Avrupa Yılın Müzesi Ödülü 2022′ için Türkiye’den Göbeklitepe Örenyeri, Van Müzesi ve Tunceli Müzesi finale kaldı
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürü Gökhan Yazgı, Avrupa Konseyi himayesindeki ‘European Museum Forum’ tarafından düzenlenen ‘Avrupa Yılın Müzesi Ödülü 2022’ için Türkiye’den 3 müzenin finale kaldığını açıkladı. Yazgı, 2018’de ziyarete açılan Göbeklitepe Örenyeri, 2019’da ziyarete açılan Van Müzesi ile 2020’de ziyarete açılan Tunceli Müzesi’nin finale kalan 3 müze olduğunu söyledi. Finale kalan müzelerle ilgili süreçte, sunumlar ve ilgili çalışmaların sürdürüldüğü kaydedildi.
3 MÜZE FİNALDE
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Müzeler Daire Başkanı Bülent Gönültaş, ‘Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nün her yıl verilen bir ödül olduğunu ve 2022 ödülü için Türkiye’den Göbeklitepe Örenyeri ile Van ve Tunceli müzeleri için yaz aylarında başvuru yapıldığını söyledi. Avrupa’nın diğer müzelerinin başvurduğu ödül için ‘European Museum Forum’ yetkililerinin, ağustos-eylül aylarında 3 aday müzeyi ziyaret ettiğini belirten Gönültaş, “Kendi prosedürlerine göre tespit ve gözlemlerini yapıp döndüler. Kasım ayı sonlarına doğru başvuru yapan müzelerin kriterleri karşılayıp karşılamadığına dair toplantılar sonunda karşıladıkları belirlenen müzeler finale kaldı. Bizim üç müzemiz de finale kaldı. Henüz resmi açıklama yapılmadı ama edindiğimiz bilgiye göre Avrupa genelinde 60 dolayında müzenin finale kaldığını biliyoruz” dedi.
FİNAL MAYISTA ESTONYA’DA
Finale kalan Göbeklitepe, Van ve Tunceli müzeleri için gelecek yıl 4-7 Mayıs’ta Estonya’da düzenlenecek törende sunum yapacaklarını açıklayan Gönültaş, “Finale kalan bütün müzeler burada sunumlarını yapacak ve orada karara bağlanacak. Burada temel ödül ‘Yılın Müzesi Ödülü’ ayrıca 8 branşta daha alt kategorilerde ödüller veriliyor” diye konuştu.
TÜRKİYE’DEN 2 MÜZE KAZANMIŞTI
Türkiye’den daha önce ‘Avrupa Yılın Müzesi Ödülü’nü 1977’de Anadolu Medeniyetleri Müzesi, 2014 yılında ise Masumiyet Müzesi kazanmıştı. Alt kategorilerde ise Troya Müzesi, Antalya Müzesi, Eskişehir Odunpazarı Modern Müze ve Bayburt Kenan Yavuz Etnografya Müzesi’nin de bulunduğu 8 müze ödül kazandı.
2022’NİN ADAY MÜZELERİ
GÖBEKLİTEPE: Şanlıurfa’da tarihin sıfır noktası olarak nitelendirilen ve UNESCO Dünya Miras Listesi’nde de yer alan Göbeklitepe Örenyeri, Haliliye ilçesinin, kent merkezine 18 kilometre mesafedeki Örencik Mahallesi yakınlarında bulunuyor. İlk kez 1963’te İstanbul ve Chicago üniversitelerinden araştırmacıların yüzey çalışmaları sırasında fark edilen ören yerindeki kazılar 50 yılı aşkın süredir devam ediyor.
Berlin Alman Arkeoloji Enstitüsü ve Şanlıurfa Müzesi’nce 1995’ten beri ortaklaşa yürütülen çalışmalarda, Neolitik döneme ait boyları 3-6 metre, ağırlıkları da 40-60 ton olan, yabani hayvan figürlü ‘T’ biçimli dikili taşlar bulunmuştu. Kazılarda aynı zamanda, 8-30 metre çapında dairesel ve dikdörtgen şekilli dünyanın en eski tapınak kalıntıları ve yaklaşık 12 bin yıl öncesine ait olduğu belirtilen 65 santimetre uzunluğunda insan heykeli gibi çeşitli tarihi eserler de gün yüzüne çıkarılmıştı.
VAN MÜZESİ: 1932 yılında yapılan bir depo binası Van müzesinin ilk temelini oluşturuyor. Bölgede çok sayıda bulunan Urartu çivi yazılı zafer stelleri ile Akkoyunlu ve Karakoyunlulara ait koç ve koyun şeklindeki mezar taşları bulundukları yerlerden toplanarak söz konusu depo binasında korunuyor. 2019 yılında modern müzecilik anlayışı ile 13 bin metrekarelik bir alana inşa edilen yeni müze binasında 23 sergi holü bulunuyor.
Müzede, Urartular, Roma, Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu ve Karakoyunlu ile Osmanlı dönemlerine ait eserler, sikkeler ve Van halk kültürüne ışık tutan etnografik eserler sergileniyor. Sergilenen önemli eserler arasında Urartu dönemi bilezik ve pazubentler, adak levhası, çivi yazılı boncuk, küpeler var.
TUNCELİ MÜZESİ: 1935-1937 yılları arasında askeri kışla olarak inşa edilen, Erken Cumhuriyet Dönemi özelliğine sahip bina, 2020 yılında ziyarete açıldı. 5 bin 500 metrekarelik bir alan üzerinde kurulu olan kare formlu, 5 bin 800 metrekare kapalı alana sahip müzede, Alman mimari tarzında yapılan yapıda 1800 metrekare büyüklüğe sahip avlusu, konser, tiyatro, konuşma vb. etkinliklerin düzenleneceği bir alan bulunuyor.
Avluda 20 taş eser sergileniyor. Arkeolojik eser teşhirinde bu yörede çıkarılmış paleolitik dönemden Türk- İslam dönemine ait toplam 340 eser yer alıyor. Sikke eser teşhir salonunda Grek döneminden Osmanlı dönemine ait toplam 158 sikke sergileniyor. Etnografya eser teşhirinde Tunceli yöresinin geleneksel yaşamına ait 195 etnografik eser yer alıyor. İnanç bölümünde Alevilik ile ilgili bilgi panoları ve Alevilik ritüellerini temsilen teşhirler bulunuyor. Cumhuriyet dönemi teşhir salonunda ise tapu senetlerinden muhtar mühürlüklerine kadar o dönemi yansıtan çeşitli eserler sergileniyor.
