Okul hayatında yüksek başarı gösteren öğrencilerin yalnızca daha uzun süre ders çalıştığı düşünülse de akademik performansı belirleyen süreç bundan çok daha kapsamlı. Çalışma süresinin nasıl kullanıldığı, bilgilerin hangi yöntemlerle tekrar edildiği, uyku düzeni, hedef belirleme ve dikkat dağıtıcı unsurların kontrolü öğrencilerin performansında önemli rol oynuyor.
Özellikle sınav dönemlerinde saatlerce masa başında kalmak tek başına verimli öğrenme anlamına gelmiyor. Başarılı öğrencilerde öne çıkan alışkanlıkların başında düzenli çalışma, öğrenilen bilgiyi aktif olarak hatırlamaya çalışma, eksikleri zamanında belirleme ve büyük çalışma yükünü daha küçük parçalara ayırma geliyor.
Akademik başarıyı garanti eden tek bir yöntem bulunmuyor. Öğrencinin yaşı, dersleri, öğrenme biçimi ve eğitim koşulları sonuçları etkileyebiliyor. Buna rağmen başarılı öğrencilerin çalışma düzenlerinde tekrar eden bazı ortak davranışlar dikkat çekiyor.
Başarılı öğrenciler daha mı fazla ders çalışıyor?
Başarılı öğrenciler ile diğer öğrenciler arasındaki fark her zaman çalışma saatlerinin uzunluğundan kaynaklanmıyor. Çalışma sırasında dikkatin derse verilmesi ve zamanın etkili kullanılması en az toplam süre kadar önem taşıyor.
Örneğin üç saat boyunca telefon bildirimleri, sosyal medya ve farklı uygulamalar arasında bölünen bir çalışma süreci yerine daha kısa ancak tamamen derse odaklanılan çalışma dönemleri daha verimli olabilir.
Başarılı öğrencilerde görülen önemli özelliklerden biri de ders çalışmayı yalnızca sınavdan önce yapılan yoğun bir faaliyete dönüştürmemek. Konuların belirli aralıklarla tekrar edilmesi, sınav öncesindeki çalışma yükünün kontrol altında tutulmasını kolaylaştırıyor.
Bu nedenle “kaç saat çalışmalıyım?” sorusunun tek bir doğru cevabı bulunmuyor. Asıl belirleyici noktalardan biri, ayrılan sürenin ne kadarının gerçek öğrenmeye dönüştüğü.
Plan yapıyorlar ancak uygulanamayacak programlardan kaçınıyorlar
Düzenli çalışma programı akademik başarı açısından önemli olsa da programın gerçekçi olması gerekiyor.
Günün neredeyse tamamını dersle dolduran ve dinlenmeye zaman bırakmayan programların uzun süre uygulanması zorlaşabiliyor. Başarılı öğrenciler ise yapılması gerekenleri önceliklendirerek daha yönetilebilir hedefler oluşturabiliyor.
Örneğin “Bugün matematik çalışacağım” şeklindeki genel bir hedef yerine “20 problem çözeceğim ve yanlış yaptığım soruları tekrar inceleyeceğim” gibi ölçülebilir bir hedef, çalışma sonunda ilerlemenin değerlendirilmesini kolaylaştırıyor.
Aynı yaklaşım diğer derslerde de uygulanabiliyor. Öğrencinin neyi tamamlaması gerektiğini açık şekilde belirlemesi, masaya oturduğunda nereden başlayacağı konusunda zaman kaybetmesini önleyebiliyor.
Öğrendiklerini sadece okumuyor, kendilerini test ediyorlar
Ders çalışırken yapılan yaygın hatalardan biri, aynı notları veya ders kitabını tekrar tekrar okumayı öğrenmenin temel yöntemi haline getirmek.
Metnin sürekli okunması, öğrenciye konuyu bildiği hissini verebilir. Ancak kitap kapatıldığında bilginin hatırlanamaması, öğrenmenin henüz yeterince kalıcı hale gelmediğini gösterebilir.
Bu nedenle başarılı çalışma yöntemlerinde aktif hatırlama önemli bir yer tutuyor. Öğrenci konuyu okuduktan sonra kaynağı kapatarak öğrendiklerini kendi cümleleriyle anlatabilir, kendisine sorular sorabilir veya test çözebilir.
Örneğin tarih dersinde bir konuyu birkaç kez okumak yerine kitabı kapatıp olayların nedenlerini ve sonuçlarını sıralamaya çalışmak, hangi bilgilerin gerçekten öğrenildiğinin görülmesini sağlayabilir.
Matematik ve fen derslerinde ise çözümlü örnekleri yalnızca incelemek yerine benzer soruları yardım almadan çözmeye çalışmak eksik noktaların ortaya çıkmasını kolaylaştırıyor.
Yanlış yaptıkları soruları görmezden gelmiyorlar
Başarılı öğrencilerin dikkat çeken alışkanlıklarından biri yanlışları yalnızca puan kaybı olarak değerlendirmemeleri.
