Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, “Yapay zeka ekonomisinin ihtiyaç duyduğu işlem gücünü karşılamak ve küresel dijital hizmetler pazarından daha fazla pay almak üzere, 2030’a kadar ülkemizin kurulu veri merkezi gücünü en az 1 gigavata çıkaracağız” dedi.
Bakan Kacır, Başkent Organize Sanayi Bölgesi’nde hayata geçirilen ‘Ankara Temelli Veri Merkezi’nin temel atma törenine katıldı. Programa Kacır’ın yanı sıra AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Ömer İleri, TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay ve davetliler katıldı. Bakan Kacır, “Teknolojik ilerlemeyi çoğu zaman hayatımıza giren yeni ürünler, uygulamalar ve dijital hizmetler üzerinden takip ediyoruz. Oysa bütün bu yeniliklerin arkasında, her geçen gün büyüyen ve gelişen bir teknoloji altyapısı bulunuyor. Yapay zekadan bulut bilişime, büyük veri teknolojilerinden nesnelerin internetine uzanan pek çok yenilik, üretim süreçlerimizden iş yapma biçimlerimize, günlük hayatımızdan küresel ekonomiye kadar geniş bir alanda köklü dönüşümleri beraberinde getiriyor. Nasıl ki sanayi devrimlerinin ilk dönemlerinde ham madde ve enerji kaynaklarına erişim, küresel ekonominin seyrini belirlediyse; 21’inci yüzyılın petrolü olarak nitelendirilen veriye sahip olmak, onu işlemek ve ekonomik değere dönüştürebilmek bugün ülkeler ve firmalar için kritik öneme sahip. Şüphesiz veriyi petrolle eşdeğer tutan benzetme, onun kazandığı stratejik değeri anlatmak bakımından anlamlı olsa da dijital ekonominin kendine özgü dinamiklerini açıklamakta kısıtlı bir bakış açısı sunuyor. Zira verinin gerçek ekonomik değerini ortaya çıkarmak; farklı kaynaklardan gelen verileri tasnif etmek, gelişmiş algoritmalarla henüz keşfedilmemiş örüntüleri açığa çıkarmak ve elde edilen bilgiyi bilimsel keşiflere, teknolojik yeniliklere ve ekonomik katma değere dönüştürmekle mümkündür. Elbette verinin sahip olduğu bu yüksek potansiyel, veri merkezlerinin geleneksel rolünü ve işlevini de köklü biçimde değiştirdi. Bir dönem ağırlıklı olarak verilerin güvenle saklanmasını ve dijital hizmetlerin kesintisiz sunulmasını sağlayan bu tesisler, bugün yüksek işlem gücünü, gelişmiş depolama sistemlerini ve hızlı iletişim ağlarını bir araya getiriyor. Veri kümelerinin analiz edildiği, yapay zeka modellerinin eğitildiği ve ileri teknoloji uygulamalarının geliştirildiği bu altyapıların; sanayiden finansa, bilimsel araştırmalardan kamu hizmetlerine kadar pek çok alanda sunduğu imkanlardan azami ölçüde yararlanmak için veri merkezi yatırımları tüm dünyada hız kazanıyor” ifadelerini kullandı.
‘SORUMLULUKLARIN FARKINDAYIZ’
Kacır, 2025 yılında dünya genelinde açıklanan yeni uluslararası yatırım projelerinin toplam değerinin 5’te 1’inden fazlasını veri merkezi yatırımlarının oluşturduğunu ifade ederek, “Araştırmalar, dünya genelindeki veri merkezlerinin toplam kurulu güç kapasitesinin, 2025 yılındaki yaklaşık 103 gigavat seviyesinden 2030 yılında 200 gigavata ulaşacağını öngörüyor. Bu tablo, küresel teknoloji yarışında rekabetin yalnızca yeni teknolojiler geliştirmekle sınırlı kalmadığının; bu teknolojilere hayat verecek hesaplama kapasitesine ve dijital altyapılara sahip olmanın da stratejik bir üstünlük mücadelesine dönüştüğünün somut resmidir. Kendi verisini güvenle koruyabilen işleyebilen ve yönetebilen; yüksek hesaplama kapasitesini güvenilir, sürdürülebilir ve enerji verimliliği yüksek veri merkezleriyle destekleyen ülkeler; dijital çağın nimetlerini refaha dönüştürecek; teknolojik bağımsızlığını temin edecek” diye konuştu.
