Maltepe’de bulunan ve yapımı 1953 yılına dayanan Bakireler Tapınağı ya da diğer adıyla Bakireler Anıtı, ilk yapıldığında kıyıdan 50 metre uzaklıkta denizin açıklarındaydı.
Tapınak, denizin doldurulması ile günümüzde otopark alanı içerisinde kaldı. Bir kaç ay önce restorasyon çalışması yapılan anıt, altında yakılan ateş ve yapılan mangallar nedeniyle zarar gördü. Yok olma tehlikesi nedeniyle çevrelediler tepki gösterirken Mimari Restorasyon Kültür Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Mimar Serhat Şahin “Bu bir kent hafızası. Çünkü neredeyse tırnak içinde söylüyorum ‘Maltepe’nin kız kulesi’ gibi bir şey. Maalesef bakımsız ve terk edilmiş vaziyette kaderini bekliyor” dedi.
Osmanlı Hava Kuvvetleri’nin kurucusu Süreyya İlmen tarafından 1953 yılında, kıyıdan 50 metre uzaklıkta yaptırılan Bakireler Anıtı, sahile dolgu yapılması nedeniyle karada kaldı. Geçmişte Süreyya Plajı’ndan yüzerek anıta çıkanların, kubbesi altında güneşlendiği anıtta, bir kaç ay önce restorasyon çalışması yapıldı. Anıt, şimdilerde otopark alanı içerisinde, bakımsız bir halde kaderine terkedildi. Isınmak için ateş yakılan, mangal yapılan, boyaları dökülen ve sütunları isle kaplanmış anıtın, kubbesi de tahrip edilmiş durumda.
Mimari Restorasyon Kültür Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Mimar Serhat Şahin, “Maltepe’nin Kız Kulesi” olarak ifade ettiği anıt için yetkililerin bir an önce çalışma başlatılması gerektiğini söyledi. Anıtın kaderine terkedilmiş haline tepki gösteren ilçe sakinleri, en kısa sürede bakımının yapılmasını istedi.
“MALTEPE’NİN KIZ KULESİ”
Bakireler Anıtı’nın tarihi ve yapısı hakkında bilgi veren Mimari Restorasyon Kültür Varlıklarını Koruma Derneği Başkanı Mimar Serhat Şahin, “Bakireler Anıtı yapıldığı yıllara göre sembolik amaçlı yapılmıştır. Önemli bir anıttı, İstanbul’un simgelerindendi. 1953 yılında Osmanlı Hava Kuvvetleri’nin kurucusu Süreyya İlmen Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kendisi Maltepe aşığı bir kişiydi. Maltepe’ye nasıl bir faydamız olabilir diye düşünmüş, 300 metre uzunluğunda İstanbulluların kullanması adına bir plaj yapılmış. Bu plajın simgesi Bakireler Anıtı olmuş.
Kolonlar üzerinde 4-6 metre yüksekliğinde kubbeli bir yapı. Yunan mitolojisine de bir gönderme yapılmış. Yunan mitolojisinde evlenmek isteyen genç kızlar bu anıta gidip dua ederlermiş. Süreyya Paşa bunu gönderme amaçlı yapmış. İçerisine de bir Venüs anıtı koyulmuş. Bu bir kent hafızası çünkü, neredeyse tırnak içinde söylüyorum Maltepe’nin kız kulesi gibi bir şey. Bu kent hafızaları tekrar hayata geçirilmeli” diye konuştu.
“BAKIMSIZ HALDE KADERİNİ BEKLİYOR”
Şahin, Bakireler Anıtı’nın bir kent hafızası olduğuna dikkat çekerek, “Yılların getirdiği göç ve kentin ‘planlı’ adıyla plansız gelişmesi sonucunda Bakireler Anıtı kaldırılmış. Özgün yerinden kaldırılarak yol altında kalmış. Şu an bir süpermarketin otoparkında anıt duruyor. Maalesef bakımsız ve terk edilmiş vaziyette kaderini bekliyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi bir müdahale yapacağını söyledi. Umarım yakın bir zaman içerisinde, şu an olduğu yerden daha özgün bir yerde olur. Belki ileride suni bir dolgu yapılarak, denizin içerisinde bir yerleşim yapılabilir” dedi.
“HALA BAKIMI YAPILMADI, ÜZÜLÜYORUM”
Semt sakinlerinden Hüseyin Demirtaş, anıtın bakımı için yetkililerin adım atması gerektiğini söyleyerek, “Çok eski bir anıt. 1968 yılında burada yüzüyordum. Buralar hep denizdi. Oradan yüzerek anıta kadar gider, dinlenirdik. Hala bakımı yapılmadı, gecikti. Hoş bir durum değil. Bir an önce aslına uygun restore edilmesi lazım. Ben sanat tarihi bölümü okudum, bu duruma üzülüyorum” dedi.
“ÇEVRE DÜZENLEMESİNDEN SONRA BU DURUMA GELDİ”
Anıtın bilgilendirici tabelalarla korunması gerektiğini belirten Sadık Akgün, ise “Bu durumunda kalmasını doğru bulmuyorum, o tarihi bir simge. Korunması gerekiyor. Bizim çocukluğumuz burada geçti. Denizin içerisindeydi, çevre düzenlemesinden sonra bu duruma geldi. Belediye onu muhafaza edip korumalı. Tarihi geçmişini belirten bir tabela koyulmalı. Maalesef sanata Türkiye’de önem verilmiyor, korunmuyor” şeklinde konuştu. Şahin Serpici, “Bu anıt çok eski. Üzerinde bir bilgilendirici bir yazı yazılmalı. Tarihi eserlere kimse bakmıyor” dedi.
MALTEPE BELEDİYESİ BAŞKANI: YENİDEN DÜZENLİYORUZ
Maltepe Belediye Başkanı Ali Kılıç, 14 Kasım’da sosyal medya hesabından anıtla ilgili “Bakireler Tapınağı’nın hem sağ hem sol tarafını İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun talimatları doğrultusunda yeniden düzenliyoruz. Halkımızın çok rahat gezebileceği, sohbet edebileceği, çocukların parkta oynayabileceği bir alana dönüştürüyoruz” paylaşımı yapmıştı. Paylaşımda anıtın çevresinde paravanlar olduğu görülüyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ise anıtla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.
ANITIN TARİHTEÇİ
Maltepe’de, Turgut Özal Bulvarı üzerinde bulunan Bakireler Anıtı, 1953 yılında Süreyya İlmen tarafından yaptırıldı. İlk yapıldığında kıyıdan 50 metre uzaklıkta olan yapı, denizin doldurulması ile bugün karada yer almaktadır. Günümüzde Maltepe Belediyesi’nin logosunda kullanılmaktadır. Maltepe ilçesindeki Prof. Dr. Türkan Saylan Kültür Merkezi de bu tapınaktan esinlenerek yapılmıştır. Eski Yunan mitolojisinde evlenmek isteyen genç kızların ziyaret ettikleri Bakireler Tapınağı; 3 metre çapında, 6 direk üzerine oturtulmuş bir kubbeden oluşmaktadır. İlk zamanlarında anıtın içinde bulunan Venüs heykeli kayıptır.
