Avrupa Parlamentosu iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini amaçlayan ve ‘güvenli üçüncü ülke’ uygulaması ile Avrupa Birliği genelinde ‘güvenli menşe ülkeler listesi’ oluşturulmasını öngören düzenlemeleri kabul etti.
Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda dün yapılan oylamalarda, Avrupa Birliği (AB) iltica prosedürlerinde değişiklikler onaylandı. AB genelinde bir ‘güvenli menşe ülkeler listesi’ oluşturulması 184’e karşı 408 oyla kabul edilirken, ‘güvenli üçüncü ülke’ konseptinin uygulanmasına ilişkin düzenleme ise 226’ya karşı 396 oyla parlamentodan geçti. Yeni düzenlemeyle oluşturulacak AB çapındaki listeye göre; Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Kosova, Hindistan, Fas ve Tunus vatandaşları için iltica süreçlerinin hızlandırılacağı kaydedildi. Bu ülkelerden gelen başvuru sahiplerinin ise ülkelerine geri gönderilmeleri halinde ciddi bir zulüm veya zarar görme riski taşıdıklarını kanıtlamalarının gerekeceği bildirildi.
AB’ye katılım sürecindeki aday ülkeler de prensip olarak ‘güvenli menşe ülke’ kabul edilecek. Ancak silahlı çatışma, vatandaşlarının AB genelinde yüzde 20’nin üzerinde iltica kabul oranına sahip olması veya temel hak ihlalleri nedeniyle ekonomik yaptırım uygulanması gibi istisnai durumlarda bu kuralın işlemeyeceği aktarıldı. ‘Güvenli üçüncü ülke’ uygulamasının geçerli olması için başvuru sahibinin o ülkeyle aile bağları, daha önce orada bulunma, dil veya kültürel bağlar gibi bir bağlantısının olması, AB’ye gelirken bu ülkeden transit geçmesi ve orada koruma talep etme imkanının bulunması ya da sığınmacıların kabulüne ilişkin ikili veya çok taraflı bir anlaşmanın varlığı şartlarından en az birinin aranacağı kaydedildi. Refakatsiz çocukların ise bu uygulamanın dışında tutulacağı vurgulandı.
Öte yandan, düzenlemelerin ve yüzde 20’nin altında iltica kabul oranına sahip ülke vatandaşları için hızlandırılmış sınır prosedürlerinin, AB iltica mevzuatının tam olarak yürürlüğe gireceği Haziran 2026’dan önce erken uygulamaya konulabileceği belirtildi.
