Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, Dezenflasyon sürecinin öngörüldüğü gibi başladığını, kredi büyümesindeki yavaşlamanın ise belirginleştiğini söyledi.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, 2024 yılı üçüncü Enflasyon Raporu Tanıtım Toplantısı’na konuştu. Karahan, dezenflasyon sürecinin öngörüldüğü gibi başladığını belirterek, “Makroekonomik göstergeler bu süreçle uyumlu şekilde ilerliyor. Sıkı para politikası duruşumuz sonucunda kredi büyümesindeki yavaşlama son dönemde belirginleşti. Yurt içi talep ikinci çeyrekten bu yana azalmakta. Talepteki dengelenmenin güçlenerek devam edeceğini öngörüyoruz. Bu dengelenmenin etkisiyle cari işlemler açığında düşüş sürüyor. Bir önceki rapor döneminden bu yana değişmeyen tek unsur, para politikasındaki kararlı duruşumuz. İlerleyen dönemde de bu duruşumuzu sürdürerek, dezenflasyonun devamını sağlayacak şekilde hareket edeceğiz” dedi.
‘PARASAL SIKILAŞTIRMA HAMLELELERİ TÜRK LİRASINA GÜVENİ ARTIRDI’
Karahan, 2023 yılı Haziran ayında sıkılaşma döngüsünü başlattıklarını ve halihazırda politika faizinin yüzde 50 seviyelerine çekildiğini hatırlatarak, “Mevcut politika duruşumuz, Türkiye’ye yönelik risk algısının iyileşmesini ve risk priminin düşüş sürecini de destekledi. Mart ayı içerisinde aldığımız kararlar ile sıkı para politikası duruşumuz pekiştirilmiş, uyguladığımız politikalara olan güven artmış ve rezerv görünümü iyileşmiştir. Ayrıca bu süreçte kredi derecelendirme kuruluşlarının not artırımları dış finansman görünümünü desteklemiştir. Jeopolitik gelişmeler sebebiyle oynak bir görünüm izlese de risk primi ılımlı seyrini sürdürmektedir.
Risk primindeki görünümün, Türkiye’ye yönelik portföy akımlarını desteklemesine karşın haziran ayında portföy çıkışları gözlendi. Sermaye hareketleri temmuz ayında dengelenmiş olup, son dönemde ılımlı seyrediyor. Mart ayında yaptığımız ilave parasal sıkılaştırma, yurt içi ve yurt dışı yerleşiklerin Türk lirasına güvenini artırdı ve rezervlere olumlu yansıdı. 31 Temmuz itibarıyla TCMB taraflı swap bakiyesini sıfıra indirdik. Sonrasında sterilizasyon amaçlı olarak ters yönde swap işlemlerine başladık. 22 Mart ile 2 Ağustos tarihleri arasında, brüt rezervler 26,5 milyar dolar artış gösterirken, net döviz pozisyonumuz 93,1 milyar dolar iyileşti. 2 Ağustos itibarıyla brüt rezerv düzeyimiz 150 milyar doların üzerine çıktı. Swap hariç net rezervlerimiz, yurt içinde yaptığımız TL karşılığı döviz swapları da dahil ettiğimizde 28,6 milyar dolara yükseldi” diye konuştu.
‘ENFLASYONUN YÜZDE 5’TE İSTİKRAR KAZANMASINI HEDEFLİYORUZ’
Artık dezenflasyon sürecine girildiğini vurgulayan Karahan, “Orta vadeli tahminlerimizi oluştururken, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir iyileşme sağlanana kadar para politikasındaki sıkı duruşu sürdüreceğimizi esas aldık. Ayrıca ekonomi politikalarındaki eşgüdümün de korunacağını tahminlerimizde dikkate aldık. Bu çerçevede, 2024, 2025 ve 2026 yılsonu enflasyon tahminlerimizde değişikliğe gitmedik. Enflasyonun, 2024 yılsonunda yüzde 38’e gerileyeceğini öngörüyoruz. 2025 ve 2026 tahminlerini sırasıyla yüzde 14 ve yüzde 9 seviyesinde koruduk. Orta vadede ise enflasyonun yüzde 5’te istikrar kazanmasını hedefliyoruz. Yıl sonunun yaklaşması nedeniyle 2024’e denk gelen tahmin aralığının mekanik olarak daralması gerekirdi. Ancak son dönem jeopolitik gelişmeler ve küresel finansal oynaklıklar neticesinde artan belirsizlikler nedeniyle tahmin aralığımızı yüzde 34 ile 42 arasında koruduk. 2024 yıl sonu tahmin muhasebesine baktığımızda aşağı ve yukarı yönlü etkilerin birbirini dengelediğini görüyoruz” dedi.