‘KUANTUMDA ALTYAPIMIZI OLUŞTURMAYI AMAÇLIYORUZ’
Kacır, Türkiye olarak dönüşümün taşıdığı fırsatların ve beraberinde getirdiği sorumlulukların farkında olduklarını vurgulayarak, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın öncülüğünde yürüttüğümüz milli teknoloji hamlesi ile Türkiye’nin teknoloji geliştirme ve üretme yolcuğunda yeni bir sayfa açtık. Savunma sanayiinden uzay teknolojilerine, otomotivden ileri imalata kadar pek çok alanda, kendi mühendislik gücüyle dünyaya örnek gösterilen başarılara ulaşan bir Türkiye’yi hep birlikte inşa ettik. Şimdi aynı kararlılığı dijital teknolojilerde, yapay zekada ve ileri hesaplama altyapılarında ortaya koyuyoruz. Biliyoruz ki dijital egemenlik, milli bağımsızlığımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Verilerimizin güvenliğini, kritik dijital sistemlerimizin sürekliliğini ve yapay zekada Türkiye’yi öncü ülkeler arasına taşıma vizyonumuzu Türkiye Yüzyılı’na yaraşır bir veri merkezi altyapıyla gerçekleştirebiliriz. Bu doğrultuda, veri merkezi ve bulut bilişim altyapılarımızı geliştirmeyi, yapay zeka için ihtiyaç duyulan yüksek hesaplama kapasitesini artırmayı ve küresel teknoloji yatırımlarını ülkemize çekmeyi esas alan kapsamlı bir destek çerçevesini Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı olarak hayata geçirdik” dedi.
‘ÖZEL ÇAĞRILARA YER VERDİK’
Kacır, bugüne kadar 8 bin 900’ü aşkın araştırmacının yararlandığı Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı bünyesinde 80 bini aşkın işlemci çekirdeği, 504 grafik işlem birimi ve 26 petabaytveri depolama kapasitesine ulaşarak ülkenin yüksek başarımlı hesaplama altyapısını önemli ölçüde geliştirdiklerini kaydetti. Kacır, “Katıldığımız EuroHPC Ortak Girişimi ile de Avrupa genelinde kurulan yüksek başarımlı hesaplama altyapılarını araştırmacılarımızın erişimine sunduk. Yatırım teşviklerimizle 2012’den bu yana 42 milyar liralık veri merkezi yatırımının önünü açtık. Yeni teşvik sistemimizle de veri merkezi yatırımlarına geniş ve kapsamlı destekler sağlıyoruz. Bildiğiniz üzere ülkemiz tarihinin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30 ile; 2030’a kadar 30 milyar dolarlık destekle Türkiye’yi yüksek teknoloji yatırımlarının çekim merkezi haline getirmek üzere harekete geçtik. Programımızda, yeni nesil dijital altyapı yatırımlarını hızlandıracak özel çağrılara da yer verdik. 1,5 milyar dolar destek bütçeli HIT–Veri Merkezi Çağrısıyla, yüksek kapasiteli, güvenli ve enerji verimli veri merkezleri yatırımlarını hızlandırdık. Asgari 30 megavat kapasitede yüksek nitelikli veri merkezlerinin kurulumu için kapsamlı destekler sunuyoruz. Bulut tabanlı altyapıların ülkemizde kurulmasını hızlandırmaya dönük 1,6 milyar dolar bütçeli HIT-Yapay Zeka Çağrımızla; sanayiden sağlığa, finanstan ulaştırmaya ekonomimizin tüm sektörlerinde dijital dönüşümü hızlandırmayı hedefliyoruz. HIT-Kuantum Çağrımızla da klasik hesaplama sınırlarını aşan ve geleceğin teknolojisi olarak görülen kuantum teknolojilerinde altyapımızı oluşturmayı amaçlıyoruz. Arzumuz veri işleme ve depolamada ülkemizi bölgesel bir merkez konumuna taşımak, yapay zekanın sunduğu fırsatlardan en üst düzeyde yararlanmaktır” dedi.
