Van’da kadınların asırlardır ekmek pişirmek için kullandığı tandır evi, toprağa gömülü şekli ve yüksek sıcaklığı nedeniyle büyük tehlike arz ediyor. ‘Tandır evleri’ olarak da bilinen bu yapılara ilişkin araştırma yapan Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden Dr. Hakan Köksal, “Çok ciddi ve derin yanıklara sebep oluyor. Yer üstü tandırların yayılması gerekir” dedi.
Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nden bir grup doktor, bölgede kadınların ekmek pişirmek için kullandığı ‘tandır evleri’ ile ilgili saha çalışması yaptı. 2 önce başlanan, Van merkez ile 13 ilçede yürütülen saha çalışmaları kapsamında; en çok kadın ve çocukların tandıra düştükleri belirlendi. Düşmeye bağlı ölüme ya da ağır yaralanma vakalarına neden olan tandırın KOAH hastalığına da yol açtığı tespit edildi. Genel Cerrah Uzmanı Dr. Hakan Köksal, tandır kazalarına ilişkin önemli uyarılarda bulundu.
‘TANDIR YANIKLARI HER YIL DEVAM EDİYOR’
Tandır yanıklarının diğer yanıklardan daha ağır seyrettiğini söyleyen Dr. Köksal, “Yaptığımız çalışmada bölgenin birçok kırsal mahallesinde, çok sayıda tandır evi tespit ettik. Bölgenin lokal bir problemi olan tandıra düşme sonrası yanıklar görüyoruz. Ne yazık ki bu bölgedeki tandırların hem toprağa gömülü olması hem de yüksek sıcaklığı nedeniyle ekmek yapan kadınlarda ciddi problemlere sebep oluyor. Bölgede sigara içmeyen kadınlarda KOAH hastalığı olduğunu da tespit etmiştik.
Tandıra düşen kimselerde ciddi ve derin yanıklar oluşuyor hatta ömür boyu sakatlığa neden olan yanıklar oluşuyor. Bunun önlenmesi için de o dönemde tandırların rehabilite edilmesi için ilin yöneticileri ile bir proje hayata geçirmiştik. Tandır yanıkları her yıl devam ediyor” dedi.
‘TANDIR YANIKLARI BAZEN ÖLÜMCÜL SEYREDİYOR’
Tandır ateşinin derin yanıklara sebebiyet verdiğini vurgulayan Dr. Köksal, “Tandırın içi tümü ile yalıtılmış bir fırın şekli olduğu için 400-450 derece gibi sıcaklıklara ulaşıyor. Dolayısıyla tandır yanıkları bizim rutin gördüğümüz haşlanma yanıkları gibi seyretmiyor. Çok ciddi ve derin yanıklara sebep oluyor. Bazen kişiler tandırın kenarında oturup, eğilerek tandırda ekmeği pişiriyor. Bu sırada tansiyonunu ya da bilincini kaybederek baş aşağı düşüyor. Bu durumda kaybettiğimiz hastalar oluyor.
Tandır yanıkları bazen ölümcül seyrediyor. 2 ay önce inhalasyon yanığı dediğimiz bir hastamız gelmişti. Yüzde 70-80 üçüncü ve dördüncü dereceden yanıkları vardı. O hastamız, el bölgesinden kemiğe kadar yanmıştı. Ne yazık ki o hastamızı yoğun bakımda kaybettik. Dolayısıyla tandır yanıkları, diğer yanıklardan daha ağır seyrediyor. Bunun önüne geçmek için tandırların rehabilite edilmesi lazım. Yer üstü tandırların yayılması gerekir. Tandırların havalandırması olan alanlarda yapılması gerekir” diye konuştu.
‘EN ÇOK KADIN VE ÇOCUKLARDA GÖRÜLMEKTE’
Başhekim Yardımcısı Dr. Ömer Faruk Kara ise “Çevrenin koşullarından dolayı tandırlar çok fazla bulunmakta ve bu nedenle de tandır yanıkları sık sık olmakta. Tanır yanıkları en çok kadın ve çocuklarda görülmekte. Hastane olarak elimizden geldiğince ilimizin koşullarına hazırlamaya çalışıyoruz. Özellikle çocuk hastalarımızın burada rehabilitasyon görmesi için oyun alanları oluşturduk, odalarını o şekil dizayn ettik. Burada özel ameliyathanemiz mevcut. Burada 1 uzman, 3 pratisyen hekim görev yapıyor” dedi.
