Bursa’nın doğusundaki sanayi kuruluşlarının kağıt, karton, plastik, naylon, tekstil, alüminyum ve metal gibi geri dönüştürülebilir atıkları, S.S. Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifi bünyesindeki Tehlikesiz Atık Toplama-Ayırma Tesisi’nde ayrıştırılıp ekonomiye kazandırılıyor.
Günde 30 ton, haftada 180 ton ve ayda toplam 720 ton atığın dönüştürüldüğü tesiste görevli 12’si kadın 38 çalışan, üretimden çıkan atıkları türlerine ve özelliklerine göre ayırıyor. Atıklar, preslendikten sonra geri kazanım tesislerine gönderilip yeniden ham madde haline getiriliyor. Kapasite artışı için BEBKA ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın Dünya Bankası hibe fonuyla yeni yatırım hazırlığı yapan kooperatif, genişleyen tesiste özellikle kadınlar ve gençlere yeni istihdam olanağı sağlamayı hedefliyor.
Bursa Valiliği öncülüğünde 1998 yılında kentin doğusundaki sanayi kuruluşları ile Kestel ve Gürsu ilçelerindeki evsel ve endüstriyel atık suların ortak sistem içerisinde arıtılması amacıyla kurulan S.S. Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifi, atık su arıtmanın yanı sıra geri dönüşüm alanında da faaliyetlerini sürdürüyor. 2006 yılında günlük 52 bin 500 metreküp kapasiteyle atık su arıtmaya başlayan kooperatifin mevcut arıtma kapasitesi 100 bin metreküpe, altyapı kapasitesi ise günlük 150 bin metreküpe ulaştı. Uludağ Organize Sanayi Bölgesi, Kestel Organize Sanayi Bölgesi, Barakfakih Organize Sanayi Bölgesi ile İsabey bölgesindeki sanayi kuruluşlarına hizmet veren ve kamu kurumları dışında 450’nin üzerinde sanayi kuruluşunun ortak olduğu kooperatif, yaklaşık 27 kilometrelik ana kolektör hattıyla bölgedeki atık suları tesise taşıyor. Atık su arıtmanın yanında çevre danışmanlığı ve akredite laboratuvar hizmetleri de veren kooperatif, sanayi kuruluşlarında üretim sırasında ortaya çıkan geri dönüştürülebilir atıkların ekonomiye yeniden kazandırılması amacıyla yaklaşık 3 yıl önce Tehlikesiz Atık Toplama-Ayırma Tesisi’ni faaliyete geçirdi.
Tesise getirilen kağıt, karton, plastik, naylon, alüminyum, metal ve tekstil atıkları türlerine göre ayrıştırılıyor. Günlük 30, haftalık 180 ve aylık 720 tonluk dönüşüm hacmine sahip tesiste yabancı maddelerden temizlenen yüksek hacimli atıklar preslendikten sonra geri kazanım tesislerine gönderilip yeniden ham madde haline getiriliyor. Yaklaşık 38 kişinin çalıştığı tesiste görev alan 12 kadın çalışan, özellikle tekstil ve plastik ağırlıklı atıkları renk, malzeme ve türlerine göre elle ayrıştırırken, geri dönüşüme uygun olmayan parçaları da malzemelerden titizlikle ayırıyor.
‘DOĞAYI KORUYORUZ’
Tesiste 2 yıldır ayrıştırma personeli olarak çalışan Fırat Güneşli (38), tekstil ve plastik atıkların ayrıştırılmasında görev yaptığını belirterek, “İpleri plastikten ayırıyorum. Renkli ve beyaz olanları ayırıp temizliyorum. Malzemeleri mat ve şeffaf olarak ikiye ayırıyoruz. Daha sonra arkadaşlarımız bunları alıyor. Bu şekilde doğayı da koruyoruz” dedi.