‘ENFLASYON TAHMİNİMİZİ DEĞİŞTİRMEK İÇİN BİR SEBEP GÖRMEDİK’
Raporu açıkladıktan sonda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Karahan, yıl sonu enflasyon hedefinin tutturulması için tüm adımları atmakta kararlı olduklarını kaydederek, “Son 3 aydan bu yana veri akışını değerlendirmek gerekiyor. Çünkü 3 ay önce bir tahmin vermiştik ve bu tahminin altında yatan belli öngörülerimiz vardı; talep koşullarının şu şekilde ilerlemesi, aylık enflasyonun belli seviyelerde gelmesi. Veri akışı, bu tahminlerimizle tutarlı bir şekilde gerçekleşti. Haziran ayında belki bizim tahminimizden biraz daha iyi, mayıs ayında belki biraz daha yüksek ama; toplamda baktığımızda veri akışı olarak öngörülerimizle uyumlu. Talep tarafında ise dengelemenin net bir şekilde ortaya çıktığını görüyoruz. Bununla birlikte cari dengede de iyileşme devam ediyor. Dolayısıyla veri akışı öngörülerimizle uyumlu gerçekleştiği için tahminimizi değiştirmek için bir sebep görmedik” değerlendirmesinde bulundu.
‘TÜİK İLE MERKEZ BANKASI ARASINDA KOMİTE OLUŞTURDUK’
Karahan, Merkez Bankası’nın enflasyon hesaplama yöntemini paylaşmayı düşünüp, düşünmediklerinin sorulması üzerine de “Hedeflediğimizi söylediğimiz sayıyı bizim açıklamamız ideal değil. Kendimiz hesaplıyoruz; arındırmayı yapıyoruz ama enflasyon verisini TÜİK açıklıyor. Bu doğrultuda TÜİK ve Merkez Bankası arasında bir komite oluşturduk. Bizim çalışma arkadaşlarımız TÜİK’teki konunun uzmanları ile birlikte bu konuda çalışıyorlar ve teknik bir çalışma yürütüyor. Süreç başladı; tamamlanması ne zaman olur bunu kestirmek zor ama mümkün olduğu kadar kısa sürede mesafe alınacağını düşünüyorum” dedi.
‘GEÇMİŞTEKİ GİBİ ZARAR OLMAYACAĞINI DÜŞÜNÜYORUM’
Kur Korumalı Mevduat (KKM) konusuna da değinen Karahan, bu konuda bakiyeyi azalttıklarını belirterek, “Bugüne kadar 140 milyar dolardan 60 milyar doların altına geriledi. Mevcut dönemde beklentilerin iyileşmesiyle daha hızlı gerçekleşebilmesi için düzenlemelerde bulunduk, dolayısıyla bunun yıl sonuna kadar iyileşmeye devam edeceğini düşünüyoruz. Geçmişteki gibi bir zararın bu sene olmayacağını düşünüyorum. Zarar konusundaki anlaşmamız önümüzdeki dönem karlarından bunun düşülmesi yani önümüzdeki yıllarda bunun mahsuplaşması yönünde ama; likidite gelişmeleri çerçevesinde diğer opsiyonları da kullanabiliriz. Bu konuda biraz daha küresel gelişmelere bağlı olarak oynaklık yaşanabiliyor ama gelişmelere göre gerekeni yapmaya hazırız” diye konuştu.
‘ASGARİ ÜCRET KONUSUNDA KARAR VERİCİ DEĞİLİZ’
Karahan ayrıca soru üzerine 500 TL’lik banknot basılmasına ilişkin yeni bir durum oluşmadığını söyledi. Karahan ardından soru üzerine asgari ücret konusuna değinerek, “Asgari ücret konusunda karar verici değiliz, tavsiye kurumu da değiliz. Sadece tahminlerimiz ve politikalarımızı oluştururken, bu konuda bir varsayımda bulunmak durumundayız. Bu varsayımda bulunurken de yetkililer tarafından yapılan açıklamaları göz önünde bulunduruyoruz. Bu sene tek zam olmasını da bu şekilde projeksiyonlarımıza koyduk ve şeffaflık gereği kamuoyuyla paylaştık” dedi.