’10 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE YATIRIM ÖNGÖRÜYORUZ’
Kacır, 2026–2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile de dijital altyapıyı geliştirmeye ve Türkiye’nin hesaplama kapasitesini artırmaya yönelik somut ve iddialı hedefler ortaya koyduklarını söyleyerek, “Yapay zeka ekonomisinin ihtiyaç duyduğu işlem gücünü karşılamak ve küresel dijital hizmetler pazarından daha fazla pay almak üzere, 2030’a kadar ülkemizin kurulu veri merkezi gücünü en az 1 gigavata çıkaracağız. Veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zeka altyapılarında, ağırlıklı olarak özel sektör eliyle 2030 yılına kadar 10 milyar doların üzerinde yatırımın hayata geçirilmesini öngörüyoruz. Yapay Zeka Büyüme Bölgeleriyle araştırmacılarımızı, teknoloji girişimlerimizi ve yatırımcılarımızı güçlü bir altyapıyla desteklenen bütüncül bir yapay zeka ekosisteminde buluşturacağız. Herkes İçin GPU Programımızla girişimcilerimizin ve bilim insanlarımızın yüksek hesaplama gücüne erişimini kolaylaştıracağız. İstiyoruz ki ülkemizde bilim insanlarımızın yeni keşiflere, girişimcilerimizin küresel başarılara uzanan yolculuğu, veri ve hesaplama altyapısına erişimde karşılaştıkları güçlükler nedeniyle sekteye uğramasın. Türkiye’nin dört bir yanında ortaya çıkan yenilikçi fikirler, gelişmiş dijital altyapılarımızın sunduğu imkânlarla buluşarak yüksek katma değerli ürünlere ve dünya çapında rekabet eden teknoloji şirketlerine dönüşsün” dedi.
‘DİJİTAL BAĞIMSIZLIKTA ÖNEMLİ BİR ADIM’
Kacır, temeli atılan veri merkezine ilişkin, “Bugün temelini attığımız Rönesans-Digital Realty veri merkezi yatırımı; ülkemizin dijital bağımsızlığını pekiştirme, stratejik teknoloji altyapısını geliştirme ve küresel dijital ekonomide daha fazla söz sahibi olma yolunda önemli bir adımdır. İşte burada, Ankara Temelli’de Başkent OSB bünyesinde 450 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirilecek 22 megavat kapasiteli tesis, gelişmiş soğutma sistemleri ve yüksek kapasiteli bilişim altyapısıyla kurumlarımızın ve teknoloji şirketlerimizin güvenilir veri depolama ve işleme ihtiyaçlarına cevap verecek. Uluslararası bulut ve dijital hizmet sağlayıcılarının ülkemizdeki faaliyetlerini genişletmeleri için de yeni imkanlar sunacak. Tesisin öne çıkan bir diğer yönü de enerji verimliliğini esas alan mimarisidir. Uluslararası Enerji Ajansı, dünya genelinde veri merkezlerinin elektrik tüketiminin 2030‘a kadar iki katına çıkacağını öngörüyor. Bu tablo bize şunu açıkça gösteriyor: Geleceğin dijital rekabetini yalnızca en yüksek hesaplama kapasitesine sahip olanlar değil, bu kapasiteyi en az enerji tüketimiyle, en yüksek verimlilikle sunabilenler kazanacak. Tesisin, tasarımından işletme süreçlerine kadar her aşamada enerji ve kaynak verimliliğini esas alan yaklaşımı, sürdürülebilir büyüme ve yeşil dönüşüm hedeflerimizle tam bir uyum içindedir. Rönesans ile Digital Realty’nin ülkemizde gerçekleştireceği bu yatırım; aslında büyük bir yolculuğun başlangıcıdır. İki firmanın Ankara ve İstanbul’da yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırımla 200 megavatlık kapasite oluşturma hedefi, 2030 için belirlediğimiz 1 gigavatlık kapasite hedefinin 5’te 1’ini sunacak bir potansiyele sahip” diye konuştu.
