Kayseri'nin Yeşilhisar ilçesinde asırlık ekşi mayalı köy ekmeği ve katmer yapma geleneği, iki komşu tarafından imece usulü devam ettiriliyor.
İlçedeki Güzelöz Mahallesi'nde yaşayan kadınlar, yaklaşık 100 yıllık ekşi mayalı köy ekmeği ve katmer yapma geleneğini sürdürüyor. Sabahın erken saatlerinde kalkan kadınlar, bir araya gelip, yetiştirdikleri buğdayları öğüterek hazırladıkları hamurları yoğuruyor. Taş fırınlarda ateş eşliğinde pişen hamurlar, köy ekmeği ve katmer haline geliyor. Mahallede yaşayan iki komşu Fatma Çıtak (62) ve Anakız Babacan (72), asırlık geleneği imece usulü devam ettiriyor.
Bir-İki Saat İçinde Mayalanır
Yaklaşık 45 yıldır bu işi yaptığını söyleyen Fatma Çıtak, "Annemden öğrendim. Annem halamın yanında yaparken merak ettim, hamur yağlama ile başladım. Sonra atmasını öğrendim, küreğe koymasını öğrendim. Tek başıma bile yapmayı öğrendim. Köyümüzün geleneksel ekmeği bu. Bu olmazsa olmaz, bunsuz yapamıyoruz. Sabahları mesela ne zaman ekmeğini ısıtıp pişireceksen 5'te kalkarsın, 6'da kalkarsın, yoğrulur, bir-iki saat içinde mayalanır" dedi.
Hazır Ekmeği Yesek Bile Bunun Tadı Ayrı
İmece usulü bu geleneği devam ettirdiklerini anlatan Çıtak, "Komşularla, kardeşlerin hanımıyla beraber birbirimize yardım ederek yapıyoruz. Yalnız yapılmaz bu, yalnız işi değil. Yeni nesile tavsiyem bunu yürütsünler. Hazır ekmekten daha güzel olur, daha lezzetli. Bunu özlüyoruz. Hazır ekmeği yesek bile bunun tadı ayrı. Gücümüz yettiği sürece yapmayı düşünüyoruz ama gençlerimiz de yapsın istiyoruz. Çok güzel bir şey, geleneğimiz, göreneğimiz devam etsin, yeni nesil yapsın da pek de yapacaklarını sanmıyorum. İşin gerçeği hiç yaklaştıklarını görmedim. Ne hamur açmasını bilen var ne vermesini bilen var. Anca bir yağlarlarsa, yumurtasını yüzüne sürerlerse o da zor. Yeni neslin yapacaklarını zannetmiyorum" diye konuştu.
Hep Birbirimize Yardım Ederdik
Anakız Babacan ise "Bu ekmeği 20 yaşında yapmaya başladık. Önce elimizde yoğururduk, teknede yoğururduk. O zaman böyle dolaplar falan yoktu. Kayardık, haftada biterdi, haftada tekrar yoğurur, tekrar çekerdik. Lezzetli olurdu, hala da devam ediyoruz. Elimizde yoğurduğumuz hamura köy mayası koyardık. Böyle hazır maya koymazdık. Yoğuracağımız zaman o mayadan koyardık. Doğal bir maya, kendi yoğurduğumuz hamurun mayası. Sabah başlar, akşam ezanına kadar çekerdik. O ona yardım eder, o ona yardım eder, hep birbirimize yardım ederdik. Bu yalnız olmaz. Ununu da o zaman kendimiz işlerdik, elimizle işlerdik, orak ile kendimiz öğütürdük. Taş değirmenlerimiz vardı. Bu değirmenlerden değil. O zamanki ekmekler daha kepekli olurdu, lezzeti daha güzeldi. Ekmekleri ediyoruz ama değirmenlerimiz falan kapandı. Şimdiki gençler burada ekmek de çekmiyor ki hazır bakkaldan alıp yiyorlar. Biz ölürsek artık bu fırınlar da kapanır. Sürdürseler iyi olur. Bizim ekmeğimizin tadı da başka, lezzeti de başka. Hem de anamızdan babamızdan gelen bir gelenek. Sürdürürlerse çok iyi olur da yapmazlar" dedi.
