Yalova’da yaşayan Celil Kurt (64), 55 yıldır aralıksız sürdürdüğü baba mesleği ayakkabı tamirciliğine, 10 metrekarelik dükkanında devam ediyor. Kurt, ayakkabı tamirciliğinin son temsilcilerinden biri olduğunu söyleyerek, “Sektörde çırak yetişmiyor” dedi.
Babasının mesleği ayakkabı tamirciliğini 1971 yılından bu yana, 55 yıldır sürdüren 3 çocuk babası Celil Kurt, kent merkezindeki 10 metrekarelik dükkanda çalışıyor. Mesleğe İstanbul’da başlayan ve bir dönem ayakkabı imalatı da yapan Kurt, zamanla ağırlıklı olarak tamir işine yöneldiğini anlattı. Teknolojinin ve ayakkabı sektöründeki değişimin mesleği de etkilediğini belirten Kurt, geçmişte insanların yeni ayakkabı almak yerine daha fazla tamir ettirdiğini söyledi. Eskiden müşterilerinin tamir ettirdiği kösele ayakkabıların yerini bugün daha çok spor ayakkabıların aldığını dile getiren Celil Kurt, mesleğinin geleceğinden endişe duyduğuna değinerek, “Sektörde çırak yetişmiyor ve mevcut ustalar elden ayaktan düştüğünde, mesleğimiz tamamen tükenmiş olacak. Böyle giderse 10 ile 15 sene içinde ayakkabı tamirciliği tamamen bitecektir.” dedi.
“Ucuz ayakkabılar işlerimizi zorlaştırdı”
Ayakkabı sektörünün yıllar içindeki değişimini anlatan Kurt, “Biz eskiden bir tamir yaptığımız zaman kilolarca kösele harcardık. O zamanlar alım gücü fazla olmadığı için insanlar, yeni ayakkabı almak yerine tamire yönelirdi. 1976’dan 1990’lara kadar işlerimiz oldukça yoğundu. Sonrasında da bir dönem devam etti. Ancak 2010’lardan sonra ucuz ayakkabıların piyasaya çıkmasıyla işlerimiz zorlaştı. Vatandaş, 100 liraya neden tamire para vereyim, 200 liraya yenisini alıp giyeyim diye düşünmeye başladı.” diye konuştu.
“Yeniden tamire yöneliyorlar”
Son dönemde ayakkabı fiyatlarının yükselmesi ve bazı ürünlerin kısa sürede yıpranması nedeniyle de vatandaşların yeniden tamire yöneldiğini belirten Kurt, “Özellikle spor ayakkabılarda filelerin yırtılması, arka kısımlarının parçalanması gibi sorunlarla geliyorlar. Önceden kösele ayakkabıların topuklarını yapardık, şimdi iş döndü spor ayakkabıya. Spor ayakkabılar kısa sürede yıpranabiliyor. Bir vatandaş spor ayakkabıyı en fazla 1 ay giyip burnunu delebiliyor veya topuğuna zarar verebiliyor. Böyle olunca bize yöneliyorlar, biz de tamir ediyoruz.” dedi.
Ayakkabı tamir ücretlerinin yapılan işleme göre değiştiğini belirten Kurt, “Ufak ve basit işlerde fiyatlar 50 ile 100 lira arasında değişebiliyor. Spor ayakkabının arka tarafına işlem yapılması yaklaşık 500 lira. Deri koyarsak 300 lira, file değişimi de yine 500 lira civarında. Temizlik işleminin de maliyeti 500 lira civarında olabiliyor. Yani tamir ücreti işçiliğe göre değişiyor. Yeni ayakkabı imalatı da maliyetlerden dolayı azalmış durumda. Yeni ayakkabı da yapıyorum ancak şu an bu konuda bir talep yok. Yeni bir ayakkabı yapımı 10 bin liradan başladığı için vatandaşın alım gücü yetmiyor.” ifadelerini kullandı.
“Gençler mutlaka bu mesleğe yönelmeli”
Celil Kurt, mesleğin geleceğine dair şunları söyledi:
“Şu anda bizim işi yapan en genç kişinin yaşı 50 ile 55 arasında. Bir 10-15 sene sonra herkes elden ayaktan düştüğü zaman, geriden de çırak gelmiyor, ne olacak? Bizim meslek, tükenen meslekler sınıfına girecek. Şimdiden girdi gerçi ama o zaman tamamen tükenmiş olacak. Her tamircide 1 çırak olsa, bizlere bir şey olduğu zaman o çıraklar mesleği devam ettirecek. Ayakkabı tamirciliği devam etmeli ve gençler mutlaka bu mesleğe yönelmelidir.”