Tesiste işletme sorumlusu ve çevre mühendisi olarak görev yapan Deniz Gültekin (32), fabrikalardan alınan atıkların tesiste ayrıştırıldıktan sonra geri kazanım tesislerine gönderildiğini belirterek, “Fabrikalardan gelen atıkları ekip arkadaşlarımızla birlikte ayrıştırıyoruz. Preslenecek malzemeler bant yardımıyla prese gönderiliyor, ardından geri kazanım tesislerine sevk ediliyor. Tekstil atıklarını cinslerine göre ayırarak geri kazanım tesislerine gönderiyoruz. Karton ve naylon gibi daha hacimli atıkları ise presliyoruz. Presleme öncesinde içlerindeki yabancı maddeleri ayırıyoruz. Daha sonra örneğin karton atıkları kağıt fabrikalarına gönderiyoruz ve bunlar tekrar iç piyasaya kağıt olarak dönüyor. Ekip arkadaşlarıma da sürekli çok önemli bir iş yaptığımızı söylüyorum. Yeniden orijinal ham madde kullanmak yerine geri dönüştürülmüş malzemenin tercih edilmesini çok önemli ve gerekli görüyorum. Yaptığımız işin bilincindeyiz ve buna göre çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.
DÜNYA BANKASINDAN HİBE
Yeşil Çevre Hizmet ve İşletme Kooperatifi Genel Müdürü Mehmet Aydın, geri dönüşüm tesisinin artan iş hacmi nedeniyle büyütüleceğini, yeni yatırım kapsamında kadın ve genç istihdamına ağırlık vereceklerini söyledi. Kooperatifin geri dönüşüm hizmetini yaklaşık 95 ortağa ulaştırmaya çalıştığını belirten Aydın, “Ambalaj atıklarını topladığımız ortak sayısı sürekli artıyor. Bursa’nın farklı bölgelerinden de ambalaj atıklarını alarak ekonomiye kazandırıyoruz. Mevcut tesisimizin ilerleyen dönemde yetersiz kalabileceğini öngörerek BEBKA aracılığıyla Dünya Bankası hibe fonundan yararlanmak amacıyla proje hazırladık. Projemiz kabul edildi ve sözleşmeler imzalandı” dedi.
Yeni yatırım kapsamında tesise pres, konveyör ve kırma makineleri başta olmak üzere yeni ekipmanların ekleneceğini söyleyen Aydın, “Özellikle kadınlar ve gençler için yeni bir istihdam alanı açıyoruz. Yeşil Çevre olarak buna değer veriyoruz. Mevcut arıtma tesisimizde de kadın çalışanlarımız var. Geliştirdiğimiz yeni projede özellikle kadınlar ve gençler üzerinden yeni istihdam sağlamış olacağız. Böylece daha yüksek kapasiteyle hizmet vermeye devam edeceğiz” diye konuştu.
40 BİN METREKÜP ATIK SU YENİDEN KULLANILACAK
Kooperatifin diğer projesinin günlük 40 bin metreküp kapasiteli Atık Su Geri Kazanım Projesi olduğunu belirten Aydın, ileri arıtma teknolojileriyle yeniden kullanılabilir hale getirilecek suyun sanayi kuruluşlarına gönderileceğini söyledi. Özellikle tekstil sektöründeki işletmelerin geri kazanılmış suyu kullanmasının yer altı su kaynaklarından çekilen su miktarını azaltacağını ifade eden Aydın, projenin aynı zamanda bölgedeki tarımsal su kaynaklarının korunmasına katkı sağlamasının hedeflendiğini ifade etti. Aydın, “40 bin metreküp suyu geri kazanıp ortaklarımıza göndereceğiz. Sanayicimiz, özellikle tekstil sektörü, bu suyu kullanacak. Böylece yer altından daha az su çekilecek ve yer altı su kaynaklarımızın korunmasına katkı sağlanacak. Bunun tarımla uğraşan bölge halkına da olumlu etkisi olacak” dedi.
Kooperatifin çevre mühendisliği öğrencilerine staj imkanı sağladığını, ortaokul ve lise öğrencilerini de tesiste ağırlayarak geri dönüşüm ve çevre konusunda bilgilendirdiğini belirten Aydın, sıfır atık ve depozito sistemlerine ilişkin çalışmalar yürüttüklerini de kaydetti.
