Antalya’nın Demre ilçesinde bulunan ve Ortodokslarca kutsal sayılan ‘Noel Baba’ adıyla tanınan Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ndeki, 2020 yılı yaz dönemi kazıları sona erdi.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Sema Doğan, “2019 yılında tamamlanan proje kapsamında aynı zamanda kilise yapısının güneyindeki demir ve plastik çatının tamamen kaldırılması ve yerine güney bölümünü örten alçak seviyede kiremit bir çatı planlandı. Projenin 2020 yılında uygulanması planlanmıştı. Ancak pandemi nedeniyle ertelendi. Dileğimiz bu sürecin bir an önce sona ermesi ve projenin kısa sürede uygulanması” dedi.
Antalya bölgesinin en çok ziyaretçi çeken ve gelir getiren ören yerlerinin başında olan Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ndeki ilk kazı, 1989 yılında Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yıldız Ötüken başkanlığında başlatıldı. 2012 yılından bu yana Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Başkanı Prof. Dr. Sema Doğan tarafından yürütülen kazıların bu yılki bölümü tamamlandı. 2,5 ay süren kazı çalışmalarına bu yıl 3 bilim insanı, 2 öğrenci ve 6 işçi katıldı.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Sema Doğan, “Aziz Nikolaos Anıt Müzesi (Aziz Nikolaos Kilisesi) 2020 yıl yaz dönemi kazı, onarım ve koruma çalışmalarında kilisenin kuzey batı ve batı alanlarında devam eden kazı çalışmalarında üç büyük mekan içeren, batı arkosolium tipi mezar barındıran anıtsal boyutlardaki D Yapısı’nın batı alanı temizlendi. Batı avlunun güneyindeki iki katlı, altı mekandan oluşan tonozlu E Yapısı’nın ikinci katında kazılara devam edildi.
Mimari verilerin yanı sıra mimari plastik, seramik, cam, maden ve sikke buluntuları, önceki yılların buluntuları ile birlikte değerlendirildi. Doğal afet sonunda 13 yüzyılda selin getirdiği alüvyon altında kalan manastır kompleksinde 6 metre derinliğinde ortaya çıkan ve Genç Roma Dönemi’nden başlayarak Orta Bizans Dönemi’ne kadar tarih veren buluntular, mimari verilere ışık tutmaktadır. Alüvyon dolgunun üst katında ele geçirilen Genç Osmanlı Dönemi’ne ait küçük buluntular, Demre’nin 18. ve 19. yüzyıldaki yaşamını yansıtan bulgulardır” dedi.
2017 yılındaki kazılarda batı alanda batı avluya geçiş sağlayan ve manastır mezar alanı olduğu tespit edilen alandaki iki sütün ve yanlarında devrilmiş olarak sütun başlıkları bulunduğunu aktaran Prof. Dr. Sema Doğan, “Bu yılki kazı çalışmalarında sütün başlıklarının yerine yerleştirilmesi projesi hazırlandı. Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü’ne sunuldu. Proje, Antalya Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylandı. 2020 yılı kazılarının son günlerinde Antalya Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü bünyesindeki restoratörler Özgür Gemici ve Ufuk Denizli tarafından gerçekleştirildi.
Aziz Nikolaos Anıt Müzesi, Türk turizmi ve Türkiye arkeolojisi açısından çok önemli bir yapı. Antalya Valiliği’nin üstlendiği restorasyon ve konservasyon projesi kilise yapısının ve çevresindeki manastır yapısının konservasyonunu içermekteydi. 2019 yılında tamamlanan proje kapsamında aynı zamanda kilise yapısının güneyindeki demir ve plastik çatının tamamen kaldırılması ve yerine güney bölümünü örten alçak seviyede kiremit bir çatı planlandı. Projenin 2020 yılında uygulanması planlanmıştı. Ancak pandemi nedeniyle ertelendi. Dileğimiz bu sürecin bir an önce sona ermesi ve projenin kısa sürede uygulanması” diye konuştu.
Öte yandan Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ni 2019 yılında 374 bin 587 kişi ziyaret etmiş ve karşılığında 9 milyon 22 bin 926 lira gelir sağlanmıştı. Bu yıl pandemi nedeniyle 4 aya yakın kapalı kalan Aziz Nikolaos Anıt Müzesi’ni, yılın 8 ayında 47 bin 722 kişi ziyaret etti, karşılığında 1 milyon 114 bin 826 lira gelir sağlandı.