Bir deneme sınavında yanlış yapılan sorunun neden yanlış yapıldığının belirlenmesi, sonraki çalışmalar için önemli bilgi sağlayabiliyor. Sorunun nedeni konu eksikliği, dikkatsizlik, işlem hatası veya soruyu yanlış yorumlama olabilir.
Bu ayrım yapılmadığında öğrenci aynı hatayı tekrar tekrar yapabilir.
Yanlış soruların belirli aralıklarla yeniden çözülmesi de eksiklerin kapanıp kapanmadığını anlamaya yardımcı oluyor. Özellikle sınav hazırlığında yalnızca doğru cevap sayısına odaklanmak yerine yanlışların kaynağını incelemek daha işlevsel bir çalışma stratejisi oluşturabiliyor.
Tekrarı son güne bırakmıyorlar
Bilginin uzun süre hatırlanabilmesi için tekrar önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Ancak bütün tekrarların sınavdan önceki gece yapılması yerine öğrenmenin zamana yayılması daha etkili bir çalışma düzeni sağlayabiliyor.
Bir konu öğrenildikten sonra ilerleyen günlerde yeniden gözden geçirilmesi, ardından daha uzun aralıklarla tekrar edilmesi öğrencinin bilgiyi yeniden hatırlamasını gerektiriyor.
Bu yöntemin önemli avantajlarından biri de sınav haftasında oluşan yoğunluğu azaltması.
Dersleri dönem boyunca düzenli takip eden ve tekrar yapan öğrenciler sınav öncesinde bütün konuları sıfırdan öğrenmeye çalışmak yerine daha çok eksiklerini tamamlamaya ve genel tekrar yapmaya zaman ayırabiliyor.
Telefon ve sosyal medya dikkatini nasıl etkiliyor?
Dijital cihazlar öğrencilerin eğitim materyallerine ulaşmasını kolaylaştırırken en önemli dikkat dağıtıcı unsurlardan biri haline de gelebiliyor.
Çalışma sırasında gelen tek bir mesaj veya sosyal medya bildirimi öğrencinin dikkatini dersten uzaklaştırabilir. Telefona yalnızca birkaç saniye bakılması planlansa bile farklı içerikler arasında geçirilen süre hızla uzayabilir.
Başarılı öğrencilerin çalışma düzeninde dikkat dağıtıcı unsurları azaltmaya yönelik önlemler öne çıkıyor.
Telefonun çalışma masasından uzaklaştırılması, gereksiz bildirimlerin kapatılması veya belirli süre boyunca yalnızca ders için gerekli uygulamaların kullanılması uygulanabilecek yöntemler arasında bulunuyor.
Buradaki amaç teknolojiyi tamamen hayatın dışına çıkarmak değil, çalışma zamanının kontrolünü yeniden öğrenciye vermek.
Zor dersleri sürekli ertelemek yerine önceliklendiriyorlar
Öğrencilerin önemli bölümü sevdiği veya başarılı olduğu derslere daha kolay başlayabiliyor. Zorlanılan dersler ise sürekli sonraya bırakılabiliyor.
Bu durum zaman içerisinde öğrenme açığının büyümesine yol açabiliyor.
Başarılı öğrencilerde öne çıkan davranışlardan biri zorlandıkları alanları erken fark etmek ve bu alanlara düzenli zaman ayırmak.
Örneğin matematikte belirli bir konuda eksiklik bulunuyorsa yalnızca yeni konulara devam etmek yerine önce temel eksikliğin giderilmesi gerekebilir. Çünkü bazı derslerde yeni konular önceki bilgilerin üzerine inşa ediliyor.
Anlaşılmayan noktaların öğretmene sorulması, farklı kaynaklardan çalışılması veya ek soru çözülmesi sorunun büyümeden giderilmesini sağlayabiliyor.
Uyku akademik başarıyı etkiliyor mu?
Sınav dönemlerinde uykudan vazgeçerek daha fazla ders çalışmanın avantaj sağlayacağı düşünülebiliyor. Ancak yetersiz uyku ertesi gün dikkat, öğrenme ve hatırlama süreçlerini olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle düzenli uyku başarılı çalışma düzeninin göz ardı edilmemesi gereken parçalarından biri.
Özellikle sınavdan önceki gece sabaha kadar ders çalışmak, öğrencinin sınava yorgun ve dikkati azalmış şekilde girmesine neden olabilir.
Uyku ihtiyacı yaşa ve kişiye göre değişebildiği için herkes için tek bir saat belirlemek mümkün değil. Bununla birlikte düzenli uyku saatlerinin korunması ve sürekli uyku eksikliği oluşturulmaması akademik performans açısından önem taşıyor.
Başarılı öğrenciler mola veriyor mu?
