları övdü ve BM’nin Afganistan halkını ve hükümetini destekleme konusundaki kararlılığını yineledi. BM güçleri Ağustos 2021’de Afganistan’dan ayrıldı. Kısa süre sonra Taliban yönetimi ele geçirdi” ifadeleri kullanıldı.
