Hatay’da ’22 Dönüşüm Ofisi’nin açılışı ve Emek Mahallesi’ndeki kentsel dönüşümün temel atma törenine katılan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki, fay kırıkları ve hatlarında yapıya izin vermeyeceklerini söyledi.
6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin büyük yıkıma uğrattığı Hatay’ın Antakya ilçesine gelen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki, burada ’22 Yerinde Dönüşüm Ofisi’nin açılışı ve Emek Mahallesi’ndeki kentsel dönüşümün temel atma törenine katıldı. Deprem gerçeğinin kabul edilmesi gerektiğini dile getiren Bakan Özhaseki, Türkiye’nin dünyanın en riskli 5’inci deprem ülkesi olduğunu aktardı. Geçen yüzyıl içerisinde bu coğrafyada 60’tan fazla depremden dolayı 130 binin üzerinde canın toprağa verildiğini dile getiren Özhaseki, son depremde de 680 bin konutun, 170 bin civarında da iş yerinin, deponun, ahır gibi birtakım varlıkların yok olduğunu kaydetti.
Hasarları kaldıracaklarını ve bu yaraları saracaklarını ifade eden Özhaseki, “Allah izin verirse birçok evi de bir sene içerisinde bitireceğiz. Bundan kimsenin endişesi olmasın. Tabii rezerv alanlarda bulabildiğimiz yerlerde TOKİ marifetiyle binlerce konutluk inşaata başladık. 180 bin civarında inşaatımızın ihalesi yapıldı. Birçok yerde inşaatlar hızla devam ediyor. Bir tarafta da bir gerçeklikle karşı karşıyayız.
Birincisi şu, özellikle bizim 850 bin konutluk bir rezerv alanımız yok. Hatay için düşünün, 294 bin civarında ya ağır hasarlı ya yıkılmış ya yıkılacak yapımız var. Bunların hepsini bir yere taşıyalım dediğimizde neresi var size göre? Böyle bir geniş alan? Ne yazık ki yok. Bir taraftan da insanların yaşamış oldukları bu bölgelerden, hatıralarının olduğu şu çevreden, her sabah ve akşam baktığında şu karşı dağları görmekten de uzak durmak istemiyorlar. Herkes yerinde, eğer zeminde bir sorun yoksa evini yeniden dönüştürmek istiyor.” dedi.
METREKAREYE GÖRE RAKAM YÜKSELİYOR
Bu proje için birçok toplantılar yaptıklarını, sivil toplum örgütleriyle vatandaşlarla, belediye başkanlarıyla görüştüklerini anlatan Özhaseki, şöyle devam etti:
“Ortalama bir metrekare inşaat maliyeti ne kadar eder diye düşündük. Aldığımız prensip kararı şu, 100 metre kadar brüt 500 bin lira hibe, aynı zamanda 500 bin lira da kredi. Eğer 100 metreden büyükse kredi miktarı 700 bin liraya çıkıyor. 150 metreden büyükse 800 bin liraya kadar kredi vermeye devam edeceğiz. İş yerleri için de 250 bin lira hibe ve 250’den başlamak üzere 500 bin liraya kadar kredi vermeye devam edeceğiz.
Kredinin ödeme süresi, önce 2 sene ödemesiz, sonra da 10 sene sıfır faiz geri dönüşüm. Yani ortalama neredeyse ayda 3 bin lira gibi ödeyecek. 3 sene, 5 sene, 7 sene sonra ödeyeceği 3 bin lira gibi bir paranın ayda ciddi bir rakam tutmayacağını ve sizleri de üzmeyeceğini biliyorum ve bunun içindir ki bu tür çalışmaları kendi içimizde uzun süre yaptık. Bir inşaat yapılırken tam 146 alt değişik sektöre hitap eder. Onların her biri canlanır ve burada ekonomik canlılık, hayat başlar. Hayat başladığı zaman da giden insanlar yavaş yavaş eski yerlerine dönmeye başlarlar.
Bundan dolayıdır ki biz bu projenin çok önemli olduğuna inanıyoruz. Bu konuda zaten bize gelen teklifler, talepler, şu anda bile yüzlerce. e-Devlet üzerinden son 1 saat içerisinde tam 1200 tane başvuru olmuş. Evet vatandaş buna inanmış. Allah razı olsun. Bizim de sözlerimize itimat etmişler. Bismillah deyip işe başlayacaklar. En güzel daha ne olabilir ki? Önümüzdeki günlerde bu devam edecek diye düşünüyorum.”
‘FAY KIRIKLARI VE HATLARINDA ASLA YAPI OLMAYACAK’
Vatandaşların, açılan bürolara ve belediyelere gelip zorlamada bulunmamasını isteyen Özhaseki, 4 kırmızı çizgi çektiklerini belirtip, şöyle konuştu:
“Fay kırıklarının ve hatlarının geçtiği yerlerde asla yapı olmayacak, yaptırmayacağız. Çünkü televizyonlarda demir yolları çelik hattının bile fay kırığının denk geldiği yerde nasıl ezildiğini, büküldüğünü hep birlikte gördük. Aşağıdan öyle bir enerji birikimiyle yukarıya doğru kuvvet tahrik ediyor ki, yukarıdaki çelikleri eziyor. Üzerinde yapılan evin ne kıymeti var? O zaman üzerine bir kere daha ev yapmak herhalde resmen delilik olur.
Başka bir şey olmaz. O yüzden mecburen burada yapı yasağı geliyor. İkincisi zemin sıvılaşması olan yerler var. Hatay’ımızda çok yok, ama bazı yerlerde var. Buralarda da ev yaptırmayacağız. Eğer zeminde dere yatakları gibi müsait olmayan yerler varsa orada da kesinlikle yapı yasağı olacak. Bir de inşaat yapılırken bundan sonra tolerans olmayacak.”
Güvenli evler yapılması gerektiğini vurgulayan Bakan Özsaheki, “Yarın bir gün 9 şiddetinde deprem olduğunda bile kimse yatağından ayağa kalkmayacak. Bunun için çabalıyoruz. Bunun için bu prensipleri geliştiriyoruz. Bunun içindir ki ‘burası yasak, burası olmaz’ diyoruz. Yoksa kimseye bir eziyet olsun diye yapı yasağı getirme meraklısı da değiliz. İnşallah bundan sonra rahat ederiz diye düşünüyorum” dedi.
‘YARIM KALAN İNŞAATI TOKİ YAPACAK’
Yarım kalan inşaatları TOKİ’nin yapacağını anlatan Özhaseki, “Zaten biz tip sözleşmeler hazırladık. Vatandaşımız müteahhitlerle anlaşacağı zaman o tip sözleşme üzerinden anlaşacaklar. Velev ki müteahhit, işi yapan arkadaş bir zorluğa düştü. Ayrılmak zorunda kaldı. Güvencesi bizim bakanlığımız. Güvencesi devlet, güvencesi TOKİ. Yarım kalan inşaatı TOKİ yapacak. Hiç kimsenin endişesi olmasın. Ruhsat aşamasından, mesken aşamasına kadar yani işin başlayacağı andan bitip içinde vatandaş oturuncaya kadar her türlü denetimi yapacağız. Bundan kimsenin endişesi olmasın. Onu da birebir takip edeceğiz” diye konuştu.
Bakan Özhaseki’nin yanı sıra Vali Mustafa Masatlı, Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş, AK Parti milletvekillerinin da katıldığı törende 464 konutun temel atımı ile 22 ofisin açılışı, butona basılarak gerçekleştirildi. (
