Antalya’nın Demre ilçesinde, tüm dünyada ‘Noel Baba’ olarak bilinen Aziz Nikolaos Kilisesi kazılarında yeni dönem.
Aziz Nikolaos’un adını taşıyan kilisede, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca yürütülen kazı çalışmalarına 2023 yılından itibaren Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık başkanlığında devam edilmesi kararlaştırıldı.
Tüm dünyanın ‘Noel Baba’ olarak tanıdığı Aziz Nikolaos, Likya Birliği Meclis Binası’na ev sahipliği yapan dönemin önemli liman şehirlerinden Patara’da zengin bir buğday tüccarının oğlu olarak dünyaya geldi. Kaş ilçesindeki Patara’dan Demre ilçesindeki Myra’ya geçen Aziz Nikolaos, uzun yıllar burada yaşadı ve M.S. 4’üncü yüzyılda psikoposluk yaptı ve ölümünden sonra burada gömüldü.
KİLİSE ANIT MÜZEYE DÖNÜŞTÜ
Myra Piskoposu olarak 365 yılının 6 Aralık günü 65 yaşında öldüğüne inanılan Aziz Nikolaos’un, Demre’de adını taşıyan Aziz Nikolaos Kilisesi, Hristiyan dünyasında özellikle Ortodokslar için büyük bir kutsal değere sahip. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ne dönüştürülen kiliseyi, her yıl binlerce turist ziyaret ediyor.
‘NOEL BABA’ FİGÜRÜNÜN ESİN KAYNAĞI
Yaşam öyküsünde geçen üç küçük çocuğu kurtarması ve ihtiyacı olanlara gizlice yardımda bulunmasıyla tanınan Aziz Nikolaos, popüler bir imge olan ‘Noel Baba’ figürünün ortaya çıkmasındaki esin kaynağı. Kilise duvarlarında Aziz Nikolaos’a ait freskler yer alırken, bir de ona ait olduğu düşünülen balık pulları ve akanthus yapraklarıyla süslü Roma Dönemi’ne ait lahit bulunuyor.
MEZARI BU KİLİSEDE
Bugün mezarının olduğuna inanılan kilise, Antalya’nın Demre ilçesinde bulunuyor. Bu kilisenin güneyindeki mezar odasında azizin yaşamına ait duvar resimleri Türkiye’de benzersiz. Hristiyan dünyasının saygı duyulan azizlerinden olan Nikolaos, özellikle Rus Ortodoks inancında iyileştirici gücü ve hastalara şifa vermesi dolayısıyla çok önemli bir yere sahip. Bu nedenle her yıl binlerce turist kiliseye gelerek mezarı olduğuna inanılan mermer lahitin önünde dilekte bulunup, dua ediyor.
ANTALYA’DA DOĞDU VE YAŞADI
Aziz Nikolaos’un ismini taşıyan Demre’deki kilisede 1989 yılında başlatılan kazı çalışmalarında, 2023 yılı kazı dönemine ilişkin yeni kararlar alındı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca Aziz Nikolaos Kilisesi kazı çalışmalarına, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık başkanlığında devam edilmesine karar verildi.
İNANÇ TURİZMİ AÇISINDAN ÖNEMLİ
Kazı Başkanı Doç. Dr. Ebru Fatma Fındık, inanç turizmi açısından son derece önemli olan anıt müzedeki kazı çalışmalarının devam etmesi konusunda en büyük desteği sağlayan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a minnettarlığını ifade etti. Doç. Dr. Fındık, Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Birol İnceciköz, Kazılar Dairesi Başkanı Umut Görgülü ile Antalya İl Kültür Müdürlüğü ve Likya Uygarlıkları Müzesine de destekleri için teşekkür etti. Doç. Dr. Fındık, 2023 yılı kazı sezonu çalışmalarına Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ankara Hacı Bayram Veli ve Viyana üniversitelerinden öğretim üyeleri ve doktora öğrencilerinin katıldığı bir ekiple bilimsel çalışmalar sürdürüldüğünü söyledi.
30 YILDIR KİLİSE KAZILARINDA GÖREV ALDI
Aziz Nikolaos Kilisesi kazılarında 30 yıl çalıştığını anlatan Doç. Dr. Fındık, “2023 yılı itibarıyla kazı başkanı olarak çalışmalara devam etmek; her şeyden önce büyük bir onur. Kültür ve Turizm Bakanlığımız tarafından restorasyon ve konservasyon çalışmaları yakın zamanda tamamlanan Aziz Nikolaos Anıt Müzesi, modern bir müze olarak ziyaretçilere hizmet vermektedir. Hatta restorasyonlar sayesinde özellikle engelli bireylerin de artık müzemizi ziyaret edebiliyor olması; bizim için büyük bir mutluluk” dedi.
ÜZERİ ÖRTÜLDÜ VE ZİYARETE AÇILDI
Doç. Dr. Fındık, Aziz Nikolaos Anıt Müzesi çevresinde manastıra ait iki katlı mekanların üst örtüsü ile Orta Çağ’dan günümüze kadar sağlam gelmesi açısından Likya bölgesi için oldukça ünik olduğuna işaret etti.
Kazı çalışmalarında açığa çıkarılan kubbe veya tonoz örtülü yeni mekanların turizme kazandırılarak ziyarete açıldığını belirten Doç. Dr. Fındık, şunları söyledi: “Araştırmalarımız gösteriyor ki; manastır kuruluşunun iki katlı yapıları alüvyon dolgu altında devam ederek, açığa çıkarılmayı bekliyor. Müzedeki kazı ve bilimsel çalışmaların sürdürülmesi öğrencilerimiz ve genç meslektaşlarımızın yetişmesi açısından da son derece önem taşımaktadır. Elbette gelecekte en büyük hayalimiz; kazı çalışmalarının devam ederek manastırın asıl sınırlarına kadar ulaşılması, yeni kültürel ve arkeolojik rezervlerin ülkemiz turizmine kazandırılmasıdır.”