Uzun süre hiç ara vermeden çalışmak her zaman daha fazla öğrenmek anlamına gelmiyor. Dikkatin azaldığı noktadan sonra öğrenci kitabın başında bulunmasına rağmen bilgiyi etkili şekilde işlemeyebilir.
Bu nedenle çalışma süresinin belirli bölümlere ayrılması ve aralarda kısa molalar verilmesi uygulanabilecek yöntemlerden biri.
Molanın nasıl kullanıldığı da önem taşıyor. Beş dakikalık mola için sosyal medyaya girip uzun süre telefonda kalmak çalışma düzeninin tamamen bozulmasına neden olabilir.
Kısa yürüyüş yapmak, su içmek veya birkaç dakika çalışma alanından uzaklaşmak ise yeni çalışma dönemine daha dinç dönülmesini sağlayabilir.
Not tutarken her şeyi yazmak yerine önemli noktaları seçiyorlar
Etkili not tutmak, öğretmenin söylediği veya kitapta bulunan her cümleyi olduğu gibi kopyalamak anlamına gelmiyor.
Başarılı öğrenciler açısından notlar, konuyu daha sonra hızlı şekilde hatırlamayı sağlayan bir araç haline gelebiliyor.
Ana kavramlar, önemli tarihler, formüller, neden-sonuç ilişkileri ve öğrencinin özellikle zorlandığı noktalar notlarda öne çıkarılabilir.
Notların öğrencinin kendi ifadeleriyle oluşturulması da konunun gerçekten anlaşılıp anlaşılmadığının görülmesini sağlayabilir. Bir bilgiyi başka bir kişiye anlatabilecek kadar sadeleştirebilmek, öğrenme seviyesini test etmenin yollarından biri olarak değerlendiriliyor.
Anlamadıkları konularda yardım istemekten kaçınmıyorlar
Akademik başarı yalnız başına bütün problemleri çözebilmek anlamına gelmiyor.
Başarılı öğrencilerin önemli özelliklerinden biri, anlamadıkları bir noktayı fark ettiklerinde yardım istemeyi geciktirmemeleri. Öğretmene soru sormak, arkadaşlarla konuyu tartışmak veya güvenilir ek kaynaklardan yararlanmak öğrenme sürecini hızlandırabiliyor.
Özellikle temel konulardaki eksikliklerin uzun süre devam etmesi sonraki ünitelerin anlaşılmasını zorlaştırabiliyor.
Bu nedenle “daha sonra öğrenirim” yaklaşımı yerine eksikliğin ortaya çıktığı dönemde giderilmesi öğrencinin ilerleyen süreçte daha az zaman kaybetmesini sağlayabiliyor.
Deneme sınavlarını yalnızca puan için kullanmıyorlar
Deneme sınavları öğrencinin yalnızca kaç net yaptığını gösteren araçlar değil.
Sınav sonucunda hangi konularda daha fazla hata yapıldığı, sürenin hangi bölümlerde kaybedildiği ve hangi soru türlerinin öğrenciyi zorladığı da değerlendirilebilir.
Başarılı öğrenciler açısından deneme sonrasındaki analiz, sınavın kendisi kadar önemli hale gelebiliyor.
Örneğin öğrenci bilgisi olduğu halde soruları yetiştiremiyorsa zaman yönetimine odaklanması gerekebilir. Yanlışların büyük bölümü aynı konudan geliyorsa çalışma programında o konuya daha fazla yer ayrılabilir.
Böylece her deneme sınavı bir sonraki çalışma programının hazırlanmasına yardımcı olan veri haline geliyor.
Başarılı öğrencilerin en önemli ortak noktası ne?
Akademik başarının arkasında tek bir “mucize alışkanlık” bulunmuyor. Başarılı öğrenciler arasındaki ortak nokta daha çok sürdürülebilir bir çalışma sistemi oluşturabilmeleriyle ortaya çıkıyor.
Düzenli tekrar yapmak, aktif şekilde bilgiyi hatırlamaya çalışmak, yanlışları analiz etmek, dikkat dağıtıcı unsurları kontrol etmek, yeterli dinlenmek ve eksik konulara zamanında müdahale etmek bu sistemin önemli parçalarını oluşturuyor.
En kritik noktalardan biri ise süreklilik. Bir gün boyunca çok yoğun çalışıp ardından günlerce derslerden uzaklaşmak yerine daha düzenli ve yönetilebilir çalışma alışkanlığı oluşturmak uzun vadede daha sürdürülebilir sonuçlar sağlayabiliyor.
Başarılı öğrencilerin çalışma düzeni incelendiğinde ortaya çıkan tablo, akademik performansın yalnızca “çok çalışmakla” açıklanamayacağını gösteriyor. Asıl farkı yaratan unsur, öğrencinin zamanını ve dikkatini nasıl yönettiği, öğrendiklerini ne kadar aktif kullandığı ve yaptığı hataları bir sonraki çalışma sürecine nasıl dahil ettiği oluyor.
