Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yapılan envanter çalışmalarında önceki yıllara göre sayılarının arttığı belirlenen ayılar yerleşim yerlerinde yaşayanlara korkulu anlar yaşatıyor.
Bölgede ayı popülasyonunun 5 kat arttığını söyleyen Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şağdan Başkaya, kontrollü avlanma çağrısı yaptı. Başkaya, “Amerika’da yılda 50 bin ayı avlatılıyor. Bizim insanımız da kökünü kurutmak istemiyor ama popülasyon kontrol altına alınmalı” dedi.
Yapılan envanter çalışmalarında önceki yıllara göre sayılarının arttığı belirlenen ayılar, indikleri yerleşim yerlerinde vatandaşlara korkulu anlar yaşatıyor. Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere Doğu Anadolu Bölgesi’nde de ayı popülasyonunun 5 kat arttığını ifade eden KTÜ Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şağdan Başkaya, artan popülasyonun kontrollü bir şekilde azaltılması gerektiğini ifade ederek, yaylacılara kışa girerken yiyeceklerini açıkta bırakmamaları konusunda uyarılarda bulundu.
‘ÇOK FAZLA ARTIŞ VAR’
Prof. Dr. Şağdan Başkaya, “Doğu Karadeniz Bölgesi için konuşacak olursak ki Batı Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesi için de söyleyebiliriz ki; ayı popülasyonu oransal olarak 1’e 5 arttı. Çok fazla artış var. Bu durumu yörede yaşayan köylüye ve yaylacılara sorduğunuzda ayı popülasyonunun artığını onlar da söylüyor. Bunu, tünellere ayıların girmesinden, sahillere, fındıklıklara ve çaylıklara kadar inen ayılardan ve kameralara sıkça yansıyor olmasından anlıyoruz. Ayı popülasyonunun azaltılması gerekiyor. Ayı, ekosistemde düşmanı çok az olan ve besin zincirinin tepesindeki türlerdendir. Etle beslenir. Doğada aç kalma ihtimali yoktur” diye konuştu.
‘YATMAK İÇİN YER BULAMAYACAK AYILAR OLACAK’
Artan popülasyonda kış dinlenmesi için yer bulamayacak ayıların da olacağına dikkat çeken Prof. Dr. Başkaya, “Son günlerde Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki tahribat sıkça konuşuluyor. Yaylacıların önlem alması gerekiyor. Ayılar ‘kış dinlenmesine’ çekilecekler. Halk arasında ‘kış uykusu’ denilen dönem başlıyor. Kimisi 1, kimisi 3 ay yatıyor. Kaçkar Dağları’nda 6 ay yatan ayılar da var. Hiç yatmayanları, hatta yer bulamayan ayılar da olacak. Rahatsız edilip, kalkıp etrafta dolaşanları da olacaktır. Kış gelirken, yaylacılar yaylaları terk ederken yağından tutun, peynirine kadar olan taşıyamadıkları yiyecekleri bırakıyorlar. Bunları sıkıca kapatmaları lazım. İyice örtbas edilmeli ki kokuları yayılmasın. Koku ayıya gelmesin ki yayla evini talan etmesinler” ifadelerini kullandı.
‘AVCI ÇAĞIRANLAR VAR’
Bölgede birçok insanın ayı ile karşılaştığını ve ayılardan kurtulmak için kendi çözüm yollarını bulmaya çalıştığını anlatan Prof. Dr. Başkaya, “Yayla evlerinin dışında da önlem alınmalı. Yaylacılar, zaten kar ve fırtınaya karşı kapıyı bacayı kapatıp gidiyor. Ayılar girmesin diye de bu önlemi alanlar var. Fakat, bunlar normal popülasyonun olduğu yerlerde geçerli. Popülasyonun bu kadar yoğun olduğu yerlerde ayılar bacadan mı girer, çatıyı mı söker, alttan tünel mi kazar? Bilemezsiniz. Bunların hepsi yaşanıyor. Bu önlemler, popülasyon normal seviyeye indikten sonra işe yarar. Çobanlar da tedirgin. Yaylada koyun bakan, peynir üreten vatandaşlarımız bir de ayı tehlikesiyle uğraşıyor. Çözüm olarak da maalesef el altı yöntemlere başvuruyor. Avcı çağırıp, ‘Buradaki ayıları temizleyin, beni kurtarın’ diyenden tutun da kendi tedbirini alana kadar” dedi.
‘POPÜLASYONU PLANLI BİR ŞEKİLDE AŞAĞILARA ÇEKMELİYİZ’
Devlet koordinasyonunda yürütülecek düzenlemelerle ayı popülasyonun azaltılmasına yönelik çalışmaların yapılması gerektiğini kaydeden Başkaya, “Biz devlet olarak bu işi daha düzenli yapmalı, popülasyonu planlı bir şekilde aşağılara ve olması gereken seviyelere çekmeliyiz. Yoksa insanımız bir zamanlar yaptığı gibi zehirli et kullanarak bütün yırtıcıları yok etmek gibi yöntemlerle ummadığımız sonuçları ortaya çıkartabiliyor. Artan ayı popülasyona karşı önlem alalım. Amerika’da yılda 50 bin tane ayı avlatılıyor. Diğer ülkelerde de ayı avı bu şekilde. Popülasyon aşağıya çekiliyor. Bizim insanımız kökünü kurutma niyetiyle konuşmuyor. Ne biz ne de köylü vatandaş kökünü kurutmaktan bahsetmiyor. Hem insan hem de ayıların rahtça yaşaması sağlanıyor. Ayıyı naklederek kurtulalım ya da hadım edelim diyecek halimiz yok” diye konuştu.
