Konya’da, Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul’un yürütücülüğündeki TÜBİTAK projesi kapsamında, Orta Toroslar’da keşfedilen 4 yeni kayagülü türü, bilimsel literatüre kazandırıldı.
Bu türlerden birine eşinin ismini veren Prof. Dr. Ertuğrul, ”Türkiye’de 45 ildeki arazi çalışmalarında yaklaşık 1500 örnek topladık. Yurt içi ve yurt dışından toplam 2 bin 500’e yakın örnekte çalıştık. Değerlendirmelerimizde bu 4 bitki türünün bilim dünyası için yeni olduğuna karar verdik. Birine eşimin adını, ‘Aethionema Kadriye Sultan Kayagülü’ verdim. Çünkü kendisi bana çalışmalarımda çok destek oldu” dedi.
Selçuk Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, Prof. Dr. Tuna Uysal, Doç. Dr. Meryem Bozkurt, Doç. Dr. Emrah Şirin, Doç. Dr. Hakkı Demirelma ve Doç. Dr. Burcu Yılmaz Çıtak, Türkiye genelinde 45 ilde saha çalışmaları gerçekleştirdi. Konya, Karaman ve Antalya’dan alınan örnekler üzerinde yapılan değerlendirme ve analizler sonucunda daha önce bilinmeyen 4 yeni kayagülü türü literatüre kazandırıldı. Türler, bilim dünyasına tanıtılıp uluslararası saygınlığı bulunan Plants dergisinde yayımlandı.
Projeyle ilgili bilgi veren Prof. Dr. Kuddisi Ertuğrul, “Çalışmamız, TÜBİTAK tarafından desteklenen kaya gülü (Aethionema) cinsinin revizyonuna yönelik bir projenin ürünüdür. Türkiye’de 45 ilde gerçekleştirdiğimiz arazi çalışmalarında yaklaşık 1500 örnek topladık. Ayrıca yurt içindeki 15 herbaryum ve yurt dışındaki yaklaşık 10 uluslararası herbaryumu inceleyerek toplamda 2 bin 500’e yakın örnek üzerinde çalıştık. Morfolojik, taksonomik, tohum, polen, moleküler ve kromozom analizlerini birlikte değerlendirerek bu 4 bitki türünün bilim dünyası için yeni olduğuna karar verdik” dedi.
İkisi Toplandığı Şehre Göre Adlandırıldı
Bitki türlerinin isimlendirme aşamasında bitkilerden birine eşinin adını verdiğini ifade eden Prof. Dr. Ertuğrul, “İki tanesini toplandığı şehre göre adlandırdık. İki tanesini de projeye katkı veren kişiye göre isimlendirdik. Bir tanesine eşimin adını verdim, ‘Aethionema Kadriye Sultan Kayagülü’ diye. Çünkü bana kendisi çalışmalarımda çok destek oldu. Bir diğeri ‘Aethionema Uysali’. Bir öğretmen arkadaşımız, doğa fotoğrafçısı. Bunun ilk fotoğrafını çekti gönderdi. Onun adına Akseki’den ‘Aethionema Uysali Akseki Kayagülü’ olarak verdik. Bir diğerini Beyşehir’den topladık. ‘Aethionema Beyşehirense Beyşehir Kayagülü’. Bir diğerini de Ermenek Göktepe Yaylası’ndan topladık. ‘Aethionema Ermenekense Göktepe Kayagülü’ olarak adlandırdık” diye konuştu.
‘Ana Vatanı Türkiye’
Keşfedilen yeni türlerin ana vatanının Türkiye olduğunu belirten Prof. Dr. Ertuğrul, şunları söyledi:
“Bu kayagülü cinsi, Türkiye’ye özgü bir cins ve dünyada yayılış merkezi, gen merkezi Türkiye. Dünyada yaklaşık 70 türle temsil edilen bir cins. Bu 70 türün 51 tanesi Türkiye’de yayılış gösteriyor ve bunun 37 tanesi de Türkiye’ye özgü. Dolayısıyla bu bitkinin büyük bir kısmını Türkiye coğrafyası oluşturuyor. Yayılış gösterdiği ülkeler de Türkiye’nin sınırında olan ülkeler. İran, Yunanistan veya Kafkaslar gibi. Bu bitkinin ana vatanı Türkiye.”
